מה נשתנה חסידות וויזניץ רבי מענדל משאר החסידיות (ויזניץ מרכז דהיינו שוואנצונעס)

[חבל על הזמן]

איינער קען דאס איבערשרייבן אויף לשוה"ק? אדער אידיש\ענגליש? ווייל עס זעט זיך אויס ווי טינט האט זיך געגאסן.

Click to shrink...

פייל 1


קול תורה מבני עירך
הרחק מן הצבועים


קול קריאת השעה, המחפרת ראש בעפר ובטוחה שאין איש רואה, נשמעה בחוצות העיר הקטנה מבין הדובים השחורים, מתחת למשקפים השחורות, בעיירות בין יורק, מפי האיש גברא אלימא וקומייש, חציף ובריון, הלא הוא:
מענדלא קמישא


אַ מענטש וואָס זײַן דרך איז געווען זייער נידעריק און מעולל, נישט געקענט זיך צוהאַלטן און נישט שעמען זיך, און אַזאַ איינער, אין אַ יאָר צוריק, איז געווען אַ חשובער רב מיט גרויסן איינפלוס, וואָס מען האָט אים אַרײַנגעשלעפּט צו שרײַען אויף אַלמוני אָדער פלמוני. דער ערשטער זאַך וואָס ער האָט געטאָן, איז געווען צו רעדן ביז אַ חורבן, און אָפֿט איז דער רעדע אויך געווען צוגעשטעלט אויף דעם מענטש זעלבסט, אין זײַן כּבֿוד און עצם. און ווײַל אַזאַ, האָט ער נישט קיין סוף, נאָר צו טאָן נאָך מער, ווען אַלע שערים זענען פֿאַרשפּאַרט געוואָרן צוליב שבת קודש, און אַלע האָבן זיך צוגעגרייט צו שבת, האָט ער זיך געשטעלט אויף אַ פֿענצטער, ממש ווי אַ מגדל, און האָט אָנגעהויבן צו צעשפּרייטן שמוץ און לשון הרע.

---

פייל 2


לולי דמספינא, האָבן זיי געזאָגט, אַז דאָס איז געווען ממש רוח הקודש, גילוי של אליהו, ובליל שבת קודש, ווען אַלע זענען געגאַנגען צו דער קלאָז, האָט דער קול זיך דערהערט אין בתי מדרשים, אין בוטסאפּ און טעלעגראם. דער רעדע איז אַרײַן אין יעדן בית, אפילו אין די לעצטע שעות פון שבת, און דער קליינער האָט געשריגן און געציטערט, און די פּנים פון פילע מענטשן זענען געוואָרן בלאס און פֿאַרפֿאַלן אַלע ימי חייהם.


אין ממשלת ראשונה, איז געווען אַ דרך צו באַהאַלטן זיך, אַז וווּ עס איז געווען שמוץ, בלבול, און פסק, האָט מען גלײַך געזאָגט, אַז אַלע זענען איינס. אָבער די טעג האָבן זיך געביטן, און מענטשן האָבן נישט מער מוחל געווען. אַ מאָל האָט ר׳ אבֿרהם בן מרדכי ז״ל, ווען מען האָט אים פֿאַרשעמט און מען האָט אים צוגעשלאָגן מיט שטיינער און ביזיונות, האָט ער זיך אָפּגעווישט דאָס פּנים, און נאָך דעם איז ער צוריקגעקומען מיט דער זעלבער שטאַרקייט, און אַלע האָבן געקוקט און געהאַט מורא.

 

[חבל על הזמן]

פייל 3


און פֿון דעמאָלט אָן, האָט מען זיך מער אָפּגעקליבן ווער צו גלייבן און ווער נישט. מענטשן האָבן אָנגעהויבן צו זען, אַז נישט יעדער וואָס שרײַט איז צדיק, און נישט יעדער וואָס שטייט אויף אַ בינע איז אַ שליח שמים. די גרעסטע חסרון איז געווען, אַז מענטשן האָבן מורא געהאַט צו זאָגן די אמת, און דער פחד האָט געבראַכט אַ שטילקייט, וואָס האָט געשאַפֿן פּלאַץ פֿאַר מער שמוץ.


