איז אידישקייט א פראקטיצירונג אדער א שטרעבונג?

[אלפא]

פארוויילענדיג אין אפאר חב"ד הייזער לעצטנס און טרעפענדיג דארט אלע סארט אידן איז מיר אויסגעקומען אריינצוטראכטן אין די סארטן אידישקייטן וואס זענען פארהאנען.
דארט זעט מען אידן וועלכע קענען זיך שלעפן א האלבע שעה צום דאווענען אבער קיין ווארט קענען זיי נישט ארויסזאגן, זיי וועלן פייערדיג מיטטאנצן און מיטזינגען אבער דאס קאפל האבן זיי בלויז פון דעם שול צוגעשטעלט, ציצית ביי ברוך שאמר און קרי"ש איז אפגערעדט, אזוי אויך מיט אנדערע הלכה'לעך.
געכאפט האב איך דאן אז די תקנה פון הויך שמונה עשרה און די עם שבשדות פענאמען האט נאך א שטארקע באדייט אפי' אין די 21סטע יארהונדערט.

פון די אנדערע זייט שטייען מיר - 'היימישע אידן' - און פארמאגן ב''ה פון אלעם גוטס, פון היכלי התורה ביז כשר'ע צוקער פאר פסח, ארטסקרול סידורים אויסדרוקליך פאר בעלי תשובה - מיר האבן ר' צבי מאיר ניווא אידישקייט.. ברכו אין א סידור איז פאר בחורים געמאכט און אוצר המנהגים איז פאר וואנעבי'ס. דאס עולם איז א געלערענטע פאלק, נישטא קיין אומפערפעקציעס ווען ס'קומט צו די בעסיקס.. מ'דארף קיינע חב"ד שלוחים אונז צו מסביר'ן די וועכענטליכע סדרא..

איך שרייב קורץ, אבער די פוינט איז אז פון איין זייט איז דא א אידישקייט וואס לעכצעט, אידן וואס שטרעבן צו טון זייער בעסטע, ווילן לערנען איבער אידישקייט און דעריאגן נישט די יסודות. פון די אנדערע זייט איז דא א זאטע אנגעלערענטע פאלק, וואס ווייסט שוין צופיל, וואו מוסר באדייט נישט ווייניגער ווי רעדן בין גברא לגברא, ווי הלכות קמיצה איז די איינציגסטע נאוועל חלק אין די תורה פאר זיי. נישט זיי לעכצן נישט זיי שטרעבן, אויב עפעס פארמאגן זיי צופיל..

ס'דערמאנט דאס ווארט פון בעלזא רעביצין תחי': "בחורים, ענדערש קוקט אויף מיר און טראכט פונעם וואנט, ווי איידער קוקן אויפן וואנט און טראכטן פון מיר"..
א אידישקייט וואס איז אומפערפעקט אבער איז מיטן קאפ אין טיפערס (#ח'כמה-ב'ינה-ד'עת) גלאנצט עפעס שענער ווי א פערפעקטע אויסגעביגעלטע אידישקייט ליידיג פון רוחניות'דיג שטרעבונג..

טראכט איך ווייטער, כאפ איך מיר אז ס'איז באמת אלץ אזוי געווען. אין די תורה, אין די צייטן פון די נביאים, די חשמונאים, די אמוראים, און ווען נישט?! אלץ זענען מיר - אלס פאלק - געווען זייער אומפערפעקט. אן עגל, רציחה וניאוף, מתיוונים, עם שבשדות.. אידישקייט איז אנגעבליך געווען מער עליטיסט, פאר די המון עם איז עס געווען אזא שטרעבונג'ס ענדעוואר - ווייניגער א געזעצטע פראקטיק. און אזוי האט עס געדארפט זיין..
ולא עוד. אונזערע זיידעס ביז נישט לאנג צוריק - כשר פלייש, שבת, און מקווה, זענען געווען די נאן-נעגאשעבלס טאקע, אבער מעדיצין מיט אן הכשר, ווער רעדט נאך פון עפל דזשוס מיט אן הכשר - איז געווען א ריינע לוקסוס.. אידישע צייטונגען, אידישע און אפגעטיילטע שולעס אין געוויסע פלעצער, קענען לערנען א שטיקל חוק אליינס, גיין א שטריימל אויפן גאס, האבן א בארד, און אזוי ווייטער און ווייטער, זענען געווען נישט בלויזע חלומות נאר זאגאר זאכן פאר משיח'ס טעג. דאס מיינט, זיי וואלטן זיך ווען אודאי געוואונטשן עס צו האבן, אבער 1. זייערע פריאריטעטן זענען געווען אין אינערליכע ארויפארבייטונג נישט אין מאטעריאליסטישע באקוועמליכקייטן, און 2. אפי' אלס וואונטש איז עס געווען מער בבחינת פארוואס נישט, עס איז נישט געווען קיין מעיק-איט-אר-ברעיק-איט געשעפט - ווי עס איז היינט..

