וויאזוי ארבעט אן עראפלאן?

[ראוזע דיעז]

האט איר אמאל זיך אפגעשטעלט און אריינגעקלערט וויאזוי איז מעגליך אז א מאשין וואס וועגט בערך 500,000 צו א מיליאן פונט קען זיך נישט פלוצים געבן א הייב אויף פון די ערד קוגל, אבער קען פליען אין די לופטן איבער ימים בערג און טאלן איבער אנדערע קאנטינענטן, פאר שעות אן אפשטעל? האט איר געוויסט אז דאס איז פונקטליך וויאזוי דאס דארף זיין און נישט קיין האר מער? האט איר אמאל געטראכט זייענדיג אין די לופטן ווי גליקליך איר זענט אז איר האט נוצן פון אזא קלוגע ערפינדונג און וויאזוי דאס קען גאר מעגליך זיין? האט איר געפילט זיצנ'דיג ביים פענסטער פון א ריזן עירקרעפט פון 3 ברייטע איילס וואו איר חלומ'ט אז דאס איז עכט, פון גרויס ערשטוינונג ביים ארויסקוקן פון פענסטער'ל, און בייוואוינען די הערליכע וואסערן און פיצעלע געביידע'ס איבער די שטאט? דאן ליינט ווייטער.

א גוטן צו אלע ליינער פון גרויס ביז קליין.
איך האב שוין עטליכע מאל געהאט שפירן פון געדאנקען צו שרייבן איבער די וואונדער פון אוויאציע און עיראנאטיקס (aeronautics and aviation)

וואס באדייט די חכמה פון פיזיקס אין עולם הפליגערס, וויאזוי א פליגער פליט און לאנדט. וואס מאכט עס זיך הייבן און וואס מאכט עס לאנדן וויאזוי ווייסט מען ווען און וואו צו פארן ווי הויעך, ווי נידריג, און אזוי ווייטער.

אפאר נוצליכע ווערטער פאר פארשפייז

Aviation באציט זיך מער ארום די באנוץ פון די "אפעראציע פון פליען" ווי מ'זאגט די טאג טעגליכע הלוך ילך פון קאמערציעלע פלייטס, עירפארט מענעדזשמענט און עיר טרעפיק קאנטראל.

און Aeronautics באציט זיך אויף די עינדזשענירינג און אויסשטעל פון "די ארט פון פליען" די סייענס און די דעזיינס שבו און וויאזוי די זאך באגייט זיך אין די אטמעספער. מער מאחורי הקלעים, פון אונטער די קוליסן, אדער די בעקענד (פאר דער וואס פארשטייט די שפראך...)

א קורצע הקדמה

פאר איך גיי צו די בעסיק סייענס וויל איך צולייגן איך בין נישט קיין לייסענסד פילאט אדער קוואליפיצירטע עקספערט, איך בין א נייגעריגע מענטש מיט א חשק צו פארשטיין די אינטערסאנטע וועלט, און פון הערן און נאשן פון פילאטן אין טרעינינג זעה איך אז ס'איז נישט א זאך וואס אסאך טראכטן אריין ווי טיף דאס גייט און וויפיל מ'קען אלס לערנען און זיך באקענען איבער א ברייטערע וועלט פון נושאים ווי למשל סייענס, ענדזשינירינג, מאטעמאטיקס, לאגיסטיקס, סעיפטי, אינאוואציע, און אפילו אביסל פסיכילאגיע. אפילו אין די פראצעדור פון פלייט אליין ליגט א געוואלד מיט חכמה און אויסגערעכנטקייט. און וואס מער צייט עס גייט פארביי ווערט עס אלס פאברייטערט און מער פארגעשריטן סיי סייענטיפיש און סיי עמאצינאליש. און עקסטער ס'לערנט אסאך אויס וויאזוי די וועלט ארבעט, און אויך אויב מ'איז אינטערסירט גיט עס משוגע'נע satisfaction איינמאל מ'האט עס.

מיר אינטערסירט עס בעיקר אלס לאגיסטיקס, דאס איז די מהלך פון אויספלאנירן א זאך, און עס ארויסברענגען ביז צום לעצטן פיזישן דעטאל בשעת מענעדזשן איר flow מיט סוקסעס. ס'הייבט זיך געווענליך אן מיט אן איידיע אין קאפ, און די חכמה איז דאס צו קענען אויספירן טריט ביי טריט, ס'זאל אלעס קלאפן פון ארידזשין ביז קאנסאמפשן.

אז מ'טראכט אריין איז עס נישט אנדערש ווי א געשמאקע עסן. מאנכע גייען אין Culinary school זיך צו לערנען די פשוט'ע כללים וויאזוי א צוויבל פירט זיך אויף און וויאזוי א שטיקל באקן פלייש צוגייט זיך און אזוי קען מען מאכן מיט דעם וואס מ'וויל מיט אלע שפעטערע פיטשעווקעס. וועט איינער פרעגן ווער זענען זיי מיר צו געבן שימוש אויף מיין באבע'ס אונגארישע רעצעפט? האט נישט צוטוהן מיט דעם, ס'האט צוטוהן מיט פארשטיין דעם "וויאזוי" ארויסצוברענגען דעם בעסטע פון דעם רעצעפט.
פארשטיין אוויאציע איז די זעלבע, עסן האט א פארמיולע און וויאזוי מ'מאכט א פליגער פליען האט אויך א פארמיולע מיט פונקטליכע סטעפס. און דאס ווילן מיר דא אטאקירן.

און יעצט לאמיר אריינשפרונגען צו די פלייט בעסיקס:
צום אלעם ערשט מוז מען פארשטיין וואס האלט דעם קאפסול פון אייזן פון אזויפיל טאן אזוי פעסט אין די לופט.

עס זענען דא 4 זאכן וואס טרייבט יעדע עראפלאן אין די לופט.

1. געוויכט-קראפט - Weight/גראוויטי
2. הויבונג-קראפט - Lift
3. שטויס-קראפט Thrust
4. שלעפ-קראפט Drag

א יעדע עראפלאן, פייטער דזשעט, פאראשוט, ראקעט, אפילו דראון, וואס דו זעהסט אין די גאנצע וועלט, דרייט זיך אויף די 4 כללים. און נאכמער, יעדע מינוט וואס אן עראפלאן פארט שלאגן זיך די 4 כוחות אויף טריט און שריט, און מ'מוז דאס צאמהאלטן מיט די פונקטליכע באלאנס. נא לאמיר אנהייבן פון אונטן ארויף:

• געוויכט-קראפט - Weight גראוויטי

דאס איז די כח וועלכע שלעפט אראפ דעם גאנצן עראפלאן געוואנדן צום ריכטונג פון די ערד. און ציט עס צו זיך.

וויאזוי ארבעט עס? גראוויטי וואס איז די סדר אז ס' ציט וואג אויף אראפ. כארנישט ספעציעל, דאס איז די ערד וואס טוט זיך איר ארבעט.

• הויבונגס-קראפט - Lift

דאס איז וואס הויבט אויף דעם עראפלאן און דורך די כח הויבונגס-קראפט, + לופט (אידיש) האלט עס איר אן אין די לופטן. אקעגן גראוויטי.

וויאזוי ארבעט עס? לופט פליסט נאכאנאנד, העכער און אונטער די פליגלען פון ביידע זייטן און די פארעם פון די פליגלען/flaps געבויגנקייט ווערט געשאפן א לופט קאנאל דורך וואו דער עראפלאן האקט איבער און דאס באשאפט א געוויסע פרעשור וואס הייבט אדער שטופט דעם פליגל אין רעספאנס. די לופט פון אונטן פארט שטייטער און די לופט פון אויבן גליטשט שנעלער און דאס שטופט לופט אראפוועגס פון אונטערוויילעכץ. פיקטשער א אקעאן געמאכט פון לופט אין וואס דער עראפלאן פלאטשקעט אריין און שווימט אדורך.

• שטויס-קראפט Thrust

די שטויס-קראפט איז די כח וואס שטופט דעם עראפלאן פאראויס אדורך די לופט. (מערקט אן די ווארט שטופט, און נישט עקסעלערעיט)

וויאזוי ארבעט עס? דשעט מאטארן נעמען אריין אין זיך לופט, קאמפרעסן עס, פארברענען גאזאלין, און באמבאדירן עס צוריק ארויס מיט אימפעט פון אונטערן עראפלאן. די באמבאדירונג אזוי צו זאגן מאכט א שטופ ס'הייסט א forward push טראכט אזוי ווי א באלאן וואס מ'לאזט ארויספליען אנגעבלאזן. ווען די עראפלאן איז אין thrust פילט מען די שטופ צום זיץ און אויך די forward motion צו וואו די עירקרעפט פארט.

• שלעפ-קראפט Drag

דאס איז די לופט וואס שטופט צוריק אקעגן דעם עראפלאן. לאמיר עס א נאמען געבן די עקשן וואס קעמפט צוריק די flight motion צו וואו די עראפלאן וויל גיין.