און אין די לעצטע חדשים, ווען עס איז נישט געווען קיין הגנה און קיין קו לעולם כולו, האָט דער עולם אָנגעהויבן צו פֿאַרשטיין, אַז דאָס איז נישט קיין פּערזענלעכע שאלה, נאָר אַ כלל ישראל שאלה. ווען איינער ווערט באַשמדט אָן קיין ראיה, אָן קיין משפט, און אָן קיין אחריות, דאַן קען יעדער מאָרגן זײַן דער קומענדיקער.

---

פייל 4


און סוף כל סוף, איז מען געקומען צו דעם מצב, אַז מענטשן האָבן מער נישט געקענט שטיין זייטנס. רבנים, עסקנים, פשוטע מענטשן, אַלע האָבן אָנגעהויבן צו רעדן. נישט מיט גוואַלד, נישט מיט שרייען, נאָר מיט אחריות און אמת. מען האָט אָנגעהויבן צו רופן, אַז מען דאַרף אַ סוף מאַכן צו דער דרך פון שמוץ און צבועת, און צוריקברענגען יושר, יראת שמים, און דרך ארץ.


ווײַל ווען אַ מענטש קען נישט זיך באַשיצן, ווען זײַן נאָמען ווערט צעטראָטן אין גאַס, און ער בלייבט אָן כּוח, אָן קול, אָן שטיצע, דאַן איז דאָס אַ חרפה פֿאַר אַלע. און נאָר ווען מיר וועלן זיך שטעלן אויף דעם אמת, און נישט מורא האָבן, דאַן וועלן מיר קענען בויען אַ געזונטע קהילה, מיט כבוד, אמת, און שלום.

 

[עמרם]

מען דארף צו וויסען אז עס זענען געוועהן פארמישט בעלי לשון הרע וואס האבען מוציא דבה גיוועהן אויף
סדיגורא פאר דעם צאנזער רב און ברית כרותה על לשון הרע שתתקבל , למעשה איז סדיגורא גיוועהן פונקט אזוי מדוקדק מיט אלע דינים און מנהגים פונקט אזוי ווי צאנז , ( איין אפנויגונג איז גיוועהן די שפיצעל )דאס איז די סבה פארוואס דער צאנזער רב איז געבליבען בדד מיט זיינע אהנגרייפונגען אויף סדיגורא, די אנדערע גדולים זענען נאר ארויס געקומען להגנתו ווען מען האט אויף איהם מכריז גיוועהן א חרם און ירושלים אהנגעפירט דורך ניסן בק,ווואס ער האט נישט משיג גיוועהן די גרויסקייט פון צאנזער רב , אבער בעצם אין די מחלוקה האט צאנז גיהאט א מינימאלע טוץ פון גדולי תורה וואס האבען זיך צוגישטעלט צום צאנזער רב, אלע קינדער פון רוזין -חוץ דער לויאבער- זענען געבליבען מיט עהרע און כבוד אין די הערצער פון כל בית ישראל .

Click to shrink...

איך פארשטיי נישט קיין איין ווארט וואס דו ענטפערסט מיך,

צאנזע רב האט נישט געפירט א מלחמה מיט די סאדוגערעס וועגן די וועג וויאזוי זיי פירן זיך אויף,
נאר אויף די איין פרט, אז א רבי איז העכער פון די תורה.

אויב האט מען אין סאדיגורא אויף געהאלטן אז די תורה איז העכער אלעמען, דאן האט די צאנזע רב גארנישט קעגן זיי,
ער האט בלויז פארפירט אויף דעם וואס זיי פלעגן זאגן אז די ריזשינערס א קינד איז א צדיק נישט קיין חילוק וואס ער טוט..

אבער גארנישט געהאט קעגן די סאדוגערעס פרעזענליך.
און זיין הייליגע מחלוקת איז קאי וקיים - קעגן די וואס זאגן אז א רבי איז העכער די תורה - למשל די שמייליגע שוואנצונעם פון דעם עבודה זרה מענדלע ימ''ש.

 

[עמרם]

אויב דאס איז געווען דו מחלוקת מיז צאנז מודה זיין אז ריזשינער איז גערעכט קוק אויף אלע צאנזער אייניקלעך דו קינדער זענען באמס אין טרעטען אויף דו תורה אבער אלע ווערען רביס

Click to shrink...