ווי עס שיינט האבן מיר פארלוירן דאס גאנצע סענס פון א אידישקייט וואס 'שטרעבט' צו עפעס העכער, צו עפעס טיפער, צו עפעס מער. מיר האבן אלעס וואס מיר דארפן דעליווערט צום טיר, מיר האבן האטעלן וואו מיר גייען מיטן בד"ץ זיגל, און מיר האבן דעם גאנצן אוצר החכמה כמונח בקופסא ממש.

דאס אז אונזער אידישקייט איז 'גלות אידישקייט' איז פארגעסן געווארן. דאס אז די פעלענדע חלקים זענען נאך אזוי חשוב ווי די עקסעסן באגרייפן מיר בכלל נישט. און דאס אז א האלבע איד וואס פלאגט זיך צו זאגן א קדיש איז גאר מעגליך טייערע ווי דעם כולל אינגערמאן איז ווילד-פרעמד פאר אונז (און אויב נישט איז עס בלויז ווייל ר' שמעון שפיצער האט צום מזל אזוי גע'דרשנ'ט ביים לעצטיגן שמועס).

געוויס דארפן מיר נישט אויפגעבן די גוטע חלקים און די אומבאגרייפליכע פריוויליגיעס און פרומקייטן וואס די מאדערנע וועלט ערמעגליכט אונז. אבער מיר טארן דאס נישט לאזן פארדעקן דעם געדאנק אז אידישקייט איז העכער ווי מאטעריאליסטישע פרומקייטן, עס פארמאגט א שיכט פון ספיריטואליטעט - טיפער ווי סיי וועלכע נר מצוה המצאה אדער קדם פראדוקט, און עס פארלאנגט מער ווי בלויז קענען יורה דעה אויסערווייניג און שרייבן קול קורא'ס, עס פארלאנגט הארץ. און הארץ איז נישט געבינדן צו די סארט רעקל וואס מ'גייט..

 

[אלפא]

געוואלט האב איך שרייבן א לענגס און א ברייטס, זיך מסביר זיין ווי ס'דארף צו זיין, און ארויסברענגען סיי די משלים און סיי די היסטארישע קאנטעקסט בעסער.
ווען נישט אבער איך געב א קליק 'שיק' וואלט עס געשימלט אין מיינע ארכיוון ביז ווייסעך ווען.. נו שוין.

כ'וועל מוזן גיין בשיטה אז 'שטרעבן' פאר פערפעקטע ארטיקל איז צומאל בעסער ווי א 'פערפעקטע ליידיגע' בלאט..

 

[טאלאנטפולע דאאד]

זייער שטארק.

אפילו היינט, איז אויכעט אידישקייט א שטרעבונג.

ס'שטייט דאך אז אין אדם ניצל מלשון הרע, אבק גזל, און לשון הרע. זעט מען אז דאס גאנצע לעבן איז אזא מתי יגיע מעשי למעשי אבותי...


איינע פון מיינע זאכן וואס שטערט מיר טאקע אין אידישקייט איז טאקע דאס. ווי קען מען פאדערן פון א מענטש זאכן וואס ביזן לעצטן טאג גייט ער נישט זיין אויסגעארבעט אין...

טראכט פון ביטול תורה לדוגמא, ס'נישט מעגליך פארן המון עם נישט עובר צו זיין דערויף

 

[אלפא]

איינע פון מיינע זאכן וואס שטערט מיר טאקע אין אידישקייט איז טאקע דאס. ווי קען מען פאדערן פון א מענטש זאכן וואס ביזן לעצטן טאג גייט ער נישט זיין אויסגעארבעט אין...

Click to shrink...

דאס איז מיין פוינט. די פאדערונגען - און די שטרעבונג, די סטראגעלס, די shortcomings - דאס איז די פיטשער עס איז נישט קיין באג..