וויאזוי ארבעט עס? די עראפלאן, ווערט אויפגעהויבן ווען איר הויב קראפט איז שטערקער ווי איר וואג,
און געשטויסן (אויף פאראויס) ווען שטויס קראפט, איז שטערקער ווי שלעפ קראפט. און די גאנצע קונץ איז צו קענען האלטן דעם באלאנס פון אלעם, אויב איז עס ארויס פון באלאנס נעמט זיך די עראפלאן עקסעלערעיטן און קען גיין נאז אראפ. אנדערש ווי ביי פארן, ביי פליען איז עקסעלערעישן די לעצטע זאך וואס מ'וויל.

דאס פארענטפערט פארוואס אן עראפלאן קען נישט איינפאך געבן א שפרונג ארויף פון די ראנוועי ביי טעיק אף, עס מוז ערשט עקסעלערעיטן ביז א גאר שנעלע ספיד, ביז די הויבונגס-קראפט Lift = געוויכט-קראפט Weight
אין אנדערע ווערטער ווען אן עראפלאן הייבט זיך (דורך) lift טוישט זיך די מאמענטום פון לופט פלוס אין די אטמעספער. וואס געשעהט איז די עראפלאן זיצט נישט אין די הימלען, עס האלט אין איין אינטערעקטן מיט די קעגנקומענדיגע airflow

יעצט אין אנהייב איז עס א טראפעלע שווער צו כאפן, בפרט ווען אונז לערנען נישט קיין פיזיקס. איז פאר יעצט טראכט פון די drag ווי די ברעיקס ווייל זי שלעפט דעם פליגער צוריק און מאכט עס פארן שטייטער און טראכט פון די שטויס-קראפט ווי די עקסעלערעיטער וואס מאכט עס פארן. נאר מיט אומזעבארע לופט אין די הימל. דאס הייסט אזוי: ווען די הויבונג-קראפט, די שטויסקראפט, די געוויכט-קראפט און די שלעפ-קראפט קומען זיך צוזאם אין א פערפעקטע הארמאנישע באלאנס, קען א עראפלאן פליען 35,000 פיס. אבער נאר מיט די פונקטליכע באלאנס.

עס צו מאכן אפילו פשוט'ער, נעם א דוגמא פון א קאר, וויפיל מאל עפנט מען די פענסטער פאר א ציגארעטל אדער סתם ארויסצוהענגען די האנט און די לופט שטופט עס צו די עק פון פענסטער? פארוואס געשעהט דאס? ווייל די לופט שלאגט זיך נאכנאנד צוריק מיטן קאר וואס ברעכט דורך איר לופט און די לופט וויל בלאזן אויף פארקערט.

יעצט טראכט פארקערט, אין די לופט העלפט די לופט שטופן דעם פליגער אויף פאראויס. געווענליך. (מער אויף דעם שפעטער.)

שוין דאס איז אין קורצן די בעסיקס פון די עיראדינאמיק פאורסעס. יעצט לאמיר אנהייבן אביסל דרייוון.

נאכדעם איז דא אן אנדערע קאנצעפט: the angle of attack דאס איז א מאס צווישן די די פליגלען (wings) וואס מאכט lift (נישט אויסצומישן מיט די ווארט לופט) וואס מאכט דעם עראפלאן צילן צו וואו זי וויל אנקומען, און די לופט-פלוס וואס קומט איר אקעגן. (oncoming airflow) ווען די פליגלען זענען פארמאכט ווען לופט גייט אַרום די פליגלען, ווערט זי אראפגעדרוקט, און דער עראפלאן ווערט דעריבער ארויפגעהויבן. די פליגל שטופט די לופט אויף אראפ און די לופט שטופט די פליגל אויף ארויף. מען קען עס אַ ביסל אָנקוקן ווי אַ רער וואָס פארקירעוועט וואַסער אוועק פון וואו עס רינט, נאר דא פאַרקירעווען די פליגלען די לופט אראפ, און דאס הייבט דעם עראפלאן ארויף.

און ווען די פליגלען זענען אפן לאזט עס דורך די לופט און העלפט דעם עראפלאן פליען פאראויס.

דאס איז געמאכט צו מעסטן די ווינט צו פליגער ראשיא, און וואו פארזיכטיג די פליגלען טרעפן זיך מיט די לופט, מאכט דעם אטאקע אז די עירקרעפט זאל קענען גיין נאז ארויף און מאכן וואס הייסט א climb צו א העכערע altitude צו וואו מ'וויל אנקומען.

אויב לאמיר זאגן אין די משל איז דיין האנט פלאך ארויס פון פענסטער וועט לופט פליען איבער דעם, אויב אבער געבט מען א בייג די האנט צו אביסל אויפגעשטעלט, וועט מען מיטאמאל פילן א כח פון א הויבונג קראפט, דאס איז essentially די angle of attack אדער די AOA. אויב מ'טוט עס צו אגרעסיוו ווערט א שטארקע געפעכט צווישן די האנט און די לופט און עס נעמט זיך ארומפלאטערן (wobble) ווייל די לופט וויל דורכפליען. די AOA איז איינע פון די וויכטיגסטע זאכן וואס יעדע פילאט מוז זיך לערנען צו מאכן פונקטליך אויפן האר. די AOA באשטימט וויפיל הויבונג-קראפט דו האסט, און די אלע 4 זאכן באשטימען flight direction

2 פארקערטע זאכן פאסירן אינאיינעם איז האלט קאפ. ווען די לופט פארט אדורך די פליגלען אויף אראפ, שטופט עס אטאמאטיש די פליגער אויף ארויף. דאס איז נישט מיין איידיע, דאס איז אייזיק נוטאן'ס דריטע געזעץ פון motion

ווייטער, ווען א פילאט פארט אויף ארויף און מאכט זיין נאז אזוי גאנץ שיף ווערט די מרחק פון די לופט און די פליגלען ברייטער, און דאס מאכט די angle of attack שטערקער,
און דאס מאכט אז די פליגער זאל זיך הייבן. די אפגערוקטקייט פון די line און קעגנקומענדיגע לופט פלוס מאכט די גאנצע הויבונגס-קראפט.

The angle of attack is the angle between the chord line of an aircraft's wing and the oncoming airflow, which is crucial for generating lift. The chord line is an imaginary straight line that runs from the leading edge to the trailing edge of the wing, serving as a reference for measuring this angle against the relative wind.

אבער... די לופט בלייבט נישט אפגערוקט פאר אייביג, עס איז קומט צו א פונקט ווי די לופט הערט אויף דורכצולויפן העלפן'דיג אונזער עראפלאן, דאס הייסט CL Max ווען דאס געשעהט מאכט זיך א stall און מ'דארף צוריק אויסגלייכן דעם נאז אז נישט קען זיין א סכנה. און ס'קען פארלירן קאנטראל און די עראפלאן פארלירט הויב-קראפט און קען אראפקראכן.

די וויכטיגקייט פון וועטער
די וועטער איז אלעס! ממש. מענטשן האבן נישט קיין אהנונג וואס די פילאטן טרענירן זיך אלס נאר פאר וועטער, מ'מיינט אז די פילאט איז סתם העפליך ווייל ער ארבעט פאר א עירליין זאגט ער שוין די וועטער אויך, נאך א שטיקל אינפארמאציע זאל זיין, ווי גלייך ער איז עפעס טור גייד. די רעאליטי איז ס'איז מער ווי א סורדזשען וואס גיבט א אפדעיט פאר זיינע סטודענטן מיד-אפערעישן. דאס איז א גרויסע טעות אין וואס מיר לעבן, פילאטן ארבעטן מיטן וועטער א יעדע מינוט! א פליגער האט נישט קיין ראוד, נישט קיין guardrails נישט קיין געלע ליניע אלעס קען זיך פארפאטשקענען מיט א בייזע ווינט וואס פארדרייט די לופט. האט איר געוויסט אז איינע פון די ערשטע זאכן אין די מעניועל לערנען פילאטן אין סקול וועגן מינע וואלקענעס. מ'טראכט נישט אריין, וואו אין די וועלט קומט א פילאט צו קענען נעמען פון וואלקענעס? ער איז נישט קיין וועטער זאגער, א פילאט האט עס מיר פארציילט, ביז ס'האט אים געקליקט, די וואלקענעס פארציילן א גאנצע מעשה און דיספלעיען פארשידענע פעטערנס וואס פאר זייער סוקסעס איז נישט סתם גוט צו וויסן, נאר קען מאכן אדער פארהארגענען זייער הצלחה! פון טורבעלענס ביז פליגל פארעם און אפילו מער אייז קען מאכן צופיל וואג, און צו זאל מען איבערפליען דעם וואלקן אדער פליען פון אונטן, ס'איז פון די מערסט בארינג חלקים פון זיך לערנען פליען אבער זיי מוזן וויסן וואס טוט זיך אין דעם וואלקן צו וויסן פונקטליך וויאזוי די לופט גייט אים יא אדער נישט פירן, אלעס פאר דיין סעיפטי.

