מחלוקת צאנז - רוזין (והמסתעף למרכז ויזניץ)

[ריבי]

ר' אלעזר'ל אושפצינער האט געזאגט אז וואס ראפשיץ האט געאקט פשיסחא און וואס צאנז האט געאקט סאדיגעטשקע האבן זיי געמיינט אגודה מזרחי

Click to shrink...

עס איז א בזיון פאר אותו צדיק נאך צוזאגען אזא פתגם , וואס אויב ער האט עס אמאהל געזאגט איז עס געוועהן א פליטת פה
חס ליה לזרעא דאבא דליספיה ליה מידי דלא סבירא ליה

 

[ריבי]

און אז צאנז'ע רב האט געזאגט איז אזוי געווען
ער איז דאך געווען די תורה אליין

Click to shrink...

רבי אברהם שלום הלברשטאם אדמו״ר סטרופקוב
אן אייניקעל פון צאנזער רב , און ער שרייבט קלאהר
אז מען האט גיברענגט לשון הרע פאר זיין זיידע דער צאנזער רב און ער האט עס מקבל גיוועהן - ווייל די מוציאי דבה , זענען גיוועהן אנשים חשובים
און ברית על הלשון שתתקבל .

 

[ריבי]

איך זעי מ'דארף דיר מסביר זיין בעסער.

דער דברי חיים איז ארויס מיט א פלאם פייער קעגן די רוזינער קינדער און זייער חסידים, מיט א טענה אז זייער וועג פירט צו שמד. די מחלוקת מאכערס פון ביידע זייטן האבן געטרעטן אויף די תורה בריש גלי, פון ביידער פראקציעס. איינער פון די עשרת הדברות איז דאך לא תרצח, ניין?
אבער ברבות הימים, לויט אונזער ידיעות, קען קיינער נישט אנצייגן איין זאך אין רוזין וואס אלס א תוצאה פון די מעשה מיט דער לעווער האט צוגעפירט צו שמד. והא ראיה, סאנזער אייניקלאך שמדן זיך פונקט ווי רוזינער. ווען די רוזינער חינוך וואלט געפעלט עפעס, וואלט מען געזען די חילוק.

קאפיש?

(און דיין זכות אבות איז נאך אן אמונה טפלה. ביסט די זעלבע אטד אקס ווי אלע אנדערע, און שטארבן וועסטו א נבילה סרוחה טאמער דו טוסט נישט קיין תשובה. דער סאנזער זיידע וועט דיר, און די אנדערע סאנזער אייניקלאך, גארנישט העלפן)

Click to shrink...

א וודאי דארף מען טהון תשובה , ווער דארף דען נישט,עס איז דא א עובדא פון רבי הירץ וואס איז גיקומען אויף דער עלטער צום צאנזער רב און ער האט איהם גיגעבן א פתקא -קוויטעל - אז ער זאל נאך זוכה זיין צו תשובה , און דער צאנזער רב לייענט עס מיט מחשבה, און רבי הירץ איז עיניו זולגות דמעות, און צאנזער רב רופט זיך אהן צו איהם - איך האב דעם זעלבען פראבלעם איך בין אלט און איך דארף אויך טהון תשובה
אלזא לאמיר ביידע צוזאמען אט יעצט טהון תשובה,
און עס איז גיווארן א התעוררות תשובה פאר די אלע אהנוועזענדע , מען דארף רעדן איידלער
דברי חכמים בנחת נשמעים .

 

[חוקר ודורש]

עס איז א בזיון פאר אותו צדיק נאך צוזאגען אזא פתגם , וואס אויב ער האט עס אמאהל געזאגט איז עס געוועהן א פליטת פה
חס ליה לזרעא דאבא דליספיה ליה מידי דלא סבירא ליה

Click to shrink...

אבער דאך האט ער אזוי געזאגט

 

[חוקר ודורש]

רבי אברהם שלום הלברשטאם אדמו״ר סטרופקוב
אן אייניקעל פון צאנזער רב , און ער שרייבט קלאהר
אז מען האט גיברענגט לשון הרע פאר זיין זיידע דער צאנזער רב און ער האט עס מקבל גיוועהן - ווייל די מוציאי דבה , זענען גיוועהן אנשים חשובים
און ברית על הלשון שתתקבל .

Click to shrink...

מיר ווייסן אז א ווארט וואס א צדיק זאגט ווערט מקוים
און אז די סנהדרין פסק׳נט עפעס אזוי איז דאס
און די הייליגע רוזינער האט געזאגט אמאל פארן סאנדז׳ע זיידע אז ער איז פון סנהדרין של מעלה
סאו אז סאנדז׳ע רב האט געזאגט איז אזוי איז דאס געווען

 

[אלטע שרייבער]

און אז צאנז'ע רב האט געזאגט איז אזוי געווען
ער איז דאך געווען די תורה אליין

Click to shrink...