מיר ווערן אויפגעהאדעוועט אז אלעס איז און מוז זיין פערפעקט, דער מער פערפעקט דער בעסער. בעת וואס מיר פארזעען סיי די היסטאריע און סיי די פשוטע מציאות אז די ווילן איז אפט אסאך מער שאצבאר ווי די אנגעבליכע ציל..

 

[מלך]

@אלפא זייער א שיינעם געדאנק.

אבער איך מיין אז איבעראל איז דא א פראצענט וואס שטרעבט, און אן אנדערע חלק וואס פראקטיצירט.

אפי' ביינונז קען מען זען אינגע און אפילו עלטערע וואס שטרעבן פאר עפעס העכערס. און די זעלבע פארקערט, ביי די יעניגע איז דא וואס זענען בכלל נישט אינטערעסירט.

איך וואלט געזאגט דער וואס איז אויפגעצויגן ביי א חרדישע משפחה האט צוויי ברירות. שטרעבן פאר עפעס, אדער סתם פראקטיצירן, ווייל דאס טוט זיין טאטע. (פארשטייט זיך אז ס'איז אויך דא OTD, אבער דאס איז א פיצעלע חלק)

דער וואס איז נישט אויפגעצויגן אין א פרומע משפחה, איז עס אדער שטרעבן פאר זיין רעליגיע, אדער אויב אינטערעסירט עס אים נישט, דאן לאזט ער זיך אפ דערפון.

אין אנדערע ווערטער, ביי אונז חרדים איז מען געצווינגען צו ע"ט ליעס"ט פראקטיצירן. ביי די נישט - חרדים האסטו די ברירה פון טון וואס דו ווילסט, אויטאמאטיש אויב איינער וויל יא עפעס העכערס, קומט עס פון זייער א ריינע פלאץ.
כ'האף איך בין זיך מסביר קלאר

 

[ציצית קניפער]

אונזער ווערסיע פון אידישקייט (ראביניקעל דזשודיאיזם) איז אלעמאל געווען ארום ראלס און רעגעלעשענס, און מען האט זיך קיינמאל נישט געקומערט איבער לעכצן פאר אידישקייט אדער שטרעבן און מיינען ערנסט.
טאמער פאלגסטו די ראלס ביסטו א וואוילע און אויב נישט ביסטו א דאדא.
(די בעש״ט האט עס יא פרובירט צוריק צו דרייען מיט עטוואס סאקסעס, אבער סאטמערער רב האט אפגעהארגעט די מאוומענט (און נאכן עס הרגענן וויינט ער נשתכח תורת הבעש״ט…))
מילא און אונזער אידישקייט וואס איז ראל באזירט, קען מען נישט עקספעקטן שטרעבונגען ווייל דאס גייט נישט צוזאמען, די אמאליגע אמת חסידים וואס זייער גאול איז יא געווען צו שטרעבן האבן זיך אסאך ווייניגער גערעכנט מיט די ראלס ווי אונז.
צוריק צו דיין שאלה, אידישקייט איז וואס מען וויל, מען קען נעמען די טעכנישע רעביניקעל דזשודאיזם אידישקייט וואס איז נישט מער ווי א טריקענע געזעץ בוך, אדער קען מען נעמען א שטרעבונג באזירטע חסידישע מהלך וואס איז נישט אזוי משועבד צו די רעגולאציעס.
ווי די בעל דרשנים זאגן אלו ואלו דברי אלוקים חיים.

 

[אלפא]

אונזער ווערסיע פון אידישקייט (ראביניקעל דזשודיאיזם) איז אלעמאל געווען ארום ראלס און רעגעלעשענס, און מען האט זיך קיינמאל נישט געקומערט איבער לעכצן פאר אידישקייט אדער שטרעבן און מיינען ערנסט.

Click to shrink...

אומאקוראט!

טאקע 'אויף פאפיר' איז דאס געווען די איידעאל. אין פאקט אבער זעט מען שוין אין גמרא גאנץ גוט וויאזוי די המון עם האט זיך פאקטיש געפירט, און וויפיל פון די 'רולס און רעגולעישאנס' זענען אין פראקטיק געווארן אויסגעפירט..
די פסקי הלכות דורכאויס די דורות געבן טאקע א בילד ווי דו פראבירסט דא צו מאלן, אבער די תשובה ספרים וארפן אביסל אן אנדערע ליכט אויף וויאזוי מ'האט זיך למעשה געפירט.

