סאטמאר מהר"א שליט"א

[סומקא]

מיני סקירט אדער הויזן ? טאמער איינער האט אינפארמעישן זאל אריינקומען

Click to shrink...

קומט פיינער צייטן פאר די קומענדיקע דורות ר' חיים הערש איז די עלטסטע ביי ר' מענדל וועט זיכער פארכאפן א חלק סאטמאר די מערסטע אויפגעקלערטע, נאכדעם וועט קומען די יעצטיגע חתן וואס איז א באבוב 45 אינגערמאן, וואס איז גי עלסצטע איידעם ביים חיים הערש וועט נאכדעם פארכאפן א חלק סאטמאר מיט די 45 טענה חתנו כבנו, וועט דעמאלט זיין צייטן די חלק סאטמאר גייען די ווייבער זיך דרייען מיט הויזן, קומט צייטן אויפן וועלט

 

[בן עזריה]

קומט פיינער צייטן פאר די קומענדיקע דורות ר' חיים הערש איז די עלטסטע ביי ר' מענדל וועט זיכער פארכאפן א חלק סאטמאר די מערסטע אויפגעקלערטע, נאכדעם וועט קומען די יעצטיגע חתן וואס איז א באבוב 45 אינגערמאן, וואס איז גי עלסצטע איידעם ביים חיים הערש וועט נאכדעם פארכאפן א חלק סאטמאר מיט די 45 טענה חתנו כבנו, וועט דעמאלט זיין צייטן די חלק סאטמאר גייען די ווייבער זיך דרייען מיט הויזן, קומט צייטן אויפן וועלט

Click to shrink...

ממה נפשך. אויב געסטו די רביסטיווע פארן יעצטיגן חתן אלס עלטסטע איידעם, דאן גייט די רביסטיווע צו גלאנץ, חיים הערש'ס עלטערע שוואגער און נישט צו חיים הערש....

אין א ערנסטע נאוט, די המשכה קוקט שוין אויס פיינעלייזט. נאך ר' אהרן קומט ר' מענדל און דערנאך קומט ר' מענדל'ס זלמן לייב. ער האט יעצט באקומען די סיגוטע ביהמ"ד אין ווילאמסבורג (געסקיפט די עלטערע צוויי געשוויסטער) וואס איז עקשעלי די זעלבע ביהמ"ד וואס זיין טאטע און זיין זיידע און זיין עלטער זיידע האבן געדינט ברבנות בעפארן ווערן סאטמאר רבי....

בקיצור די ארוינים וועלן זיך דארפן אויסלערנען צו עקסעפטן די געאסערטע 'בנו השלישי ר' יקותיאל יהודה'

 

[קו חומטין]

ביי

Click to shrink...

ממה נפשך. אויב געסטו די רביסטיווע פארן יעצטיגן חתן אלס עלטסטע איידעם, דאן גייט די רביסטיווע צו גלאנץ, חיים הערש'ס עלטערע שוואגער און נישט צו חיים הערש....

אין א ערנסטע נאוט, די המשכה קוקט שוין אויס פיינעלייזט. נאך ר' אהרן קומט ר' מענדל און דערנאך קומט ר' מענדל'ס זלמן לייב. ער האט יעצט באקומען די סיגוטע ביהמ"ד אין ווילאמסבורג (געסקיפט די עלטערע צוויי געשוויסטער) וואס איז עקשעלי די זעלבע ביהמ"ד וואס זיין טאטע און זיין זיידע און זיין עלטער זיידע האבן געדינט ברבנות בעפארן ווערן סאטמאר רבי....

Click to shrink...

א בילד פון ר׳ זלמן לייב בן ר׳ מענדל?

 

[סומקא]

ממה נפשך. אויב געסטו די רביסטיווע פארן יעצטיגן חתן אלס עלטסטע איידעם, דאן גייט די רביסטיווע צו גלאנץ, חיים הערש'ס עלטערע שוואגער און נישט צו חיים הערש....

אין א ערנסטע נאוט, די המשכה קוקט שוין אויס פיינעלייזט. נאך ר' אהרן קומט ר' מענדל און דערנאך קומט ר' מענדל'ס זלמן לייב. ער האט יעצט באקומען די סיגוטע ביהמ"ד אין ווילאמסבורג (געסקיפט די עלטערע צוויי געשוויסטער) וואס איז עקשעלי די זעלבע ביהמ"ד וואס זיין טאטע און זיין זיידע און זיין עלטער זיידע האבן געדינט ברבנות בעפארן ווערן סאטמאר רבי....

בקיצור די ארוינים וועלן זיך דארפן אויסלערנען צו עקסעפטן די געאסערטע 'בנו השלישי ר' יקותיאל יהודה'

Click to shrink...