דאס מאכט גערעכט? ח''ו!

יא, צאנזער אייניקלך האבן די זעלבע ייצר הרע ווי די סאדוגערעס, אבער די וואס טרעטן אויף די תורה זענען אין די זעלבע פעקל, און אויף זיי האט די צאנזע רב פונקט אזוי גערעדט.

 

[עמרם]

יא, ס׳איז באוואוסט אז די ברך משה האט געהאט צוויי ברודער וואס זענען געוועהן קאמוניסטן און גענצליך פריי. זיי זענען געוועהן קייליכיגע יתומים פון טאטע מאמע אלץ קליין קינד.

Click to shrink...

אויף וויקיפעדיע שטייט אז זיי זענען גע'הרג'ט געווארן ביים קריג,

איז דאס נישט אמת?

 

[אפענער]

אויף וויקיפעדיע שטייט אז זיי זענען גע'הרג'ט געווארן ביים קריג,

איז דאס נישט אמת?

Click to shrink...

עס איז יא אמת, ביז איינער ברענגט א ראי' אנדערש. הוילע שמועות אן קיין שום דעטאל צו קענען נאכגיין זענען גארנישט ווערט.

 

[היישעריק]

עס איז יא אמת, ביז איינער ברענגט א ראי' אנדערש. הוילע שמועות אן קיין שום דעטאל צו קענען נאכגיין זענען גארנישט ווערט.

Click to shrink...

די גאנצע נושא פון די סיגוטער קינדער ווערט געבעטן זיך אריבער צו רוקן צו א באזונדערע שנירל און לאזן דא ריין פאר שוואנצונעס

 

[גראז שניידער]

ווי ווייט איך ווייס האט מען געוואוסט אויף איינע פון די צוויי בחורים - זושא

Click to shrink...

זושלע איז אוועק אין קריג

 

[גראז שניידער]

עס איז יא אמת, ביז איינער ברענגט א ראי' אנדערש. הוילע שמועות אן קיין שום דעטאל צו קענען נאכגיין זענען גארנישט ווערט.

Click to shrink...

די חיליש פון טעקסאס איז א אייניקל פונעם עצי חיים. נישט קיין זין

 

[אחד]

יא, ס׳איז באוואוסט אז די ברך משה האט געהאט צוויי ברודער וואס זענען געוועהן קאמוניסטן און גענצליך פריי. זיי זענען געוועהן קייליכיגע יתומים פון טאטע מאמע אלץ קליין קינד.

Click to shrink...

ברידער אדער קינדער?

 

[Yesh]

אויף וויקיפעדיע שטייט אז זיי זענען גע'הרג'ט געווארן ביים קריג,

איז דאס נישט אמת?

Click to shrink...

ניין

 

[קעניינע הארע]

איינער קען דאס איבערשרייבן אויף לשה"ק? אדער אידיש/ענגליש? ווייל עס זעט זיך אויס ווי טינט האט זיך געגאסן.

Click to shrink...

א קול קורא ווי א בת היענה, וואס באהאלט איר קאפ אין דער ערד און איז זיכער אז קיינער זעט נישט, הערט זיך אין די גאסן פון די קעטסקילס צווישן די שווארצע בערן, אונטער די שווארצע זון-ברילן, אין די ניו יארקער וועלדער, פון דעם מויל פון יענעם שארפן חברה-מאן אין קיימישע, א חצוף און א בריון, דאס איז דאך:

מענדעלע קומיישא​

וואס אזוי ווי זיין אלטן שטייגער, קען ער זיך נישט צוריקהאלטן, און ער לאזט הערן זאכן אן קיין שום בירור וכדומה – גאר אנדערש ווי דער וועג פון זיין פאטער, אונזער רבי דער בעל "תורת מרדכי" זי"ע, וואס ווען מען פלעגט אריינקומען צו אים מיט לשון הרע אויף סתם א מענטש, איז די ערשטע זאך געווען מברר צו זיין די זאך ביז'ן סוף, און אפטמאל האט ער עס אליין איבערגעפרעגט ביי דעם מענטש אליין.