אויב בין איך גערעכט זענען מיר פון די ערשטע פייאנערן אנצונעמען אז יעדע ליטעראל זאך דארף טאקע צו ווערן אנגענומען ליטעראל..
קוק נאר צוריק 50 יאר און זאג מיר אויב די נקדישך גליון, די שמירת עניים התחזקות, אדער די אבסעסיע מיט הכשרים איז געווען רעמאטלי ענליך צו היינט, און אויב נישט - האבן זיי דען נישט געהאט די זעלבע שולחן ערוך?!
נאר וואס, מיר זענען קאנווינסד אז יעדע סעיף אין שולחן ערוך טראגט די זעלבע ווערד און דערפאר דארף מען א גאנצע וועד פאר ווייסעכ-וואס פונקט ווי מ'דארף דיינים פאר הלכות בשר בחלב אא"וו. ווען אין פאקט, הגם די רעטאריק פון סאטמאר רבי זי"ע און פון אנדערע זענען טאקע געווען אזוי - דארף מען נאכאלץ אפלערנען צווישן די שורות און פארשטיין די מציאות וויאזוי עס איז געווען - אנדערש ווי היינט ווען אלעס מוז זיין פערפעקט בפועל ממש למטה מעשרה..

 

[ריבי]

אומאקוראט!

טאקע 'אויף פאפיר' איז דאס געווען די איידעאל. אין פאקט אבער זעט מען שוין אין גמרא גאנץ גוט וויאזוי די המון עם האט זיך פאקטיש געפירט, און וויפיל פון די 'רולס און רעגולעישאנס' זענען אין פראקטיק געווארן אויסגעפירט..
די פסקי הלכות דורכאויס די דורות געבן טאקע א בילד ווי דו פראבירסט דא צו מאלן, אבער די תשובה ספרים וארפן אביסל אן אנדערע ליכט אויף וויאזוי מ'האט זיך למעשה געפירט.

אויב בין איך גערעכט זענען מיר פון די ערשטע פייאנערן אנצונעמען אז יעדע ליטעראל זאך דארף טאקע צו ווערן אנגענומען ליטעראל..
קוק נאר צוריק 50 יאר און זאג מיר אויב די נקדישך גליון, די שמירת עניים התחזקות, אדער די אבסעסיע מיט הכשרים איז געווען רעמאטלי ענליך צו היינט, און אויב נישט - האבן זיי דען נישט געהאט די זעלבע שולחן ערוך?!
נאר וואס, מיר זענען קאנווינסד אז יעדע סעיף אין שולחן ערוך טראגט די זעלבע ווערד און דערפאר דארף מען א גאנצע וועד פאר ווייסעכ-וואס פונקט ווי מ'דארף דיינים פאר הלכות בשר בחלב אא"וו. ווען אין פאקט, הגם די רעטאריק פון סאטמאר רבי זי"ע און פון אנדערע זענען טאקע געווען אזוי - דארף מען נאכאלץ אפלערנען צווישן די שורות און פארשטיין די מציאות וויאזוי עס איז געווען - אנדערש ווי היינט ווען אלעס מוז זיין פערפעקט בפועל ממש למטה מעשרה..

Click to shrink...

עס איז מער קען מען זאגען זה לעומת זה
דער עולם פון שומרי תורה זענען נישט מער היינט קאונסטרעינט צו רולס און רעגולעישענס ווי פאר עטליכע דורות צוריק בפועל, די רולס זענען פיעל, און ריהרט אהן יעדע תנועה און רגש פון דעם מענטשהאון איז אואווער העלמינג ביי געוויסע ענינים, און יעדער איז פורץ עפעס
א רול ,מען מוז דאך האבען אויף וואס צוקלאפען על חטא, - נאך נישט געזעהן איינער זאל סקיפען אשמנו, עס איז לעצטענס געווארען נתרבה די פראפאגאנדע בלעטלעך און מוסר גליונות אזוי ווי אלע אנדערע מודעות און עדווערטייזמענטס ווערן מער סאפיסטיקירט מיט אלע מיני מידיא אואטלעטס ,זענען אויך די זשאנער פון מוסר און תוכחה אויף א מער סאפיסטיקעיטעט צוזאם שטעל,און מען דארף געדענקען אז יעדע יעדע איינע פון די גליונות צו עינים, אדער הליכות, דעהו
און אויך נקדישך וכו׳, איז דא אויך צו ברענגען כבוד אדער געלט פאר די מפיצים,און איין ווועגס קען מען אמאהל האבען א הנאה פון א גוט ווארט, עפעס א מרגליות טובה און עס קומט בחנם .