זיי האבן גארנישט קעגן א בן השלישי געדאנק, זיי ווילן נאר וואס זיי האלטן איז געווען דעם רצון פון ברך משה, מיטן זעלבן מהלך גייען זיי ווייטער גיין מיטן רצון פון זייער אדמו"רים

 

[קו חומטין]

ווען די אהרן זלמן לייב ערע קומט צו א ענדע, וועט ״מלכות סאטמאר״ נאכפאלגן מיט מינדעסטענס 16 מיטן טיטל אדמו״ר מסאטמאר.
בקיצור, מען וועט זיך אנהייבן צוריק בלויז מתייחס צו זיין צו דער רבי זי״ע.

 

[ניי]

זי גייט יעצט און זי גייט גיין מיט א העט און רעגולער שייטל
אלעס ווערט דורכגעשמועסט ביים גרויסן זיידן סאטמאר רב וואס די כלה און די משפחה בכלל זענען עקסטער נאנט ביים זיידן
זהו אינפאו שלי

 

[סומקא]

זי גייט יעצט און זי גייט גיין מיט א העט און רעגולער שייטל
אלעס ווערט דורכגעשמועסט ביים גרויסן זיידן סאטמאר רב וואס די כלה און די משפחה בכלל זענען עקסטער נאנט ביים זיידן
זהו אינפאו שלי

Click to shrink...

סגיט זיך אונטערהאלטן, אבער יא די רבי פון קרית יואל באהאנדלט דאס זייער גוט

 

[בן עזריה]

א בילד פון ר׳ זלמן לייב בן ר׳ מענדל?

Click to shrink...

רעכטע זייט איז חיים הערש, לינקע זייט איז זלמן לייב

 

[עמרם]

אין א ערנסטע נאוט, די המשכה קוקט שוין אויס פיינעלייזט. נאך ר' אהרן קומט ר' מענדל און דערנאך קומט ר' מענדל'ס זלמן לייב. ער האט יעצט באקומען די סיגוטע ביהמ"ד אין ווילאמסבורג (געסקיפט די עלטערע צוויי געשוויסטער) וואס איז עקשעלי די זעלבע ביהמ"ד וואס זיין טאטע און זיין זיידע און זיין עלטער זיידע האבן געדינט ברבנות בעפארן ווערן סאטמאר רבי....

Click to shrink...

באקומען סיגוט מיינט נאך גארנישט!

און אפי' זלמן וועט ווערן רבי, וועט חיים הערש זיכער אויך ווערן

 

[ריבי]

זעען מיר אין אייוועלט אז דער מהר״א איז יעצט אין ענגלאנד,אין די שטאדט מנטשעסטער, אויף א ביקור און א חנוכת הבית, זעהט אויס אז דארט האט ער מער א בעיס ווי דער ברודער מהרי״י, איז עס א פלא מיט וואס האט ער מער נושא חן געוועהן דארט מער ווי דער ברודער,מוז זיין אז יעדער מקום האט זיינע סיבות .

 

[אלטע שרייבער]

דארט האט זיך אנגעהויבן זיין מלוכה, כידוע ליודעי חן

 

[ריבי]

דארט האט זיך אנגעהויבן זיין מלוכה, כידוע ליודעי חן

Click to shrink...

וואס פשט ? דארט איז דא הרב ווייס פון הרודונקא און ער איז זיין שטיצער,אדער הרב שנעעבאלג,און זיי זענען אפשר נאהנט צו מהר״א , פון די סאטמאר איז דארט דא פון ביידע פראקציעס,דער מהר״א קהילה האט הרב הורביץ, און די מהרי״י קהילה האט הרב פאללאק, סאו ביידע זענען דארט איקוועלי רעפרעזענטעט. די חנוכת הבית זעהט אויס איז ביי הרב הורביץ,איז דאס האט געברענגט דעם מהר״א יעצט דארט.

 

[ריבי]

ממה נפשך. אויב געסטו די רביסטיווע פארן יעצטיגן חתן אלס עלטסטע איידעם, דאן גייט די רביסטיווע צו גלאנץ, חיים הערש'ס עלטערע שוואגער און נישט צו חיים הערש....

אין א ערנסטע נאוט, די המשכה קוקט שוין אויס פיינעלייזט. נאך ר' אהרן קומט ר' מענדל און דערנאך קומט ר' מענדל'ס זלמן לייב.

Click to shrink...

רבייסטווע קען מען נישט אזוי פארזאגען, דו נעמסט אהן פאר דבר פשוט אז נאך רבי אהרן קומט רבי מענדעל, ביי מיר איז מער מסתבר אז משם יפרד והיה לארבעה ראשים, עס איז דאך דער איידעמער מייזליש או אשכנזי
און זוהן רבי חיים הערש און רבי יואל ,סאו עס גייט זיין
ופרצת ימה וקדמה צפונה ונגבה .

 

[אלטע שרייבער]

ביסט יונג, געדענקסט נישט זיין וויזיט בשנת תשנ"ח.

 

[ניי]

דארט האט זיך אנגעהויבן זיין מלוכה, כידוע ליודעי חן

Click to shrink...

וועמענס מלוכה ?

 

[ריבי]

ביסט יונג, געדענקסט נישט זיין וויזיט בשנת תשנ"ח.

Click to shrink...