טרייבסט שפאס?
אויב איינער קען זין די תורה אליינס, פארוואס קענן זיי נישט זאגן די זעלבע גארבעדזש אויף דער לעווער?

דער מושג פון 'די תורה אליינס' איז די חרבן, פון וועלכע קרייז נאר. קיינער איז נישט די תורה אליינס, נישט דער רבי זכרוינעלברוכה, דער רוב זאזיינגעזינט, דער אדמו"ר הזקן, צו דער סבא קדישא. נאר משה רבינו, נישט מליצות.

 

[אלטע שרייבער]

מיר ווייסן אז א ווארט וואס א צדיק זאגט ווערט מקוים
און אז די סנהדרין פסק׳נט עפעס אזוי איז דאס
און די הייליגע רוזינער האט געזאגט אמאל פארן סאנדז׳ע זיידע אז ער איז פון סנהדרין של מעלה
סאו אז סאנדז׳ע רב האט געזאגט איז אזוי איז דאס געווען

Click to shrink...

מ'גלויבט אלסדינג, אחוץ די תורה.

 

[הערש מיילעך]

אבער דאך האט ער אזוי געזאגט

Click to shrink...

מקור?

 

[חוקר ודורש]

טרייבסט שפאס?
אויב איינער קען זין די תורה אליינס, פארוואס קענן זיי נישט זאגן די זעלבע גארבעדזש אויף דער לעווער?

דער מושג פון 'די תורה אליינס' איז די חרבן, פון וועלכע קרייז נאר. קיינער איז נישט די תורה אליינס, נישט דער רבי זכרוינעלברוכה, דער רוב זאזיינגעזינט, דער אדמו"ר הזקן, צו דער סבא קדישא. נאר משה רבינו, נישט מליצות.

Click to shrink...

די זעלבע סאנז׳ע רב וואס האט לוחם געווען קעגן דעם בער׳ניו האט אויך געזאגט אויף זעך אז ער איז די תורה
סאו….

 

[חוקר ודורש]

מ'גלויבט אלסדינג, אחוץ די תורה.

Click to shrink...

איך גלייב אין כוח פון צדיקים פונקט ווי איך גלייב אין תורה

 

[חוקר ודורש]

מקור?

Click to shrink...

והדברים ידועים.
ביי די חתונה פון זקה"ק מבייטש, איז כידוע זיין טאטע די אמרי נועם נישט געווען, צוליב דעם אז גבה טורא ציווישן אים מיט'ן מחותן (נאך פארן שידוך) דער סאנז'ע רב, און ער איז נישט געפארן צום חתונה.
און ער האט דריי זאכן אנגעזאגט דעם חתן, איינע פון זיי איז געווען, פרעגן דעם גרויסן שווער, ווי שטייט דאס וואס ער האלט וועגן דעם ארענדער. ווען דער בייטשער רב איז אריין פרעגן, האט עם די סאנז'ע זיידע געענטפערט, יאך בין די תורה, און ביי מיר שטייט עס.

 

[אלטע שרייבער]

און די חסידים שוטים האבן געגלויבט..........

דער סאנזער רב איז געווען א גרויסע ת"ח און אן ערליכער איד, און טאמער ער האט געמאכט א מיסטעיק נעמט עס נישט צו פון זיין תורה און עבודה.

איך בין סתם נייגעריג צו דער אמרי נועם האט טאקע חוזר געווען פון זיין פסק עפ"י דער מימרא.

 

[ריבי]

און די חסידים שוטים האבן געגלויבט..........

דער סאנזער רב איז געווען א גרויסע ת"ח און אן ערליכער איד, און טאמער ער האט געמאכט א מיסטעיק נעמט עס נישט צו פון זיין תורה און עבודה.

איך בין סתם נייגעריג צו דער אמרי נועם האט טאקע חוזר געווען פון זיין פסק עפ"י דער מימרא.

Click to shrink...

ער האט נישט חוזר געוועהן ווייל על פי הלכה איז דער אמרי נועם געוועהן גירעכט , און דער צאנזער רב האט עס אלץ געוואוסט, ער האט אבער גיהאלטען אז מיט זיין כח התורה קען ער מחייב זיין אז יענער זאל נישט ארויס דינגען אן ארענדע און מקפח זיין פרנסה פון א צווייטען ייד ווייל ביי דיני ממונות איז שייך תקנות. ,האט ער גיהאלטען אז עס קען זיין א המשך צו די תקנת מערופיא וואס איז ענדליך צו דעם, און עס ווערט געברענט אין חושן משפט
עס האט גארנישט קיין שייכות צו די מרידה פון בעריניו, וואס ער האט גיהאט א ביי פאולער עפיזאד
און צוזאם גירעדט על ה׳ ועל משיחו שפעטער איז ער צוריק גיווארן רבי אין גיזאגט הויכע תורות פאר זיינע צוהערער .

 

[קעניינע הארע]

בקיצור, די שוואנצאנות שנירל איז ערנסט פארפארן צו צאנזער רב און רוזין...