 

[ריבי]

אומאקוראט!

טאקע 'אויף פאפיר' איז דאס געווען די איידעאל. אין פאקט אבער זעט מען שוין אין גמרא גאנץ גוט וויאזוי די המון עם האט זיך פאקטיש געפירט, און וויפיל פון די 'רולס און רעגולעישאנס' זענען אין פראקטיק געווארן אויסגעפירט..
די פסקי הלכות דורכאויס די דורות געבן טאקע א בילד ווי דו פראבירסט דא צו מאלן, אבער די תשובה ספרים וארפן אביסל אן אנדערע ליכט אויף וויאזוי מ'האט זיך למעשה געפירט.

אויב בין איך גערעכט זענען מיר פון די ערשטע פייאנערן אנצונעמען אז יעדע ליטעראל זאך דארף טאקע צו ווערן אנגענומען ליטעראל..
קוק נאר צוריק 50 יאר און זאג מיר אויב די נקדישך גליון, די שמירת עניים התחזקות, אדער די אבסעסיע מיט הכשרים איז געווען רעמאטלי ענליך צו היינט, און אויב נישט - האבן זיי דען נישט געהאט די זעלבע שולחן ערוך?!
נאר וואס, מיר זענען קאנווינסד אז יעדע סעיף אין שולחן ערוך טראגט די זעלבע ווערד און דערפאר דארף מען א גאנצע וועד פאר ווייסעכ-וואס פונקט ווי מ'דארף דיינים פאר הלכות בשר בחלב אא"וו. ווען אין פאקט, הגם די רעטאריק פון סאטמאר רבי זי"ע און פון אנדערע זענען טאקע געווען אזוי - דארף מען נאכאלץ אפלערנען צווישן די שורות און פארשטיין די מציאות וויאזוי עס איז געווען - אנדערש ווי היינט ווען אלעס מוז זיין פערפעקט בפועל ממש למטה מעשרה..

Click to shrink...

לגבי די הכשרים איז פשוט אז די אינדוסטרי פון פראסעסט פוד האט זיך לעצטענס אנטוויקעלט, און עס קומט אריין אין יעדע הויז,און די פראדוקטען קומען ממש מיט טויזענטער מיני אינגרידיענטס, וואס דאס האט אויפגעבויעט א פראופעשען פון כשרות ארגעניזאציעס מיט מלומדים אין די פיעלד פון השגחה, עס איז א קאמפליצירט פעלד וואס איז ניי, און עס איז נישט געוועהן מיט א פאהר דורות צוריק .
מיט עדווענסמענט פון טעכנאלאגיע אין אלע הינזיכטען
טהוט די כשרות סערטיפיקאציע וואקסען ,לעומתם ברוך יאמרו

 

[ריבי]

אונזער ווערסיע פון אידישקייט (ראביניקעל דזשודיאיזם) איז אלעמאל געווען ארום ראלס און רעגעלעשענס, און מען האט זיך קיינמאל נישט געקומערט איבער לעכצן פאר אידישקייט אדער שטרעבן און מיינען ערנסט.
טאמער פאלגסטו די קאלס ביסטו א וואוילע און אויב נישט ביסטו א דאדא.
(די בעש״ט האט עס יא פרובירט צוריק צו דרייען מיט עטוואס סאקסעס, אבער סאטמערער רב האט אפגעהארגעט די מאוומענט (און נאכן עס הרגענן וויינט ער נשתכח תורת הבעש״ט…))
מילא און אונזער אידישקייט וואס איז ראל באזירט, קען מען נישט עקספעקטן שטרעבונגען

Click to shrink...