אבער דא, נישט נאר וואס ער האט נישט מקיים געווען דעם פסוק פון "שמוע בין אחיכם", נאר ער האט נאך צוגעלייגט, ווען אלע שקרים וואס זענען געהערט געווארן פון זיין מויל ליל שבת קודש זענען נאכגעשריבן ווארט-ביי-ווארט ממש ווי די שמוציגע קיבארדס אינעווייניג אינעם טריפה'נעם אינטערנעט.

ווען איך וואלט נישט מורא געהאט, וואלט איך געזאגט אז ער האט ממש געהאט "רוח הקודש", א גילוי פון דעם AI ליל שבת קודש, און פון דארט האט ער געשלעפט אלעס וואס ער האט געזאגט. עס איז ממש א וואונדער וויאזוי יעדע רעקארדינג וואס דרייט זיך אין די שמוציגע געסלעך פון וואטסעפפ אדער טעלעגראם קומט אן דירעקט אין זיין זעקל ליל שבת קודש אדער שפעט שבת נאכמיטאג; און ער, ווי א קליין קינד, פרייט זיך דערמיט ווי מיט א שפילצייג, און עפנט גלייך זיין מויל מיט רשעות'דיגע פערל, אזוי ווי זיין גאנץ לעבן.

אויפ'ן ערשטן בליק וואלט געווען פיל בעסער אים צו גענצליך איגנארירן, ווייל איבעראל וואו עס הערט זיך זיין אומאויפהערליכע מחאות, ווערט עס אנגענומען מיט אפשיי, ווייל מיר אלע דא אין אמעריקע געדענקען נאך גוט די אלטע צייטן, ווען מענדלע קומיישא האט זיך קיינמאל נישט וויסנדיג געמאכט פון קיין מכות אדער סיי וועלכע סארט אלימות. וויפיל מאל איז ער געזעסן לעבן זיין פאטער, מרן רבינו זי"ע, בשעת מען האט געטיילט מכות רצח פאר איינעם וואס האט זיך געוואגט צו כאפן א בילד פונעם הייליגן צורה? אויך נאכדעם וואס ער אליין איז ארויף אויפ'ן כסא המלוכה מיט די שווארצע ברילן, האבן זיין געטרייע מענטשן אומצאליגע מאל געגעבן ביטערע מכות יעדן וואס האט אים פרובירט צו פאטאגראפירן מיט א קאמערע, און אלעס איז דורכגעגאנגען מיט א שווייגעניש כאילו גארנישט איז געשען.

און ווער גלויבט דען זיין פאלשן ווייטאג איבער דעם צוטיילונג פון משפחות? מען האט דאך קיינמאל נישט געהערט ער זאל מוחה זיין אויף פראמינענטע קהילות ממש דא לעבן אונז אין אמעריקע, וואו אלט און יונג זיצן נישט אינאיינעם אין איין הויז. קיינמאל האט מען נישט געהערט זיין קול מחאה דערויף, נאר זעט אויס אז ערשט אין די לעצטע יארן איז ער געווארן "אלערגיש" דערצו, ווייל זיינע חסידים און מעריצים זענען דאך די ערשטע אנצוצינדן קנאה און שנאה אין יעדן ארט וואו זיי געפינען זיך, און מען האט קיינמאל נישט געהערט א ווארט מחאה פון אים. ווען נישט די פעסטע שטעלונג פון זיין עלטערן ברודער, כ"ק אדמו"ר הרה"צ רבי ישראל האגער שליט"א פון מאנסי, וואלטן זיינע חסידים שוין לאנג געווען די ערשטע אין דער רייע צו צעשטערן און חרוב מאכן יעדע גוטע חלקה. עס איז א געוואלדיגער וואונדער וויאזוי פלוצלינג איז ער געווארן אזוי "אלערגיש" צו דעם ענין.

דערפאר איז זיין גאנצע מחאה בלויז א חוזק און א געלעכטער איבעראל וואו עס קומט אן. בלויז אויף איין פלאץ איז מען יא עקסייטעד פון זיינע רייד: אינעם אינטערנעט! דארט זענען זיי זייער נתרגש געווארן צו הערן די נאכגעשריבענע ווערטער, און יעדע וואך מוצאי שבת קודש מיט א ספעציעלע התלהבות קאפירן זיי דארט די שמועות מיט א גרויסער שמחה.