צייט צוריקצוגיין צום מקור

 

[הערש מיילעך]

והדברים ידועים.
ביי די חתונה פון זקה"ק מבייטש, איז כידוע זיין טאטע די אמרי נועם נישט געווען, צוליב דעם אז גבה טורא ציווישן אים מיט'ן מחותן (נאך פארן שידוך) דער סאנז'ע רב, און ער איז נישט געפארן צום חתונה.
און ער האט דריי זאכן אנגעזאגט דעם חתן, איינע פון זיי איז געווען, פרעגן דעם גרויסן שווער, ווי שטייט דאס וואס ער האלט וועגן דעם ארענדער. ווען דער בייטשער רב איז אריין פרעגן, האט עם די סאנז'ע זיידע געענטפערט, יאך בין די תורה, און ביי מיר שטייט עס.

Click to shrink...

נישט אויף דעם האב איך געפרעגט דעם מקור, די מעשה ווייס איך, סאיז ידוע. די מימרא פון ר׳ אלעזר אושפוצינער האב איך געמיינט

 

[חוקר ודורש]

ער האט נישט חוזר געוועהן ווייל על פי הלכה איז דער אמרי נועם געוועהן גירעכט , און דער צאנזער רב האט עס אלץ געוואוסט, ער האט אבער גיהאלטען אז מיט זיין כח התורה קען ער מחייב זיין אז יענער זאל נישט ארויס דינגען אן ארענדע און מקפח זיין פרנסה פון א צווייטען ייד ווייל ביי דיני ממונות איז שייך תקנות. ,האט ער גיהאלטען אז עס קען זיין א המשך צו די תקנת מערופיא וואס איז ענדליך צו דעם, און עס ווערט געברענט אין חושן משפט
עס האט גארנישט קיין שייכות צו די מרידה פון בעריניו, וואס ער האט גיהאט א ביי פאולער עפיזאד
און צוזאם גירעדט על ה׳ ועל משיחו שפעטער איז ער צוריק גיווארן רבי אין גיזאגט הויכע תורות פאר זיינע צוהערער .

Click to shrink...

על משיחו - בערניו??
וויסטו מיר זאגן אז וועט קומען א צייט און מוועט זאגן משיחו אויף מיר???
דאן סטאפ איך שוין יעצט ביים רעדן
ער האט גארנישט תשובה געטוהן, מדארף נישט משנה זיין מן האמת בכוח

 

[חוקר ודורש]

נישט אויף דעם האב איך געפרעגט דעם מקור, די מעשה ווייס איך, סאיז ידוע. די מימרא פון ר׳ אלעזר אושפוצינער האב איך געמיינט

Click to shrink...

אה דאס איז א קבלה שבע״פ

 

[ריבי]

על משיחו - בערניו??
וויסטו מיר זאגן אז וועט קומען א צייט און מוועט זאגן משיחו אויף מיר???
דאן סטאפ איך שוין יעצט ביים רעדן
ער האט גארנישט תשובה געטוהן, מדארף נישט משנה זיין מן האמת בכוח

Click to shrink...

על משיחו בעריניו ?
פארקערט מען זאגט אז ער האט גירעדט על משיחו
אז בעריניו איז משיחו מאן דכר שמיה

צו ער האט תשובה געטהון ווייסט נאר גאט
אבער אז ער צוריק גיווארן רבי, און גיזאגט פרומע תורות איז אהנגינומען ,עס איז דא בדפוס א ספר על התורה פון די תורות לאחר חזרה.

 

[חוקר ודורש]

על משיחו בעריניו ?
פארקערט מען זאגט אז ער האט גירעדט על משיחו
אז בעריניו איז משיחו מאן דכר שמיה

צו ער האט תשובה געטהון ווייסט נאר גאט
אבער אז ער צוריק גיווארן רבי, און גיזאגט פרומע תורות איז אהנגינומען ,עס איז דא בדפוס א ספר על התורה פון די תורות לאחר חזרה.

Click to shrink...

אז עס איז דא בדפוס מיינט נאך נישט אז ער האט געזאגט.
און אויך לאחר חזרתו האט די הייליגע סאנז'ע זיידע ווייטער לוחם געווען

 

[Mendy 18]

צו ער האט תשובה געטהון ווייסט נאר גאט
אבער אז ער צוריק גיווארן רבי, און גיזאגט פרומע תורות איז אהנגינומען ,עס איז דא בדפוס א ספר על התורה פון די תורות לאחר חזרה.

Click to shrink...

זייט מברר דער היסטאריע
אין כאן רבי ואין כאן ספר
ער האט געלעבט בבדידות נאנט צום שטעטל סאדיגורא
עס איז דא פון איהם עטליכע תורות אין נר ישראל וואס זענען לאו דווקא לאחר החזרה

דאס יא ער האט אוועקגעשטעלט א פנים פון א בעל תשובה