דרך דרוש- די יידן האבען געזאגט נעשה ונשמע דאס
מיינט אז תחילת יידישקייט איז נעשה , מען איז משועבד צו די פרעקטיס פון רולס און רעגולעישענס וואס איז דער יסוד פון יהדות און צו דעם קומט שטרעבונג צו קענען זיך
האלטען צו די רעגולעישענס , עס קומט אויס פאר יעדע מענטש עלי אדמות אז מען איז עובר אויך א געוויסע רול
אבער די שטרעבונג בלייבט צו זיין אין פול קאומפלייענס.
דער בעש״ט האט גארנישט פארמינערט די נעשה ער איז געקומען אויף די חלק ונשמע , אריין צוברענגען א חיות און מחשיב צוזיין א הרהור טוב אדער א גוט ווארט פון יעדע ייד און אויפצוקלערן אז א פשוט׳ע ייד מיט א ווארט אדער א גוד דיעד איז נישט ווינציגער ווי דער תלמיד חכם , און דאס האט אויפגעברויזט די מתנגדים, אבער זיי האבען אויך געפיעלט אז דער בעש״ט האט אריינגעציעלט אין דער פינטעל ,אין די נקודה וואס עס באדערט פאר יידן ,אז עס פעהלט רגש און עואמאושען,
האט רבי חיים פון וואלאזין געשטעלט דעם יסוד אויף לימוד תורה און מייסד געוועהן די ישיבה און מחבר געוועהן דעם ספר נפש החיים,ווי ער ברענגט ארויס אז מיט לימוד תורה קומט מען אהן העכער ווי מיט אמירת תהילים, ער האט געהאט אזא שטארקע הצלחה אז צוויי דורות שפעטער זענען שוין די בני תורה געוועהן אזוי צוקאכט אין תורה,אז זיי האבען פארגעסען צוזיין ארנטליכע מענטשען, די געמיינע מדות פון כעס און גיאות און ביטול פון אנדערע,האט זיי ארומגענומען , איז דענסטמאהל אהנגעקומען דער גאון
רבי ישראל סלנטר און ער האט געגרינדעט די תנועת המוסר וואס האט איבער גענומען די ישיבות פון נווהרדיק
און נאך,און עס האט געברענגט תיקונים , יעצט דער סאטמאר רב האט נישט מחדש געוועהן קיין הלכה למעשה, ער האט ארויס געברענגט אז מען קען נישט נוצען דעם בעש״ט פאר א סאבסטיטוט פאר הלכה אפילו נישט כחוט השערה , ווייל פשוט דער בעש״ט רעדט פון נשמע און די הלכה רעדט פון נעשה , ער האט מוסיף געוועהן , אז אויסער דעם איז נשתכח דרך הבעש״ט, איז דא וואס זאגען אז זיי וויסען יא , ער האט אבער נישט געוואוסט ביי איהם איז געוועהן נשתכח, אבער לגבי מעשה בפועל איז יקוב הדין את ההר .

 

[שניידער]

נקדישך און ענליכע שטותים איז טאקע א חידוש פונעם היינטיגן דור (מיר האבן צופיל צייט און קיין שום אמת'ע ריספאנסיביליטיס...) אבער די דקדוק הלכה איז כאטש אזוי אלט ווי דער פרי מגדים און דער גר"א.

אויב עפעס האט חסידות אביסל אראפגעדיילט די ענקזייעטי (און ארויפגעדיילט 'בלויז' נקיות הגוף לתפילה, ה"י)

 

[אלפא]

נקדישך און ענליכע שטותים איז טאקע א חידוש פונעם היינטיגן דור (מיר האבן צופיל צייט און קיין שום אמת'ע ריספאנסיביליטיס...) אבער די דקדוק הלכה איז כאטש אזוי אלט ווי דער פרי מגדים און דער גר"א.

אויב עפעס האט חסידות אביסל אראפגעדיילט די ענקזייעטי.

Click to shrink...

ענקזייעטי און דקדוק יא, פראקטיק איז פשוט נישט געווען בכדי שיעשו רוב מאל און אין רוב צייטן..

פסח קעכן, עור בהמה גסה, היימישע מוסדות, כשרע וואסער, שבת פלאטעס, ערליכע צייטונגען, זענען אלעס מאדערנע מעגליכקייטן..

אלס 'שטרעבונג' האט עס טאקע אלס עקזיסטירט - און מעגליך ביי אפאר יחידי סגולה אין מציאות..

 

[ריבי]

נקדישך און ענליכע שטותים איז טאקע א חידוש פונעם היינטיגן דור (מיר האבן צופיל צייט און קיין שום אמת'ע ריספאנסיביליטיס...) אבער די דקדוק הלכה איז כאטש אזוי אלט ווי דער פרי מגדים און דער גר"א.

אויב עפעס האט חסידות אביסל אראפגעדיילט די ענקזייעטי (און ארויפגעדיילט 'בלויז' נקיות הגוף לתפילה, ה"י)

Click to shrink...

דאס איז א ריכטיגע נקודה ,ביי די ליטאים גייט נאך היינט אהן שטארק דער פחד פון יראת העונש פון גהינם , ביי חסידים איז דער פחד ווינציגער פאור סאם ריזען, קען זיין
ווייל מען גיט מער דגש פאר רגשי הלב וואס קאומפענסעיט פאר א טרענסגרעשען

 

[טאלאנטפולע דאאד]

ענקזייעטי און דקדוק יא, פראקטיק איז פשוט נישט געווען בכדי שיעשו רוב מאל און אין רוב צייטן..