אין צוגאב דערצו מוז ווערן אונטערגעשטראכן, אז נאכדעם וואס עס איז ארויס א קלארער בריוו איבער דעם ענין פון צעטיילונגען אין משפחות – עפעס וואס האט נאך קיינמאל נישט פאסירט אין דער חסידישער היסטאריע (און גייט זעט וואס טוט זיך היינט צו טאג צווישן באבוב און באבוב-45, מען דארף נישט זיין קיין "רוכל" אויסצורעכענען נעמען, די שנאה און דער צעטיילונג צווישן משפחות וואקסט דארט נאר פון טאג צו טאג) – דאך, טראץ דעם בריוו, מאכט ער זיך מיט זיינע שווארצע ברילן כאילו ער זעט נישט פון וועמען מען רעדט. ער פירט ממש אויס דעם מדרש "וכאשר יענו אותו כן ירבה וכן יפרוץ", מיט א פרישקייט און א געהויבענע שמחה האט ער הנאה יעדע וואך פונדאסניי זיך צו קריגן און פייניגן איבער דעם נושא. נאר דעם המשך פונעם מדרש האט ער פילייכט פארגעסן: ער זאגט "פן ירבה", אבער די שכינה הקדושה זאגט: "כן ירבה"!

אזוי ווי ער האט געטון דאס ערשטע מאל, אזוי טוט ער דאס צווייטע, דריטע און זעקסטע מאל. עס קען זיין אז זיינע יועצים און זיין גאנצע חברייא מיינען אז זיי האבן דא געטראפן א מורא'דיגן "סטארט-אפ": קלאפ אריין אין "וויזניץ-מרכז" יעדע וואך, און כאפ ארום קעפלעך און "לייקס" איבער דער גאנצער וועלט; אנדערש קען מען נישט מסביר זיין זיין מאדנע אויפפירונג.

כאטש עס קען זיין אז ער פירט דא באמת א באהאלטענע מערכה קעגן זיין עלטערן ברודער, כ"ק אדמו"ר הרה"צ רבי ישראל האגער שליט"א פון מאנסי, וועמען ער איז אזוי שטארק מקנא שוין א לענגערע צייט. זיין ברודער וויל טאקע לאזן די גאנצע זאך אונטער זיך נאכ'ן פארעפנטליכן דעם בריוו, דעריבער פראבירט ער יעדע וואך נאכאנאנד אנצוצינדן מחלוקת און קריגערייען, כאילו ער מיינט "לשם שמים" צו מאכן א נחת רוח (פאר'ן רוח פון גאס...), כאילו ער זעלבסט איז דער "מוכיח בדור" וואס וועט אונז אויסלערנען ווער עס איז אליהו הנביא און ווער עס איז ירבעם בן נבט.

איין זאך איז קלאר פאר גאנץ כלל ישראל אן קיין שום ספק: ווער עס איז "קרח ועדתו"! אויף דעם זענען נישטא קיין חולקים. ווען גאנץ כלל ישראל הערט יעדע וואך מוצאי שבת די בויך-שמערצן וואס קומען ארויס פון די טיפענישן פון השחתה, ווייסט יעדער גלייך אנצואווייזן וואו עס געפינט זיך דער זיץ-ארט פון קרח און זיין עדה היינט צו טאג.

נאר אויף איין זאך איז מען נאך מסופק: ווער זענען די "דתן ואבירם" וואס פלוישן אים אריין אין אויער? ווייל חלילה צו טראכטן אויף א זון פון מרן זי"ע אז ער אליין זוכט אין די מיסטן פונעם אינטערנעט און אין די נייעס-האטליינס; הס מלהזכיר!