יעדע עראפלאן דארף האבן א פונקטליכע פלייט פלאן, מ'מיינט ס'גייט אזוי איינס צוויי מ'קומט אן צום דזשאב און מ'פליט ארום די וועלט... ניין, יעדע פילאט קומט אן כאטש 45 מינוט פאר דעם און מ'הייבט אן אויסארבעטן א פלאן אויף די גראונד, פאר מ'האט נאך אפילו געבאורדט. ס'הייסט א pre flight briefing וואו מ'ארבעט אויס די דעטאלן אז יעדער זאל וויסן וואו אהין מ'צילט, וואו גייט די עראפלאן פליען? וויאזוי גייט מען דארט אנקומען? וואו הויעך גייען מיר פליען אויף וועלכע altitude? וואס טוט זיך אויב עפעס גייט סאוט? איז דא א אלטערנאטיוו עירפארט? וואו גייט מען לאנדן? וואס איז די וועטער דארט? און די פילאטן צווישן זיך מוזן דאס איבערגיין בחברותא ווי א שיעור בקיאות מיטן גאנצן ערנסטקייט. שפעטער קענען זיך זאכן טוישן. למשל א זאך וואס טוישט זיך איז וויאזוי די עראפלאן לאנדט, אויב ס'איז צו ווינטיג דארף עס לאנדן זייטיג אפילו אויב מ'מוז לאנדן אין צענטער אבער פשוט צו מעינטעינען lift מוז מען זיך אוועקבייגן און אזוי לאנדן ווייל די ווינט בלאזט אנדערש, ווייל אויב נישט קען עס זיך צופידלען און אראפפארן פון די ראנוועי, סא to counteract that מוז מען אריינפארן אינעם ווינט אריין (אזוי ווי ס'האט געטוהן ביז יעצט) אז אלעס זאל גיין בשלום.

מיטאסן וואס מענטשן האבן איבער פלייט

1. אסאך מענטשן מיינען אז ווען אן עראפלאן הייבט זיך דיפייט עס די געזעצן פון פיזיקס, און ווידער ווען זי לאנדט פאלט זי צו די ערד דורך גראוויטי. ביידע זענען נישט ריכטיג, עס איז נישט מעדזשיק, עס איז נישט קיין נס, עס איז פונקטליכע קאלקילעישן פון א בינטל פון זאכן וואס קומען זיך צאם פונקטליך וואס מאכט עס געשעהן אין א פערפעקטע עיראדינאמישע איקוועליבריום. ווען זי מאכט א טעיקאף איז זי נישט "ארויפגעפלויגן" זי האט איינפאך גענוג lift אז זי דארף מער נישט די ערד, און ווידער ווען זי לאנדט האט זי נישט "זיך פארלוירן און אראפגעטראסקעט אויפן ערד" נאר זי האט רעדוצירט airspeed און lift אז זי קומט אן אונטן. ווען די זאכן ארבעטן איז עס געבויט אויף ריין סייענס, און טיפע מאטעמאטישע חשבונות וואס מ'האט דא קלאר אויסגערעכנט פונקטליך פון פריער וויאזוי דאס וועט צוגיין. און די חשבון שטימט! די גאנצע פליען עקספירענס איז א מאטעמאטישע סך הכל! וואונדערליך!
2. מענטשן מישן אויס אדער האבן שלעכט ארויס געוויסע פיזישע קאנצעפטן בנוגע פלייט, לדוגמא א סטאול האט נישט מיט ספיד, ס'האט מיט angle of attack
3. פליען איז נישט סעיף. אסאך מאל הער איך דעס, און איך רייב מיר די אויגן, פליען איז די נומער איינס safest מיטל אנצוקומען פון פלאץ צו פלאץ! טראץ אלע אינצידענטן, מעכאנישע פראבלעמען, און שרעקעדיגע טורבאלאנס. אלס א לייסענסד מאטאריסט וואס איז אויף ראודס אסאך אין גרויסע סיטיס, זעט מען יעדן טאג צושמעטערטע קארס, אדער שיער נישט'ס פון רעקלעס דרייווינג, טעקסטן, פארחלומטקייט, וכו' אין פאקט האט די אינטערנאצינאלע עיר טראנספארט אסאסיאציע אין 2023 רעקארדירט בלויז איין ערנסטע אינצידענט פאר יעדע 1.26 מיליאן פלייטס. אויפגעבלאזן איז אן אנדערסטעיטמענט. דו האסט מער טשאנסן צו ווערן געשאסן אין טיימס סקווער 2 נאכמיטאג אדער איבערגעפארן אויף בעדפארד עוועניו אויף 30 ווי אומקומען אין א עראפלאן. איך ענדשוי מיר גראדע זייער ביים דרייוון, איך מאך עס נישט אוועק, אבער די פאקט איז אז זיין דערשראקן פון פליען נעמט זיך אפט פון איגנאראנץ, ווען מענטשן ווייסן נישט אז דרייוון אדער DUI שאדט אסאך מער, און טויזנטער טויזנטער מענטשן שטארבן און ווערן געשעדיגט א יאר. א פליגער זאל קראכן איז גאר גאר א זעלטענע זאך.
4. רעדנדיג פון דעם איז דא א מיטאס אז עראפלאנען קענען נישט פליען דורך די בערמיודע טרייענגל, דאס איז נישט ריכטיג, אין די צייט וואס עס איז אמת אז עראפלאנען האבן זיך פארלוירן און מסתם איינגעזינקען איז עס נישט די עראפלאן'ס פראבלעם, עס איז די די ענוויירמענט, ווי מ'ווייסט איז די בערמיודע אינזל טראפיקל און שטורעמעס פאסירן דארט אפט און דאס איז די פראבלעם. אבער דאס אז זיי פליען טיף אינמיטן ים איז נישט קיין פראבלעם און היינט האט מען גוטע טרענירונג און אפילו פאר בערמיודע.
5. פילאטן שלאפן דורך גאנצע פלייטס, דאס איז ווייטער פאלש, עס איז דא 2 פאר א סיבה און זיך אפרוען ברעיקס איז פלאנירט פאראויס, און ווען איין פילאט נעמט א ברעיק איז דער אנדערער פולי עלערט און מאניטערט דעם גאנצן עירקרעפט. גראדע איז לעצטנס געווען א מעשה מיט א off duty פילאט וואס איז געווען אין jump seat און איז זיך אריין אין די קאקפיט הויך ווי א צפרדע אויף סייקעדעליקס און אויסגעלאשן די engine אינמיטן פליען.
6. oxygen מאסקעס האבן פארשידענע דראגס אין זיך צו בארוהיגן די געמיטער אויב וועט מען פארלירן cabin pressure ניין ס'איז דוקא oxygen וואס קען האלטן פאר 12 גאנצע מינוט - גענוג צייט אז די עראפלאן זאל קענען לאנדן און מענטשן זאלן קענען אטעמען פון זיך אליין.
7. אלקעהאל האט א בעסערע אפעקט אין די הויעכע ספערן. ניין ס'האט נישט. ס'פילט אפשר אזוי אין קאפ ווייל מ'ווערט דאך משוגע פון גארנישט טוהן, וויל זיך עס בעסער ענדזשויען דעם ביטערע טראפ אבער וואס יא ווען מ'לאנדט קען מען פילן מער דיהיידרעיטעד וויבאלד מ'האט דאך דינערע לופט אין 35,000 פיס, איז נאכן טרינקען אלקעהאל קען מען ווערן מער דיהיידערעיטעד אבער מ'קריגט נישט קיין בעסערע buzz

איך ווייס איין זאך איך שלאף קיינמאל נישט איין.... נישט קיין חילוק וואס ס'איז

8. נאך א באקאנטע מיטאס איז אז טורביולענס איז א סכנה, ווען פילאטן זענען טרענירט פאר דעם און עירקרעפטס זענען דעזיינט פאר פיל גרעסערע פראבלעמען ווי דעם און ס'איז ווי זאגן אז א פאטהאול איז א סכנה, ס'איז אפשר אומבאקוועם, איך ווער זייער נערוועז דערפון אבער ס'איז העכסט נארמאל און מ'מיידט עס אויס און אלעס איז בסדר.

 

[קעניינע הארע]

מאסיווע ארטיקל, הערליך און קלאר באשרייבן, איך לייען מיט דארשט יעדע ווארט!

 

[קץ דוחק]

ײשר כח, זײער שײן אראפגעלײגט.

 

[blender]

רעדנדיג פון דעם איז דא א מיטאס אז עראפלאנען קענען נישט פליען דורך די בערמיודע טרייענגל, דאס איז נישט ריכטיג, אין די צייט וואס עס איז אמת אז עראפלאנען האבן זיך פארלוירן און מסתם איינגעזינקען איז עס נישט די עראפלאן'ס פראבלעם, עס איז די די ענוויירמענט, ווי מ'ווייסט איז די בערמיודע אינזל טראפיקל און שטורעמעס פאסירן דארט אפט און דאס איז די פראבלעם. אבער דאס אז זיי פליען טיף אינמיטן ים איז נישט קיין פראבלעם און היינט האט מען גוטע טרענירונג און אפילו פאר בערמיודע.

Click to shrink...

סטאטיסטיקלי איז נישט דא מער עקסידענטן אדער פארלוירענע ערעפלאנען אין די בערמיודע טרייענגל ווי אין אנדערע פלעצער.

 

[סקרן]

א גרויסן יישר כוח פארן ארטיקל!

כ'האָב זיך פונקט היינט אנגעשטויסן (יא, מיט א שטויס-קראַפט..) אין דעם ווידעאו ווי זי איז מסביר אין קורצן אן אינטערעסאנטע מחלוקה'לע איבער 'פאַרוואָס' עראפלאנען פליען.