פסח קעכן, עור בהמה גסה, היימישע מוסדות, כשרע וואסער, שבת פלאטעס, ערליכע צייטונגען, זענען אלעס מאדערנע מעגליכקייטן..

אלס 'שטרעבונג' האט עס טאקע אלס עקזיסטירט - און מעגליך ביי אפאר יחידי סגולה אין מציאות..

Click to shrink...

דו מישט אויס דקדוק הלכה און אלטרא אכשר דרא אוי סי די.

עפנסט אויף א שולחן ערוך מיט נושאי כלים מיט שפעטערדיגע ספרים ווי גר"א מיט פרי מגדים, איז זיכער יא געווען רולס און בוקס.

מוסדות פלאטעס און צייטונגען, יואלי לאנדאס פסולת און חיימאויס ענטערטעימענט איז שוין אלעס א געמיש פון עפעס אנדערש.

 

[אלפא]

דו מישט אויס דקדוק הלכה און אלטרא אכשר דרא אוי סי די.

Click to shrink...

איך מיש נישט.

מיין גאנצע פוינט איז אז די אכשר דרא'דיגע אידישקייט איז עפעס וואס האט סיי קיינמאל נישט עקזיסטירט, און אפי' ווען דקדוק הלכה איז יא געווען שטארק איז עס אויך געווען אויף די ביכער מער ווי אין מציאות - ביים מערהייט פון כלל ישראל.

איך האב קלאר געמאכט אין די ארגינעלע פאסט אז די בעסיקס ווי שבת, מקוה, כשר פלייש, זענען אודאי אייביג געווען נאן-נעגאשעבל. די נושא איז איבער די איבעריגע.

 

[בן פלא]

איך מיש נישט.

מיין גאנצע פוינט איז אז די אכשר דרא'דיגע אידישקייט איז עפעס וואס האט סיי קיינמאל נישט עקזיסטירט, און אפי' ווען דקדוק הלכה איז יא געווען שטארק איז עס אויך געווען אויף די ביכער מער ווי אין מציאות - ביים מערהייט פון כלל ישראל.

איך האב קלאר געמאכט אין די ארגינעלע פאסט אז די בעסיקס ווי שבת, מקוה, כשר פלייש, זענען אודאי אייביג געווען נאן-נעגאשעבל. די נושא איז איבער די איבעריגע.

Click to shrink...

ס'איז היינט אויך אזוי. די אכשר דרא פון וואס דו רעדסט איז א מיינאריטי פון א מיינאריטי.

 

[עולמות]

זייער גיט ארויסגעברענגט און ס'איז א גיטע פוינט איך וויל נישט טרעטן אויף געפיל אבער איך טראכט די צי עכטע אידישקייט וואס קימט פון די טיפענישן פון הארץ צי סהאט נישט עפעס מער אין זיך ווי הארץ מיט געפיל..... איך האלט שוין נאכדעם פארשטייסט? ווען מ'לייגט געפיל אין אזייט און מקיקט נישט וואס די הארץ זאגט אין מ'הייבט אן טרייען צי דערגרינטעוון פון ווי אידישקייט קימט ווי א פריש געבוירענער, אנטפלעקט זיך אן אנדערע סארט בילד אינגאנצן... טראכט וועלכע נס פון די אידישע היסטאריע וואלסטו היינט געגלייבט אן קיין פראף ווען די ווייסט גארנישט פון אידישקייט? איך בעט יעדן איבער, אבער אפשר קען מיך איינער טאקע אויפלייכטן די אויגן

 

[ריבי]