און בעצם הענין, ווען ער האט אנגערירט אין זיין לעצטער מחאה דעם ענין פון די "תמימות'דיגע פרויען", האט יעדן געכאפט א געלעכטער. יעדער דא אין די געגנט ווייסט פון די מאדנע פייניגונגען וואס ער טוט אן דארט אין "קיימישע" פאר תמימות'דיגע פרויען, וואס ווערן געצווינגענערהייט נאכגעשלעפט נאך זייערע מענער צו וואוינען אין דעם ארט פון רשעות. און אויב זיי וועלן זיך אנטזאגן צו חתמ'ענען אויף די מאדנע תקנות, וואס די עצה פון בלעם שטייט דערינטער, וועלן זיי גלייך באקומען א גט כריתות. דערפאר איז א געוואלדיגער וואונדער וויאזוי ער האט געעפנט זיין מויל צו רעדן איבער דעם סענסיטיוון נושא פון תמימות'דיגע פרויען, ווען א גרויס שטיק פוטער איז אים אנגעשמירט אויפ'ן קאפ, וד"ל.

אבער נאך א צווייטן בליק האבן מיר שוין נישט געקענט בלייבן שטיל, ווען א איד זיצט און פארגלייכט א צווייטן איד צו די נאציס ימ"ש! שטעלט אייך פאר, א איד זיצט ביי זיין טיש ליל שבת קודש, פארגיסט בלוט און באשולדיגט א צווייטן, און פארגלייכט אים גאר צו א נאצי?! וויפיל האבן מיר געהערט פון מרן זי"ע איבער אלע צרות און שוועריגקייטן וואס ער איז דורכגעגאנגען אין די שרעקליכע יארן פון דעם חורבן, און דא אין איין רגע באשמוצט מענדלע קיימישא זיין מויל און פארגלייכט אידן צו נאציס. דאס איז א שרעקליכע חרפה! ער באליידיגט מרן רבינו אין די גאסן; נאר אן אוממענטש ווי אים איז מסוגל אזוי צו רעדן!

אויב ער וואלט באמת געווען א צדיק ויציב וואס האלט ביי דער מדת האמת, און ער וואלט מוחה געווען יעדע מאנטאג און דאנערשטאג – אזוי ווי רבינו זי"ע פלעגט טון – אויף אלע מכות און קריגערייען און מחלוקת צווישן משפחות וואס מען הערט יעדע וואך אין גאנץ ניו יארק און אין ארץ ישראל, ביז קארלין-סטאלין און ווייטער, וואלט מען נאך געקענט פארשטיין.

אבער די זאכן זענען פונקט פארקערט: נאר ווען עס קומט צו גיסן דאס בלוט פון רבינו ה'ישועות משה' זי"ע, נאר דאן ווערט אלעס מותר; נאר דאן דערמאנט ער זיך פלוצלינג אין דער גמרא פון "פרתו של רבי אלעזר בן עזריה", און ער עפנט זיין מויל אן קיין שום אפהאלט אדער פילטער, און ער לאזט זיך ארויס מיט ווילדע אטאקעס פונקט ווי די נידעריגסטע אינטערנעט-טראולס.

נאר די לעצטע וואך, אין די שמוציגע רייד וואס זענען געהערט געווארן, וואס זענען פול מיט שקרים וכזבים ווען ער האט זיך דערוואגט צו זאגן אז בחורים גייען נאך געלט אין פארבאטענע ערטער – פון וואו נעמסטו דאס, מענדלא קומיישא? ווער האט דיר מגלה געווען דעם סוד וואס איז נישט געשטויגן און נישט געפלויגן? נאר וואס דען, דו שפייזט זיך פון די מיסט-קאסטנס פון אינטערנעט מיט פארמאכטע אויגן, און גאנץ כלל ישראל זעט בחוש ווי אזוי א מנהיג עדה בישראל עסט און טרינקט דברי הבל ושווא פון די מיסט-בערג פונעם אינטערנעט.. אהה אויף דער בושה!

פארט, מיט איין זאך האסטו אונז געטרייסט אין דיינע לעצטע רייד פון די וואך: ווען דו האסט זיך נישט געקענט צוריקהאלטן און דו האסט מגלה געווען פאר דער גאנצער וועלט וואס עס ליגט דיר באהאלטן אין הארץ שוין א לאנגע צייט, האט השי"ת געעפנט דאס מויל פון דער אתון, און דיין כעס איז ארויסגעקומען אויף דעם ענין פון "י"ב שבט", א זאך וואס האט אינגאנצן נישט קיין שייכות נישט צו דיר, נישט צו דיין עדה, און אפילו נישט צו כלל ישראל; עס איז אן אינערליכער ענין פון א קהלה! (אזוי ווי דיין כעס איז קיינמאל נישט ארויסגעקומען אויף י"ט כסלו).