 

[ראוזע דיעז]

אוויאציע אנאליז - בארימטע עראפלאן אינצידענטן

1. די טענעריף Airport דיזעסטער -
די טויטליכסטע עראפלאן אינצידענט אין היסטאריע

אום שבת נאכמיטאג, מערץ 26 1977, 5:29pm שארף, שפרייזט זיך א באואינג 747 Pan Am flight 1736, מאכנדיג דעם לאנגן וועג פון LAX עירפארט לאס אנדזשעלעס קיין ניו יארק, וואו זי וועט מאכן איר רייזע קיין לאס פאלמאס גראן קאנאריע עירפארט שפאניע. די קאפיטאל פון די 8 קאנארי אינזלען וואס איז לאקירט אין גראנד קאנאריא. יעדע זיץ איז פול, און אירע פאסאזשירן - מערסטנס עלטערע וואקאציאנערן - גרייטן זיך שוין צום מינוט ווען זיי וועלן אראפשטייגן אין לאס פאלמאס, פון וואו זיי וועלן כאפן א קרוז שיף ארומצורייזן אביסל אינעם דארטיגן שפאנישן טעריטאריע אויף א געמיטליכע וואקאציע. אויפן באורד זענען געווען: 16 קרו מעמבערס מיט 380 פאסאדזשירן.

די קאנארי אינזלען זענען ארום 62 מייל פון די מאראקאנע קאוסט ליניע, מאכנדיג די אינזל די מערסט דרום פון די שפאנישע טעריטאריע.

צו זייער שלעכט מזל האט א רעוואלט גרופע M.P.A.I.A.C - געהאט אנדערע פלענער פאר די פאסאזשירן וואס רישן זיך אפצושטייגן אין די לאס פאלמאס לופטפעלד, די ערשטע אנזעץ פונעם multi-faceted disaster, וואו מיר וועלן באלד זעהן.

Pan Am Flight 1736 Crew

אינעם פען-עם פלייט 1736 קרו האבן מיר:
קאפיטאן וויקטאר גראבבס, א פיפיגער 56 יעריגן וועטעראן מיט איבער 21 טויזנט פליען שעה אויף זיין רעזומעי.

ערשטע אפיציר - טיטל בעסער באקאנט אלס קא-פילאט - ראבערט ברעגג
און פלייט ענדזשיניר דזשארדש ווארנס.
קאפיטאן וויקטאר גראבבס

אין די זעלבע צייט וואס דער Pan Am פלייט שפרייזט זיך איבער די אטלאנטיק אויפן וועג קיין לאס פאלמאס, אום 9 אזייגער זונטאג אינדערפרי, קומט צו פליען נאך א באואינג 747 - אלל די וועי פון אמסטערדאם עירפארט שיפאול KLM flight 4805, אויפן וועג צו לאס פאלמאס. דאס איז געווען גאנץ א קורצער טשארדעט פלייט פון ארום 4 א האלב שעה פאר די פאסאזשירן פון פלייט KLM 4805, אבער די פלייט קרו האט נאך געהאט א לאנגע נאכט ווען זיי האבן געזאלט מאכן א ראונד טריפ, אפצונעמען פרישע פאסאזשירן אין לאס פאלמאס, און צוריקפליען אהיים קיין אמסטערדאם צו זייער לעצטע לעג.

KLM flight 4805 Flight Crew

אינעם KLM flight קרו האבן מיר:

קאפיטאן דזשעקאב וואן זאנטען
ערשטע פלייט אפיציר קלאס מיוערס
און וויליעם שערדער, די פלייט ענזשעניר.

דזשעקאב וואן זאנטען איז געווען א גרויסער בעל גאוה מיט א שטארקע איגאו, ער האט געהאט אסאך יארן עקספיריענס, אריינגערעכנט 17 טויזנט פינף הונדערט שעה ביים פילאט פאטעל. אבער ער איז געווען איינגעשטעלט אין די טרענירונג פאסיליטעטן ביי KLM, וואס מיינט אז ער האט פארברענגט רוב פון זיין צייט אין באואינג סימולעיטערס צו טרענירן פרישע סטודענטן. (דאס זענען די פאלשע קאמפיוטערייזט 3D מאשינען אין וואס סטודענטן לערנען זיך וויאזוי צו פליען מיט ספעציעלע ווידיא גיידענס וואס מאכן נאך די פלייט עקספירענס). איינער פון זיינע תלמידים איז אונזער היינטיגן קא-פילאט, קלאס מיוערס, וועלכע איז געווארן סערטיפיצירט מיט עטליכע חדשים פריער.

אום זונטאג ארום 12:30 צייט, האבן 2 יונגטליכע אריינשפאצירט אין לאס פאלמאס עירפארט, און אראפגעשטעלט א בריפקעיס נעבן א בלומען געשעפטל אינעווייניג אינעם עירפארט און זיך ארויסשפאצירט. אום 1 אזייגער נאכמיטאג שארף קריגט אן עירפארט ארבעטער א טעלעפאן רוף אז זיי האבן באמבעס אין זייער עירפארט און זיי האבן פונקטליך 15 מינוט צו עוואקואירן דעם עירפארט. גענוי 15 מינוט שפעטער האט די בריפקעיס טאקע עקספלאדירט, נעמענדיג דאס לעבן פון 4 מענטשן אינעם עירפארט און אויך טיילווייז געשעדיגט די דאך.

לאמיר נישט פארגעסן אז די טעראריסטן האבן געזאגט "באמבעס" לשון רבים, אלזא האבן די אויטאריטעטן באשלאסן אז זיי מוזן ברענגען דעם עירפארט צו א פולקאמע אפשטעל כדי זיי זאלן עס קענען אונטערזוכן. צוליב דעם האט די קאנטראל טורעם שנעל ארויסגעשיקט א פארלאנג צו די אריינקומענדע פילאטן אז זיי זאלן ריראוטן זייער וועג צו די טענעריף לאס ראדואס לופטפעלד און אלע inbound flights זענען אפגעשטעלט געווארן זאפארט. אין די זעלבע צייט וואס דאס גייט פאר איז KLM Flight 4805 כמעט אויפן וועג צום לאס פאלמאס עירפארט ווען איר קאקפיט באקומט א מעלדונג צו בלייבן אין די לופטן און זיך נישט אראפלאזן, ס'הייסט hold, דאס מיינט די עראפלאן באקומט אינסטרוקציעס צו בלייבן אין א סטאבילע פאזיציע אין די הימלען.

עטליכע מינוטן שפעטער האט מען זיי געזאגט, מיר ווייסן נישט ווילאנג די חתונה ביים עירפארט גייט דויערן, עטס מוזטס ענק ווענדן צו א פרישע עירפארט, 25 מינוט אוועק ווייטער, מיטן נאמען לאס ראדואוס עירפארט. אומר ועושה, זיי האבן diverted קיין לאס ראדואוס עירפארט, געמאכט א touchdown און זיך געפארקט דארט. אפאר מינוט שפעטער האבן זיך די ניו יארקע פען עם פלייט זיך דערנענטערט אפאר טויזנט פיס העכער דעם KLM עראפלאן, זיי האבן געהערט די נייעס אזוי ווי די KLM האט נארוואס געהערט, און זיי האבן אנגעפרעגט צום קאנטראל טורעם אויב זיי מעגן זיך האלטן אין די לופטן וויבאלד זיי האבן נאך אסאך עקסטערע פיול און קענען עס הענדלען, און די ענטפער איז געקומען ניין, מיר קענען נישט האבן קיין שום עראפלאנען יעצט אין אונזער לופט, עטס מוזטס זיך פארקירעווען צו לאס ראדואוס עירפארט. און קנאפע 37 מינוט שפעטער האט פען עם אויך געלאנדעט אהין און גע'טעקסיד צו דעם עק פון עירפארט און זיך געפארקט ביז מ'ווייסט וואס ווייטער צו טוהן.

ס'איז נאר געווען א קליינע פראבלעם ביים פרישן לאס ראדואוס דעסטינאציע. געווענליך האט א עירפארט ברייט פלאץ פאר פארקינג ביים טערמינאל, א טעקסי עריע, דאס איז וואו די פליגער מאכט איר וועג זיך צו גרייטן צום הייבן, און מערערע ראנוועי'ס פון אלע זייטן. לאס ראודאוס איז געווען א סינגל ראנוועי, וואס איז נאטירליך געווארן שנעל קאנדזשעסטעד. אזוי ווי ווער ס'איז שוין אמאל געווען אויפן ברוקלין בריק ווערט אלעמאל אנגעלייגט, נישט ווייל ס'איז פארמאכט א לעין, נאר ווייל ס'איז נישט דא וואו זיך צו רירן, דא האט אויך פאסירט אזוי. אנזעץ. ס'איז נישט נאר די צוויי, נאך פלייטס זענען געווארן diverted צום זעלבן לאס ראדואוס עירפארט און ביני לביני איז שוין די ראנוועי אויך געווארן אנגעלייגט מיט נאך אנדערע געסט עראפלאנען וואס מ'האט אהינגעשיקט.