דערצייל זאל מען וויסען היסטוריה. עס איז דברי חידושים
אז פון מאנטשעסטער ענגלאנד איז ער אהנגעקומען צו ווערן רבי ער איז דאך געוועהן איינגעפודעוועט אין קרית יואל מיט זיין רביסטווע , ער האט געהאט מתנגדים אבער ווי קומט דא אריין ענגלאנד הדברים סתומים

 

[אלטע שרייבער]

ער האט געוואלט בויען זיין מלוכה בפני אביו, ניין? וויאזוי טוט מען דאס? אין פנים אריין?
אין תשנ"ח האט ער געמאכט א מסע מלכות קיין ענגלאנד, און ער האט גערעדט אין אסאך ערטער, און געקערט א וועלט כאילו ער איז שוין א רבי. דאס איז געווען זיין ערשטן טריט אין פראוון רעביסטיווע בחיי אביו. אזוי האט מען דעמאלס געזאגט. איך בין דעמאלס געווען אין מאנשעסטער און אזוי האט מען דארט גערעדט דעמאלס.

 

[ריבי]

ער האט געוואלט בויען זיין מלוכה בפני אביו, ניין? וויאזוי טוט מען דאס? אין פנים אריין?
אין תשנ"ח האט ער געמאכט א מסע מלכות קיין ענגלאנד, און ער האט גערעדט אין אסאך ערטער, און געקערט א וועלט כאילו ער איז שוין א רבי. דאס איז געווען זיין ערשטן טריט אין פראוון רעביסטיווע בחיי אביו. אזוי האט מען דעמאלס געזאגט. איך בין דעמאלס געווען אין מאנשעסטער און אזוי האט מען דארט גערעדט דעמאלס.

Click to shrink...

אויב ער איז געגאנגען קעגן די רצון פון זיין טאטע איז עס א חרפה און בושה , מען דארף אבער וויסען די כראנאלאגיע פון די היסטוריה, צו דאס איז שוין געוועהן נאך ווי דער טאטע האט ממנה געוועהן אחיו מהרי״י אויף וויליאמסבורג, צו נאך פריער , ווען ער איז סתם געפאהרען למורת רוח אביו וואס איז שווער צוגלייבען, טאמער נאכדעם,איז ער שוין געפאהרען מציל זיין מזוטו של ים,אז ער זאל בלייבען מיט עפעס,די רודפים זיינע דער מיטאלאגישער גבאי, מיט דענסטמאהלדיגער נגיד הידוע ,פון דמשק ,האבען איהם דאך געוואלט פארשיקען אינגאנצען לעזאל ער זאל בלייבען ווי דער בעל השור, נקי האט ער געדארפט טון השתדלות פאר זיך,ווי יעקב וואס האט געזאגט ,מתי אעשה אנכי לביתי .

 

[בן עזריה]

ס'איז געווען א יאר בעפאר די מחלוקת האט אפיציעל אויסגעבראכן. אבער ס'האט שוין געבאבלט און געזידט אינטער די קוליסן. ר' אהרן'ס מענטשן זענען דעמאלטס געווען אין דעפענס מאוד צו פרובירן צו פארלויפן די וועג פאר משה גבאי. דעמאלטס האט זיך אויך אנגעהויבן די איחוד תלמידים עפאכע ווי ר' אהרן האט גענומען פראווען שבתים פאר די אינגווארג.

 

[אלטע שרייבער]

אויב ער איז געגאנגען קעגן די רצון פון זיין טאטע איז עס א חרפה און בושה , מען דארף אבער וויסען די כראנאלאגיע פון די היסטוריה, צו דאס איז שוין געוועהן נאך ווי דער טאטע האט ממנה געוועהן אחיו מהרי״י אויף וויליאמסבורג, צו נאך פריער , ווען ער איז סתם געפאהרען למורת רוח אביו וואס איז שווער צוגלייבען, טאמער נאכדעם,איז ער שוין געפאהרען מציל זיין מזוטו של ים,אז ער זאל בלייבען מיט עפעס,די רודפים זיינע דער מיטאלאגישער גבאי, מיט דענסטמאהלדיגער נגיד הידוע ,פון דמשק ,האבען איהם דאך געוואלט פארשיקען אינגאנצען לעזאל ער זאל בלייבען ווי דער בעל השור, נקי האט ער געדארפט טון השתדלות פאר זיך,ווי יעקב וואס האט געזאגט ,מתי אעשה אנכי לביתי .

Click to shrink...

ער האט דעמאלס איינגעזען אז ער הייבט אן פארלירן דער עולם, האט ער פראבירט צו מאכן אן עובדא קיימת. און דאס האט געטריבן די ווידערשטאנד, עי' ערך הכתרה בחוה"מ פסח. און פון דעם האט זיך עס געקייקעלט ביז מיר האלטן מיר היינט מיט א מעכטיגע מחלוקת וועלכע סטעדיום צו נוצן זיך צו שלאגן מיט די ציונים.
זעט זיך אויס האסט נישט מיטגעהאלטן.
ביסט בעסער פאר דעם, נישט ערגער
סתם שטותים בעלמא.