דא איז די זאך קלאר געווארן, בבחינת "כאן מצא בעל חוב לגבות חובו". דא האט יעדער פארשטאנען אז עס איז נישטא דא קיין תמימות'דיגע מחאה, עס איז נישטא דא קיין צדיק און קיין ישר, נישט קיין אמת און נישט קיין תמימות, נישט קיין שלום און זיכער נישט קיין דאגה פאר השי"ת און זיין תורה. נאר עס איז דא דא שנאה, קנאה און רשעות פון דעם העכסטן גראד; עס איז דא שקר וכזב; עס איז דא א רדיפה אן קיין שום גרעניץ, א טיפע אייגעגעסענע שנאה שוין יארן לאנג.

און דאס מערסטע, ווען דו האסט זיך נישט געקענט איינהאלטן און דו האסט אויסגעפירט מיט דיינע פאטער'ס ווערטער – דא איז ביי יעדן "דער אסימאן אראפגעפאלן" מיט וועמען מען האט דא צו טון: מיט א שלעכטן מענטש אן קיין שום אפהאלט, א רשע און אן אכזר, וואס זיין אויג איז קארג אין דער הצלחה פון אנדערע, ער קען נישט פארגינען א צווייטן, און ער וויל זיך בויען אויף...

 

[גראז שניידער]

ניין

Click to shrink...

שאל אביך ויגדך. זושלע איז אוועק אין קריג יחאל פארן קריג

 

[אפענער]

די חיליש פון טעקסאס איז א אייניקל פונעם עצי חיים. נישט קיין זין

Click to shrink...

אן אייניקל וויאזוי?

 

[avrumy]

היינט צופרי ביים צוריקקומען פון שווייץ

Click to shrink...

יא, ער איז צוריק אין ארץ ישראל.
נעקסטע זונטאג, 10 טעג פאר י״ב שבט, פארט ער צו ניו יארק צו לייגן פרעשור אויף די חברה וואס האבן זיך נישט איינגעשריבען צום שבתון אין אילת.
אויך פארט ער צוליב די חתונה פון נכדת ר׳ חיים שטערן, אין בארא פארק.

 

[ריבי]

איך פארשטיי נישט קיין איין ווארט וואס דו ענטפערסט מיך,

צאנזע רב האט נישט געפירט א מלחמה מיט די סאדוגערעס וועגן די וועג וויאזוי זיי פירן זיך אויף,
נאר אויף די איין פרט, אז א רבי איז העכער פון די תורה.

אויב האט מען אין סאדיגורא אויף געהאלטן אז די תורה איז העכער אלעמען, דאן האט די צאנזע רב גארנישט קעגן זיי,
ער האט בלויז פארפירט אויף דעם וואס זיי פלעגן זאגן אז די ריזשינערס א קינד איז א צדיק נישט קיין חילוק וואס ער טוט..

אבער גארנישט געהאט קעגן די סאדוגערעס פרעזענליך.
און זיין הייליגע מחלוקת איז קאי וקיים - קעגן די וואס זאגן אז א רבי איז העכער די תורה - למשל די שמייליגע שוואנצונעם פון דעם עבודה זרה מענדלע ימ''ש.

Click to shrink...

עס איז נישט ריכטיג אין דעם בריעף וואס ער שרייבט צו רבי שלמה שפירא פון מונקאטש רעכנט א סדר פון קארדינאלע עבירות -אין איינע פון די מכתבים שרייבט דער צאנזער רב, והנה זה קמו בני אדם הפרו תורה ,השחיתו והתעיבו באין סיגופים ומקוואות וגם טבילת עזרא בטלו ,ומרבים ממונם וימאנו לעשות צדקה,שמנו ,עשתו והתעיבו וכל התנהגתם בגודל וגאון לב…ואומרים שהכל גבוה משלחן ערוך … וינהו אחריהם כל העם המתאוים
ולפרוק עול היראה מעל צוארו שלא לעשות שום מצוה ומבזים לכל הממאנים לשמוע להם וגם הטו לב הנשים לצאת כדרך הזונות …כי המה מינים ..
יא ברית כרותה