סתם איז אויך אינטערסאנט צו באטראכטן די דארטיגע קלימאט און טערעין: לאס ראדואוס איז ביים ווינקל פון די נארטאיסט טענעריף אויף א בערגל 2000 פיס above sea level וואס איז ארומגענומען מיט א גרעסערן וואלקעינא בארג וואס הייסט פיקא דע טעדע, דעם פיקא דע טעדע באקומט ווינטן פון די אטלאנטיק אקעאן ווערט ארויפגעשטופט אויפן זייט פון בארג ווען עס קלאפט זיך אן אין איר, דערנאך ווערט עס moisturized און עס קומט צוריק אראפ פון בארג אין אזעלכע וואלקענעס וואס מ'קען פארטוישן אין נעפל, ס'איז אבער באמת ווינטן אין איין געוויסע חלק פונעם אינזל.

יעצט.

אין די אנדערע עירפארט איז בכלל נישט דא די אישוס ווייל יענע זייט אין די דרום פון טענעריף איז כמעט אייביג זוניג און שיין, וויאזוי מ'וויל די וועטער אין אזא אינזל צו זיין. אבער דא ארויף אין די צפון איז נישט אזוי, ס'רעגנט אסאך און די פאקט אז ס'איז אזוי הויך ביי 2000 פיס מיינט אז אפילו העכערע וואלקענעס ווען זיי קומען צוריק פונעם בארג רירן זיי אן אינעם לאס ראדואוס באדן. דאס מאכט פאר זייער אן אינטערסאנטע טשעלענדזש פאר א עירפארט, מיר וואלטן געזאגט נישט די בעסטע עצה, וויבאלד ס'איז נישט באמת קיין נעפל וואו מ'איז געוואוינט, נאר ס'איז rolling clouds וואס קומען און גייען, אפאר מינוט אזוי און אפאר מינוט איז יא קלאר. וואס מאכט זייער פארשידנארטיגע חילוקים אין visibility וואס א פילאט דארף האבן, א מינוט קען עס זיין אפאר מייל ארויפציר און א מינוט-צוויי שפעטער קען עס זיין ממש 300 מעטער. דער טענעריף עירפארט איז אין די צפון פון טענעריף האט געהאט א היבש א שלעכטע רעקארד פון אינצידענטן, אומגעפער איינס א יאר, און צוליב דעם האט די דארטיגע פאליטיקאנטן אנגעהויבן בויען א פרישע עירפארט אין דרום טענעריף וואס האט א גראונד ראדאר - אזוי קענען די לופט טראפיק קאנטראל זעהן עראפלאנען אפילו אויב עס איז דא א נעפל וכו' וואס פארשטעלט זיי די וויאו מיט די אויגן. אבער דאס איז נאכנישט געווען אינגאנצן פארטיג און די פלייט האט געענדיגט אין דעם אלטן עירפארט אן קיין גראנד ראדאר אין צפון פון טענעריף. זייער שרעקעדיג היינטיגע צייטן. היינט ווייסט מען שוין אסאך בעסער וויאזוי צו האנדלען מיט די אלע טשעלענדזשעס, ווי מ'וועט באלד צוקומען.

ווען די KLM און די Pan Am פלייטס האבן געלאנדעט אינעם עירפארט איז געווען פערפעקטע שיינע visibility אומגעשטערט. אבער דאס האט זיך זייער שנעל געטוישט...

נאך א 20 מינוט ווארטן פארקירט האט די KLM קאפיטאן וואן זאנטען זיך באקלערט אז מ'האלט אונז שוין יא אויף דא אזוי לאנג און מ'לאזט אונז נישט האלטן אין די לופט, לאמיר כאטש אויסנוצן די צייט ריכטיג, ס'איז געווען א שטיקל געיעג זינט זיי האבן נאך געהאט נאך א leg צוריק קיין אמסטערדאם, פאר קאפיטאן וואן זאנטען האט דאס גאנץ ווייניג געשמעקט און ס'האט זיך געמאכט א שמועס אין די KLM קאקפיט איבער די לעצטיגע דאטש רעגולאציעס וועלכע פארבאט א פילאט פון ארבעטן, און ס'איז געווארן מער שטרענגער און אזוי ווייט אז אויב מ'כאפט איינעם קען מען פאר דעם זיצן, בערך אזוי ווי דרייוון מיט סוספענדעד לייסענס אין ניו יארק... דאס איז די לעצטע זאך וואס ער וויל און יאלא; ער שיקט ארויס א פארלאנג אז ער וויל זיך אנפילן, און ער פילט זיך טאקע אן מיט פיול ער זאל נישט שפעטער דארפן זיך אנפילן אויפן לאנגן וועג צוריק קיין אמסטערדאם, צולייגנדיג נאך בערך 15 פראצענט וואג צום באואינג 747 - א החלטה וואס ער ווייסט ניטאמאל אליין די קאנסעקווענצן וואס גייט אים באלד ברענגען.

אבער צו קאפיטאן וואן זאנטען'ס מזל האט ער זיך נישט גוט פארגעשטעלט און קארגע 15 מינוט נאכן אנהייבן דעם רי-פיולינג האט ער באקומען א מעלדונג פון די קאנטראל טורעם, אז ער איז cleared for Las Palmas און מ'קען זיך אויסדרייען צום ארגינעלן עירפארט וואו מ'האט פריער געזאלט לאנדן.

אין די זעלבע צייט קריגט דעם Pan Am פלייט די זעלבע מעלדונג אבער פאר זיי זאגט מען שוין אז זיי מוזן ציווארטן ביז די רי-פיולינג פון די KLM פלייט וועט קומען צו אן ענדע. אזוי ווארט זיך די Pan Am עראפלאן זיך צו הייבן אבער קען נאכנישט גיין זינט די KLM פארשטעלט דעם שמאלן וועג. ס'איז כדאי צו פארשטיין אז איינמאל מ'הייבט אן א רי-פיולינג פראצעדור מוז מען עס ענדיגן און דאס קען נעמען בערך א שעה. דאס האט גאנץ אויפגערעגט דעם אנדערן קאפיטאן וויקטאר גראבבס, ווייל ער האט זיך שוין געוואלט ארויסזעהן און יעצט קען מען נישט גיין, ווייל דער האט יעצט זיך בארעכנט צו נעמען בענזין און ביידע זענען ריזיגע Jumbo jets און מ'קען זיך נישט הייבן, ער האט אפילו געשיקט זיין flight crew צו קוקן אויב ס'איז טאקע נישט מעגליך אים אויסצוקראוזן און זיי זענען צוריקגעקומען אז ניין ס'איז נישט מעגליך און מ'איז מיט א 20 פיס הונטערשטעליג.

צו זיין גאר קלאר: דא קומט אריין די קאנצעפט פון backtracking וואס מיינט די ראנוועי אליינס ווערט גענוצט פאר א טעקסיוועי, וואס מיינט וואו דער עראפלאן פארט ארום און ארום און דער לופט קאנטראלירער באפעלט אים פון וואו זיך צו הייבן, אנדערש וואו נארמאלע גרויסע עירפארטס א שטייגער ווי JFK צו LAX ווי דער טעקסיוועי איז אינגאנצן אפגעטיילט פון די ראנוועי, געווענליך פאראלעל צום ראנוועי ערלויבנדיג דעם ראנוועי צו דינען נאר פאר די פיינעל סטעפ פון זיך הייבן און לאנדן. וואו געזאגט איז לאס ראדואוס א קלענערע עירפארט, דאס מיינט אז מ'קען נאר האלטן איינער אויפאמאל אים שיקן ביז צום עק און פון דארט מאכן א 180 און ארויספליען. מ'קען נישט ארויסשיקן אנדערע עראפלאנען דו גיי גראד אראפ דארט, און דו גיי קרום די אנדערע זייט אא"וו. מיט די חתונה פון ריראוטן אדער דייווערטן אלע עראפלאנען וואס זענען אנגעקומען אין דעם אנלייגטען טעקסיוועי האט קיינעם נישט געהאלפן.

א בילד פונעם שמאלן לאס ראדואוס עירפארט

אום 4:56 נאכמיטאג האט די KLM Flight Crew ענדליך געענדיגט מיט אלע הכנות, געענדיגט דעם רי-פיולינג, אויסגעפילט אלע נויטיגע פעפערווארק און האט גערופן צום קאנטראל טורעם grounding control אז זיי זענען גרייט צו טעקסי, ווען זיי זענען אנגעקומען צום באשטימטן ארט זענען זיי געווארן טראנספערירט צום approach control tower און געווארן cleared פאר ראנוועי 12 וואו זיי האבן געדארפט אראפפארן האלב ראנוועי און ארויספארן צום דריטן עקזיט C3 Charlie 3 מאכן דארט א לינקס און אזוי זיך צוריק אויסדרייען און מאכן דעם טעיקאף.

ווי נאר די KLM פלייט לאזט זיך ארויס צום טעקסי... עהעם ווערט א פרישע צומישעניש אינעם קאקפיט ביי וועלכע עקזיט די ATC האט זיי ארויסגעשיקט? וואו מ'האמיר דאך געשמועסט איז די טעקסי אויפן ראנוועי זעלבסט, פאר קליינע עראפלאנען צו וואס זיי זענען געוואוינט? נישט קיין פראבלעם, אבער די חברה דרייוון דאך דא ריזיגע אמעריקאנע באואינג 747'ס, האבן זיי נישט געקענט כאפן אוואו זיי דארפן זיך אויסדרייען וויבאלד זייער עקזיט איז געווען גאר שארף 148 דעגריס און דערנאך נאך א שארפע דריי נאך 148 דעגריס - פאר קאנטעקסט: א קליינער עראפלאן וואלט געמאכט אין 35 דעגריס.