די ״גלות יידישקייט״ וואס האט זיך אזוי גוט מסדר נוסח אמריקא הן היה בעוכרינו, אז אלעס איז מאטעריאליסטיש געשטימט,מיט וואס מער און מער רחבות, נעמט עס אוועק פון ספיריטועליטי וואס דער הארץ לעכצט, דער לשנה הבאה בירושלים ווערט נאר געזאגט משפה ולחוץ - ווער וויל דען ג׳יין אויף ירושלים און איבערלאזען דא עפעס, נאר לימות המשיח ווואס זעהט אויס ווי עפעס א דבר רחוק אין ריעליטי,אוודאי מען גלייבט אבער מען איז עס נישט ממחיש בחוש אז דאס קומט באלד,
איז ביי די וואס האבען א געפיעל פאר ארץ ישראל און פאר די יידישע ממשלה דארט האט מען א מהלך אין ריעליטי,מען האפט פאר זייער הצלחה אז זיי זאלען האבען נצחונות און עס זאל זיין ותשקוט הארץ מסביב וישבתם בטח , און עס וועט קומען אן עפאכע פון איש תחת גפנו און מען וועט זיך אליין אויך מצרף זיין צו די יושבי הארץ און מען וועט מאכען עליה לארצנו, און זיך דארט אויסלעבען מיט אוירא דארץ ישראל ושמה נעבוד את ה׳ דאס ברענגט אריין א גאול פון ריעליטי און עס איז מעורר די עמאושענס אז מען קומט צוריק אהן אהיים כימי צאתנו מארץ מצרים, אבער אז מען פסל׳ט אפ די געדאנק פון דעם כשר׳ן נאציאנאליזם, בלייבט מען מיט רדיפות ממון וכבוד, און די ימות המשיח איז סך הכל אן עפטערטאוט ,שלא מעלמא הדין, איז נרגש דער חוסר פון הארץ געפיעל און נאהנטקייט צו מסורה .

 

[ריבי]

זייער גיט ארויסגעברענגט און ס'איז א גיטע פוינט איך וויל נישט טרעטן אויף געפיל אבער איך טראכט די צי עכטע אידישקייט וואס קימט פון די טיפענישן פון הארץ צי סהאט נישט עפעס מער אין זיך ווי הארץ מיט געפיל..... איך האלט שוין נאכדעם פארשטייסט? ווען מ'לייגט געפיל אין אזייט און מקיקט נישט וואס די הארץ זאגט אין מ'הייבט אן טרייען צי דערגרינטעוון פון ווי אידישקייט קימט ווי א פריש געבוירענער, אנטפלעקט זיך אן אנדערע סארט בילד אינגאנצן... טראכט וועלכע נס פון די אידישע היסטאריע וואלסטו היינט געגלייבט אן קיין פראף ווען די ווייסט גארנישט פון אידישקייט? איך בעט יעדן איבער, אבער אפשר קען מיך איינער טאקע אויפלייכטן די אויגן

Click to shrink...

אז מען האט א פראבלעם אין גלייבען אין די ניסים כפשוטו , קען מען אהנעמען אז עס איז געוועהן מיט די נאטור וואס די השגחה האט אויס געשטעלט לטובת די יידן, און מען איז געגאנגען מיט משה פון מצרים אהנצוקומען אויף ארץ אבותינו, און מען האט געסטאפט
אין מדבר פאר קבלת התורה, דאס געט גענוג ריזען צו האבען א שייכות צו די רייכע אלטע טרעדישען מיט אלע איהרע קאוסטאומס .

 

[ריבי]

זייער גיט ארויסגעברענגט און ס'איז א גיטע פוינט איך וויל נישט טרעטן אויף געפיל אבער איך טראכט די צי עכטע אידישקייט וואס קימט פון די טיפענישן פון הארץ צי סהאט נישט עפעס מער אין זיך ווי הארץ מיט געפיל..... איך האלט שוין נאכדעם פארשטייסט? ווען מ'לייגט געפיל אין אזייט און מקיקט נישט וואס די הארץ זאגט אין מ'הייבט אן טרייען צי דערגרינטעוון פון ווי אידישקייט קימט ווי א פריש געבוירענער, אנטפלעקט זיך אן אנדערע סארט בילד אינגאנצן... טראכט וועלכע נס פון די אידישע היסטאריע וואלסטו היינט געגלייבט אן קיין פראף ווען די ווייסט גארנישט פון אידישקייט? איך בעט יעדן איבער, אבער אפשר קען מיך איינער טאקע אויפלייכטן די אויגן

Click to shrink...

אז מען האט א פראבלעם אין גלייבען אין די ניסים כפשוטו , קען מען אהנעמען אז עס איז געוועהן מיט די נאטור וואס די השגחה האט אויס געשטעלט לטובת די יידן, און מען איז געגאנגען מיט משה פון מצרים אהנצוקומען אויף ארץ אבותינו, און מען האט געסטאפט
אין מדבר פאר קבלת התורה, דאס געט גענוג ריזען צו האבען א שייכות צו די רייכע אלטע טרעדישען מיט אלע איהרע קאוסטאומס .