יעצט,

דאס וואלט נישט געווען קיין פראבלעם ווען זיי לאנדן ווען, וואס דעמאלטס וואלט עס געווען זייער א נאטירליכע דריי אריין. אבער וואו מ'זעהט אויפן בילד ווען זיי בעקטרעק'ן קומען זיי צו פארן פון די אנדערע זייט גלייך, און מ'דארף זיך געבן גראד א דריי און נאכדעם נאכאמאל די זעלבע שארפע דריי. ס'איז מורא'דיג שווער געווען. און ס'האט גוט צומישט דעם קרו צו זיי האבן פארשטאנען וואס די ATC האט זיי געהייסן.

אין די זעלבע צייט זעהט זיך די KLM קרו מיט וויזיביליטי וועלכע האט געשרינקען פון 1500 מעטער צו בלויז 300 מעטער... און ווערט ערגער און ערגער פון סעקונדע צו סעקונדע ווי א נאכפאלגענדע לעקטער אויף א ריזיגן טעאטער פאדיום וועלכע שרימפט איין נאך אביסל און נאך אביסל...

 

[ראוזע דיעז]

אום 5:03 קומט דער פען עם קא-פילאט ארויף אויפן ראדיא פריקווענסי און פרעגט אן: confirm that you want the clipper 1736 to turn left at the third exit - מיט אן עקסטערן דגוש, אן emphasis, אויף דעם third, אז מ'זאל עס קלארער הערן.

דער אפראוטש קאנטראלירער קומט ארויף און ענטפערט אים: Affirm, taxi off on the third, 1, 2, 3

פען עם ענטפערט: "OK Thank You"

דאס איז וויכטיג צו באטאנען אלס טייל פון די געשיכטע, וויבאלד אין יענע מאמענט איז געווען א גענצליכע שטילקייט אין דעם KLM קאקפיט, וואס ווייזט אויס זיי האבן זיך צוגעהערט צו וואס די אפראוטש קאנטראלירער האט אנגעוויזן דעם פען עם פלייט.

דער קאנטראלירער האט זיי ביידע אויך געמאלדן אין ריספאנס צו א פריערדיגע ריקוועסט אז מ'זאל אנצינדן די לייטס וויבאלד ס'איז געווען שטאק פינסטער:
"the center line lights are out of service"

א זאך וואס וואלט שטארק אויסגעמאכט פאר די מאמענטאלע וויזיביליטי.

עס איז אויך א עקסטערע חידוש אז מ'הערט אויפן שווארצן קעסטל ווי פען עם האט צוערשט נאכגעפאלגט די עקזיטס און פרובירט צו נעמען די אנווייזונגען ערנסט, מ'קען הערן ווי זיי גייען:

there's one
there's the second one

און מאדנע ביז גאר איז זיי האבן נישט דערמאנט דעם דריטן עקזיט - די עקזיט וואו זיי זענען אנגעזאגט געווארן זיך אויסצודרייען פון. די סיבה דערפון איז לכאורה וויבאלד ארום יענע מינוט האט דער KLM עירקרעפט אנגעהויבן איר פראצעס פון טעקסי clearance, און די פען עם קרו ווי די KLM קרו זענען קיינמאל נישט געווען אין דעם עירפארט און האבן ווארשיינליך געוואלט מיטהאלטן וויאזוי מ'גייט זיי זאגן די אנווייזונגען וויבאלד זיי גייען באלד טוהן די זעלבע זאך. אונטערשטע שורה, די פען עם קרו האט זיך צומישט און אראפגעפארן אביסל צו ווייט, צום פערטן עקזיט.

2000 מעטער אוועק פון דעם פען עם פלייט, שטייט זיך דער שטאלצער באואינג 747 KLM עירקרעפט ביים אנדערן עק ראנוועי און האט יעצט פארענדיגט זיין 180 דעגרי דריי און פעיסד יעצט דעם פען עם עירקרעפט. ווי נאר קאפיטאן יעקב וואן זאנטען ענדיגט דעם דריי דרייט ער אראפ דעם thrust און גרייט זיך צו מאכן דעם שטויס-קראפט ארויף פאר takeoff.

זיין קא-פילאט קלאס מיוערס טרויט זיך אפצווענדן זיין רבי'ן מיט די פאלגענדע:
-א מינוט, מיר האבן נאכנישט געקריגן קיין ATC Clearance - מיר מעגן נאכנישט גיין.

קאפיטאן וואן זאנטען ענטפערט אים:
-איך ווייס דעס, גא אהעד, פרעג אים (דעם קאנטראלירער)

נערוועזערהייט גיט ער א שנעלן זאג אריין: עה, KLM פיר אכט זערא פינף איז יעצט גרייט פאר טעיקאוף און עה... מיר ווארטן פאר טעיקאוף ערלויבעניש..

דא מוז מען באטאנען אז מיוערס האט געבעטן צוויי זאכן אויסגעמישט און אינאיינעם: ער האט געבעטן פאר en route און טעיקאוף clearance נאר... זיי האלטן נאך אינמיטן זייער en route אדער ווי מיר האבן געזאגט taxi מ'פליט נאכנישט אין ערגעץ... רילעקס.

דער אפראוטש קאנטראלירער קומט אריין און גיט די פאלגאנדע קלערנעס:

"KLM 8705, you are cleared to the Papa Beacon, climb to and maintain flight level 90, right turn after takeoff to proceed on heading 040 degrees to

די קלערענס אינקלודעד די ווארט TAKEOFF. יעצט אין די קאפ פון קאפיטאן יעקב וואן זאנטען מיינט ער אז די ראנוועי איז יעצט ליידיג פון טראפיק און ס'איז אינגאנצן זיינס, וויבאלד מ'האט דאך אים געגעבן דעם אקעי צו גיין פאר א טעיקאוף און ער ענטפערט: יאאאא, און ער הייבט אן מאכן דעם thrust אריין אין טעיקאוף פאזיציע, מיטן גאנצן געמיטליכקייט.

פאר'ן קא פילאט מיוערס, וועלכע האט צוריקגעליינט די קלערענס, הערט מען אבער די סטרעס און אנגעצויגנקייט אין זיין נוסח. און ענדיגט... "...and we are now at takeoff." During this readback און ער האט ניטאמאל עספיעט צו ענדיגן צוריקליינען דעם קלערענס צום קאנטראלירער און וואן זאנטען האקט אריין: לאמיר גיין, טשעק טראסט... און נעמט זיך גיין.

דער אפראוטש קאנטראלירער פון זיין זייט האט אינגאנצן נישט געכאפט וואס גייט פאר, ער האט עס אפגעטיישט פשוט, זיי זענען וואו זיי דארפן זיין, ביים פאזיציע וואו מ'וועט הערשט שפעטער מאכן דעם טעיקאוף, און ענטפערט זיי:

"Okay... stand by for takeoff. I will call you."

אין די זעלבע רגע רופט זיך אן די פען עם פלייט וואס האט יא געכאפט:

"the PanAm flight calls: "We are still taxiing down the runway, Clipper 1736."

אבער די פראבלעם היות עס איז טרענסמיטד געווארן אין די זעלבע צייט וואו KLM האט געהאלטן אינמיטן קאמיוניקירן מיטן קאנטראלירער אויף דעם זעלבן פריקווענסי איז געווארן אן אינטערפערענס, האט מען נאר געהערט אינעם KLM קאקפיט "אקעי" און די איבריגע העלפט זאץ איז געווארן פארשווענקען אין א קראציגע סטאטיק סאונד. זיי האבן אינגאנצן נישט געהערט דעם standby for takeoff

דער אפראוטש קאנטראלירער, מיינט ביי זיך אז ער האט דא געמאכט זייער א קלארע אנווייזונג פאר KLM און קאנצענטרירט זיך יעצט אינגאנצן אויפן פען עם עראפלאן, קומט ארויף אויפן ראדיא פריקווענסי און זאגט אריין פארן פען עם crew:

"report when leaving the runway"

affirm we will confirm when we are clear of the runway, clipper 173

אין דעם מאמענט אום 5:06 האט דער KLM פלייט אינדזשעניר ווייניגער ארבעט און הערט זיך צו צום פריקענסי וואו מ'האלט אינמיטן געבן אנווייזונגען פארן אנדערן פען עם עירקרעפט אזוי וואו זיי די KLM עקסעלערעיטן אראפ די ראנוועי און די וויזיביליטי ווערט ערגער פאר זייער וועג פאראויס.

צומישט, גיט ער אזא פרעג:

"So are they not clear of the runway then?"

קאפיטאן וואן זאנטען, פארטיפט אויפן טעיקאוף, הערט אים נישט, און פרעגט איבער: וואס האסטו געזאגט?

?So are they not clear of the runway then? the Pan Am

קאפיטאן וואן זאנטען ענטפערט צוריק אין זייער א זיכערע טאן:
"Oh yes."

דא האט די פען עם פארפאסט דעם דריטן עקזיט וואו ער איז אנגעזאגט זיך איינצודרייען און האלטן יעצט אנשטאט צום פערטן אנשטאט. די געמיט איז אייגנטליך גאנץ אויפגעלייגט, מ'לאכט זיך אויס אביסל פונעם נערוועזן וואן זאנטען וועלכע האט זיי ערשט אויפגעהאלטן אזא 45 מינוט מיטן פארשטעלן דעם וועג ביים זיך אנפילן און יעצט יאגט ער זיך שוין... ווען זיי זאלן זיין די וואס זענען אומגעדולדיג...

עלף סעקונדעס בעפאר די ביטערע אינצידענט קוקט קאפיטאן גראבבס ארויס פון זיין פענסטער און זעהט די העדלייטס פון די KLM ערקרעיפט, צוערשט מיינט ער אז זיי שטייען אויף איין פלאץ, און גיט זיך א רוף אן אה, דארט איז ער... אבער גיט זיך גראד א כאפ אז ער קומט אין זיין ריכטונג, און ער שטייט שוין גארנישט...

ער גיט א כאפ דעם ראדיא און גיט א שריי god damnit... that son of a bitch is coming, he's coming

זיין קא פילאט ברעגגס רופט זיך אן היסטעריש:
get off!! get off

קאפיטאן גראבבס גיט זיך א האסטיגן דריי צו די לינקס, און פרובירט זיך צו געבן א רוק ארויס פון וועג אריין אין די גראז אויסצומיידן א קאלאסאלן קאטאסטראפע, ער לייגט אויך צו פול שטויס-קראפט צו פרובירן אפילו אוועקצופליען אפילו אין די גראז אריין, נאר נישט דא...

אבער ס'איז שוין אביסל צו שפעט און זיין עראפלאן וועגט 300 טאנס און פליט נישט ארויף אזוי שנעל פאר דעם, און די שנעלסטע וואס ער עספייעט צו גיין איז ארום 20 נאטס.

אין די זעלבע צייט האט וואן זאנטען אין די KLM קאקפיט געהערט די קולות און האט שוין געזעהן פון די נאנט דעם שאטן פונעם אוועגעדרייטן פען עם עראפלאן. ער איז אבער שוין אין V1 speed אביסל צו שפעט זיך צו פארלאנגזאמען און אפשטעלן דעם lift off...

ער רעאגירט מיטן גיין נאז ארויף וויידל אראפ, איז שלעפן דעם yoke אינגאנצן צו זיך און מאכט דעם וויידל זיך אראפקניען וואס גייט אריין אין א tail strike און אייזן נעמט זיך קראצן די וויידל אריין אינעם אספאלט און שיסט פייער פונקען פון הונטערוויילעכץ. די לעצטע ווערטער וואס וואן זאנטען האט געזאגט איז א דאטשע שעלט ווארט "verdomme" ווי נאר די עראפלאן איז געפלויגן פאר אייניגע סעקונדעס.

די נומער 4 ענדזשין פון די רעכטע זייט פון די KLM עירקרעפט האט אריינגעשמיסן אינעם פורסט קלעס לאונדש פון די פען עם עיקרעפט, וואס איז די אויבערשטע חלק פון דעם עיקרעפט איבער וואס דער KLM האט זיך נארוואס אויפגעהויבן און אזוי אים דערלאנגט אזא טיפע שניט אריין פון העכער זיי - די הויפט landing gear פון די רעכטע שניידט אריין אין די באדי פון די לינקע זייט פון די פען עם'ס פיוסעלאדזש, בעסיקלי אים צו'יחצ'ט אין האלב איבער די פליגלען פון די אוועקגעדרייטן פען עם דזשעט. דער פלייט אטענדענט האט געוואלט כאפן די עמערדזשענסי פייער ברעיק אויסצושאלטערן די ענדזשינס טרעפט זיך אבער טאפן אין די לופט צום הימל אריין וויבאלד דעם דאך פון יענע חלק עראפלאן האט שוין געפעלט...

די KLM איז געפלויגן נאך 150 מעטער ווייטער און דרייט זיך נאך clockwise אבער האט באלד אראפגעקראכט, וויבאלד זי האט נארוואס פארלוירן סיי איר landing gear און ענדזשין 1 איז גראד געגאנגען שלאפן, און די ענדזשין 2 האט אריינגענומען אסאך ברוכווארג on impact פונעם זעץ אריינלייגנ'דיג דעם עראפלאן אין סטאול, און א מאסיווע פייער האט אויסגעבראכן אין אן עקספלאדירונג ביים טאטשדאון, און אלע 248 פאסאדזשירן זענען באלד געשטארבן. אין די פען עם פלייט ווידער, זענען געשטארבן פארשטייט זיך די וואס זענען געווען נענטער צו די פענסטערס פון וואו דער KLM פלייט האט אדורכגעשמיסן, די פאדערשטע זיצן האבן טייל איבערגעלעבט און נאך געהאט צייט ארויסצושפרונגען פונעם צושמעטערטן פען עם דזשעט.

נאר 61 פאסאזשירן האבן איבערגעלעבט אין די פען עם פלייט, און קיין איינער פון די 248 פאסדזשירן אין די דאטשע KLM פלייט האט איבערגעלעבט. נאך 9 וואס האבן איבערגעלעבט פון די פען עם פלייט זענען שפעטער אוועק פון די וואונדן. אלע פאסאזשירן וועלכע האבן איבערגעלעבט האבן געמוזט ארויסשפרונגען פון לעכער אונטער די באדי אויפן לעוול וואו דער קראך איז פארגעקומען, זיי האבן נישט געקענט ארויסלויפן פון קיין עמערדזשענסי עקזיט וויבאלד די גאנצע עירקרעפט איז געווארן צובויגן ביי די impact - א שפרונג פון 20 פיס אראפ. אנדערע זענען ארויסגעשפרינגען פון אונטן - ווי געזאגט האט דער קאפיטאן גענידערט דעם וויידל - און זיך ארויפגעכאפט אויף א פליגל.

דער קאנטראלירער האט נאך ביי דעם פונקט נישט קיין אהנונג וואס דא האט פאסירט, ער האט עפעס געהערט אבער נישט קיין מינדעסטע אהנונג ווי שלעכט זאכן זענען, נאר אן אנדערע עראפלאן אויף די ראנוועי וואס האט עס מיטגעהאלטן האט אלארמירט די פייער דעפארטמענט, אז זיי זעען פלאמען. אבער די פייער פייטערס האבן געמוזט צופארן גאר שטייטליך נישט איבערצופארן קיינעם. די ערשטע זאך וואס זיי האבן באמערקט איז די איבערפלוס פון ראדיאציע וואס איז געשאפן געווארן פון די פיול וואס האט עקספלאדירט. זיי ווייסן נאכנישט אז דא איז דא א צווייפאכיגע דיזעסעטער, זיי זעען ס'פלאקערט פון א עראפלאן, האבן זיי אנגעהויבן לעשן דארטן.

מיטאמאל באמערקן זיי אז ס'איז ערגער ווי דעם און אראפציר ברענט נאך א פייער, און זיך געכאפט אז ס'האנדלט זיך איבער א פרישע באואינג 747 אין פלאמען, האבן זיי זיך איינגעטיילט און פרובירט וואס זיי קענען. ווי ס'האט זיך שנעל ארויסגעשטעלט האבן זיי מער נישט געהאט וואס צו טוהן אויפן KLM דזשעט, אבער וואס זיי האבן יא אויפגעטאן מיט די נוץ פון א געוואלד מיט וואסער און פאום צו היטן אויף אסאך פון די אויסגעגאסענע פיול וואס האט ווארשיינליך געראטעוועט אסאך פון די עוועקואירטע פאסאזשירן וועלכע האבן ארויסגעשפרונגען.

די דיזעסטער האט אויפגעציטערט די גאנצע וועלט און איז געווען אין די העדליינס איבעראל.

צו מזל איז געלונגען פאר די העלדישע פייערפייטערס צו כאפן די שווארצע קעסטלעך פון אלע ביידע דזשעטס וואס מ'האט געקענט אזוי ארום נוצן פאר די אויספארשונגען.



גיי אייך נישט לאזן אזוי... האלט אייך רוהיג....

איצטער לאמיר מאכן א קלארע סך הכל וואס איז אלץ געגאנגען שיף דא, און וויאזוי מ'האט זיך פארראכטן אז אזעלכע פאדריסליכע טעותים זאלן מער נישט קענען געשעהן, וואס וועט אונז אויסלערנען א גאר וויכטיגן טיפ איבער וויאזוי עוויעשן (און בעצם גאנץ וויסנשאפט) גייט צו. און מ'קען נוצן די מוח צוצוטרעפן צו איר האט עס אליין אויפגעפאסט, אויב זענט איר אין די גיסטע פון טראכטן קען זיין מער געשמאק

טוישונגען וואס מ'האט געמאכט זינט די טענעריף כאאס:

1. די עירפארט איז געווען צו קליין און איז שנעל איבערגעפילט געווארן צוליב די אויבנדערמאנטע טעראר אטאקע. עס האט געווענליך גענומען נאר קלענערע פלייטס מיט קלענערע עראפלאנען און איז שוין געווען overwhelmed פאר מ'שטעלט א טריט פאראויס. דאס האט פארוואנדלט די טעקסי עריע צו א פארקינג לאט, עס איז געווען געמאכט זיך צוצוגרייטן צום הייבן נישט פאר וואס עס איז באנוצט געווארן יענעם טאג. פארקירן, טעקסינג, און זיך הייבן זענען 3 אנדערע זאכן.
2. דאס האט געמאכט אז ווען ס'איז געקומען צום טעקסינג חלק איז געווארן קאמפליצירט פאר די אווערסייזד עראפלאנען זיך צו קענען איינדרייען אזוי שארף ווי 148 דעגריס און האט צוגעגעבן צום אוועראל צומישעניש. אנאליסטן האלטן אז KLM וואלט עס נאך אלץ געקענט מאכן נאר נישט מיט די פארנעפלטע וויזיע.
3. אומגעווענליכע אויסדריקן זענען גענוצט געווארן עס האט באקומען א נאמען non standard phraseology זייט דעמאלטס האט די FAA שטרענגער געמאכט אז מ'טאר מער נישט ארויסזאגן פון רעדיא צום ATC די ווארט TAKEOFF ביז מ'האלט ממש ביים גיין און די ATC מוז זיין דער וואס זאגט עס, כדי נישט צו מאכן א גאנצע קוגל, חוץ וואס דא איז נישט געווען קיין שום רשות פאר KLM צו גיין איז אויך געווען צומישעניש וואו אין די פראצעדור מ'האלט, האט מען איינגעפירט פון היינט און ווייטער, אז מ'מעג נאר אנפרעגן איבער departure ביז מ'האלט ממש בכדי שיעשה מעג מען, נאר נאכן באקומען א take off clearance צוריקענטפערן אין די שפראך.
4. נידריגע וויזיביליטי פון וואלקענעס פון יענע חלק לאס ראדואס האט פארשווערט דעם זעהן. אנאליסטן נעמען אן אז ווען פען עם וואלט ווען ארויסגעפארן אויף די ראנוועי בלויז צען מינוט שפעטער וואלט מען געקענט זעהן גוט און פארמיטן דעם צאמקראך. הגם נישט מיט היינטיגע עוויעישן סטאנדארטן אבער good enough
5. די געלע ליניע איז נישט געווען באלאכטן פארמישנ'דיג די פילאטן אוואו זיך צו דרייען.
6. די צענטער לייטס האבן נישט געארבעט און דערפאר נישט באלאכטן דעם אספאלט אויף וואס די פילאטן וואלטן זיך געקענט בעסער פארלאזן אין די אומשטענדן, היינטיגע סטאנדארטן גייט מען שוין פיל ווייטער ווי דעם מיט נאך אנדערע מארקינגס ארום די גאנצע ראנוועי מיט פארשידענע צייכונגען וואס מ'קען אלס זעהן, וואס איז דארט נישט געווען.
7. די אלטע פארשמאטעטע עירפארט האט נאכנישט געהאט קיין ראדארן אויף די ערד וואס וואלטן געקענט ארויסהעלפן די ATC וואס האט אפילו נישט געזעהן די אינצידענט זינט דעם נעפל, נאר געהערט און ס'האט גענומען עטליכע מינוט ביז א צווייטע עראפלאן האט אריינגערופן פאר הילף.
8. די ראדיא אינטערפערנס האט נישט געהאלפן, און האט געמאכט נאך אומקלארקייט וויבאלד עטליכע מאל זענען מעסעדזש'ס פשוט נישט אנגעקומען, און איינמאל האט מען נאר געהערט א פראזע פון א זאץ טויש'נדיג די גאנצע משמעות פונעם אויסטויש. נאך א פאנטשער.

נאך א מורא'דיגע וויכטיגע זאך וואס איז דעמאלטס מתקן געווארן איז לייגן פיל מער געוויכט אויף Crew Resource Management לדעתי עפעס וואס וואלט נישט אזוי שנעל איינגעפאלן פאר איינעם איז די מרחק פון אויטאריטעט פון דעם אינגן נייעם קא-פילאט און דער מעכטיגער דזשעקאב וואן זאנטען און דער אינגערן עניו קלאס מיוערס, וואס האט מורא געהאט פון זיין רבי וואן זאנטען און זיך נישט קעגנגעשטעלט און געטרויעט מיט אמונה ובטחון אז ער ווייסט שוין בעסער ווי מיר... א ריזיגע פסיכאלאגישע היילייט אין די גאנצע סענזאציע. אז דו האסט א פראבלעם זאג עפעס, און וואן זאנטען מצדו האט נישט געטארט זיך האלטן גרויס און טיילן דעות, נאר האבן בעסערע אפעקטיווע teamwork וואס ער האט פארנאכלעסיגט. ער האט זיך טאקע געיאגט פאר א גוטע סיבה, אבער האט דאס ריזיקירט מיט זיינע אייגענע פאסאזשירן. ממילא האט מען איינגעפירט עד כאן, נישטא קיין כהן גדול מיט קיין סגן כהן הדיוט אין א קאקפיט! נאר יעדער איז אייניג, אזוי קען יעדער צוגעבן זייער input. און נאכמער, יעדער ווייסט וואס די טאן איז און אפערירט accordingly.
און פארדעם, ווען מ'זעהט די דיקע ביכער, אנשטאטס אראפרייסן רעגולאציעס אז מ'מיינט נאר שלעכטס דארף מען עס שעצן ווי דעטאלירט און פארזיכטיג עס איז ממש עד הסוף אז יעדער זאל בלייבן לעבן און פארזיכערט ווי ווייט מעגליך. מענטשן זענען ליטערלי אוועק צוליב איר פארנאכלעסיגקייט.

די שפאנישע און די דאטשע רעגירונגען האבן פובליצירט זייער ווערסיע פון די מעשה, אין די שפאנישע ווערסיע האבן זיי שטארק באשולדיגט קאפיטאן וואן זאנטען און געלייגט רוב פון די שולד אויף אים, צוליב וואס ער איז קלאר געגאנגען אן הייסן, און נישט רידזשעקטעד זיין טעיקאף ווען זיין אייגענע קרו האט אים געזאגט 2 מאל אז ער מעג נישט גיין. אבער די דאטשע האבן געהאט אביסל אן אנדערע ווערסיע, הגם זיי האבן זיך נישט קעגנגעשטעלט דעם שפאנישן ווערסיע, זיי האבן נאר מחליט געווען צו קוקן אביסל טיפער צו פארשטיין וויאזוי דאס האט געקענט פאסירן, און זיי האבן גע'טענה'ט אז ס'מאכט נישט קיין סענס אז אזא בארימטע פילאט מיט אזויפיל שעות און עקספיריענס זאל זיך אזוי פארפאטשקענען, און אין זייער ווערסיע האבן זיי געשריבן, אז דער לופט קאנטראלירער איז געווען אביסל דיסטרעקטעד, און אויך די פסיכאלאגישע ניואנסן פון די פאוער דינאמיק צווישן דעם פילאט און דעם קא-פילאט, וואס האט מורא געהאט פון זיין לערער, אפילו ער האט זיך אין אנהייב קעגנגעשטעלט זיין יאגעניש, אדער איז עס געווען וויבאלד וואן זאנטען האט פארברענגט אסאך צייט אין סימיולעיטערס און אליינס ארויסגעגעבן ATC Clearances.

אויך איז אינטערסאנט צו באמערקן אויף די דאטשע גאווה אז זיי האבן אזוי געגלייבט אין דעם יעקב וואן זאנטען אז ווען זיי זענען אינפארמירט געווארן איבער דעם קראך האבן זיי באלד קאנטאקטעד וואן זאנטען נישט וויסנדיג אז ער האט גאר געמאכט דעם קראך. ווי מ'זעהט אין בילד האבן זיי זיך אזוי אויפגעטוהן מיט אים אז ער איז גאר געווען די פנים פון די ברענד... בושות.



Takeaways וואס די אוויאציע וועלט האט זיך געלערנט פון די שוידערליכע אינצידענט:

ווען אין צווייפל, פרעגט מען איבער.

ווען א עיר טרעפיק קאנטראלירער רעדט פון ענ-ראוט טאר מען מער נישט נוצן די ווערטער TAKE-OFF קיינמאל, נאר departure

מ'האט אנגעהויבן לייגן שטרענגע דגוש אויף Crew Resource Management אדער CRM צו האבן גאר גוטע באציאונגען איינער מיטן צווייטן, און כדי די טיעם ווארק זאל ארבעטן הארמאניש מוז מען זיך רעכענען מיט יעדעם איינעם גלייך.



א דאנק פארן ליינען, און פאר די פאזיטיווע קאמענטארן, דאס גיט מיר די מוט אנצוגיין! טענק יו!

נעקסטע מאל וועלן מיר רעדן איבער די באואינג 737 מעקס טאפלטע דיזעסטער...


סורסעס: Wikipedia

Mentour Pilot

View: https://youtu.be/2d9B9RN5quA

די טענעריף Airport דיזעסטער - אוויאציע אנאליז

 

[קעניינע הארע]

געוואלדיג, קלאר און דראמאטיש!!

 

[פנחס]

Wow

 

[ראוזע דיעז]

Thanks all!

It means everything to see people appreciate my work