צניעות, קליידער, ביי אינגלעך

[עמרם]

לעצטענס, האבן זיך אפאר אידן צאמגענומען, און אנגעהויבן פירן א מערכה, וועגן די קליידער פאר די אינגלעך
שוין געווען אין מאנסי, א צאמארבעט פון אלע מוסדות, און למעשה האט די עולם עס נישט געהעריג אנגענומען

יעצט קומען זיי צו די עיר ואם בישראל, בארא פארק

 

[משתוקק]

איך פארשטיי עס באמת נישט, פארוואס ברויך מען פארמיאוסן די לעכטיגע צאן קדשים?

אז מלמדים אין מנהלים זענען קראנק אין אביסל טייטע הויזן טריגערט זיי, זאלן זיי איבערלאזן דאס פאסטן פין טיטשינג, אין גיין פליקן כפרות אדער באקן מצות.

 

[הויעכע פענסטער]

איך פארשטיי עס באמת נישט, פארוואס ברויך מען פארמיאוסן די לעכטיגע צאן קדשים?

אז מלמדים אין מנהלים זענען קראנק אין אביסל טייטע הויזן טריגערט זיי, זאלן זיי איבערלאזן דאס פאסטן פין טיטשינג, אין גיין פליקן כפרות אדער באקן מצות.

Click to shrink...

די תירוץ איז... עבדים היינו...
יא, ס’איז פארהאן א געוויסע עלעמענט אין די געמיינדע וואס זיך צו קריכען הויעך דורך זיין פוסע על ראשי עם קדוש מיט אלע פארשידענע תחבולות,
און צווייטענס אונזער געמיינדע איז געטרעינט זיך אנצונעמען און מאכן גרינגער פארן פוגע / חולה נפש, און נישט פאר דעם נפגע...

 

[הק' לייביש שרייבער]

לעצטענס, האבן זיך אפאר אידן צאמגענומען, און אנגעהויבן פירן א מערכה, וועגן די קליידער פאר די אינגלעך
שוין געווען אין מאנסי, א צאמארבעט פון אלע מוסדות, און למעשה האט די עולם עס נישט געהעריג אנגענומען

יעצט קומען זיי צו די עיר ואם בישראל, בארא פארק

Click to shrink...

איך מערק דא פילפאכיג עפעס אנדערשט. אנשטאט סאטמאר זיין אויפן אויבנאן פונעם צעטיל, זענען זיין אזוי פארשטיפט צווישען מבקשי ה' און פאפא. און ווי אויך באבאוו איז נישטא קיין צוויי. נאר סאטמאר האט צוויי.

 

[העלא]

בקרוב וועלן מענער דארפן גיין מיט סקורטס אז די רבנים/עסקנים זאלן נישט קומען לידי הרהור...

 

[עמרם]

איך מערק דא פיפאכיג עפעס אנדערשט. אנ'טאט סאטמאר זיין אויבו אויבנאן אופן צעטיל, זענען זיין אזוי פארשטרי צווישען מבקשי ה' און פאפא. און ווי איך באבאוו איז נישטא קיין צוויי. נאר סאטמאר האט צוויי.

Click to shrink...

דו אידן וואס פירן דעס אהן, ווילן נישט לייגן סאטמאר פון אויבן, ווייל דעמאלטס וועלן די אנדערע זיך נישט ווילן דוקא צושטעלן, וכו'

והאמת, אז ס'גייט לויט די סדר האלף בית

ס'איז יא דא דארט ביידע באבוב'ס

 

[העלא]

די וואס פירן עס אן זענען געי?.. און זיי מיינען אז יעדער איז ווי זיי?

 

[היימישע]

הערטס אויף זיין וואן טרעק מיינדעד!! קיינער ווערט נישט געטריגערט פון נארישע טייט הויזן!!!
ס'פשוט א עכטע גויאישע וועג פון זיך אנטוהן!! זייער זייער פראסט!! און אז דו ווילסט לעבן ווי א גוי, שיק דיינע קינדער אין פובליק סקול!!
שיקן אין א חסידישע חדר און ווערן בייז אז מ'לאזט נישט דיין קינד זיך אנטוהן ווי א גוי, בוסטו א משוגענער!!!

 

[עמרם]

הערטס אויף זיין וואן טרעק מיינדעד!! קיינער ווערט נישט געטריגערט פון נארישע טייט הויזן!!!
ס'פשוט א עכטע גויאישע וועג פון זיך אנטוהן!! זייער זייער פראסט!! און אז דו ווילסט לעבן ווי א גוי, שיק דיינע קינדער אין פובליק סקול!!
שיקן אין א חסידישע חדר און ווערן בייז אז מ'לאזט נישט דיין קינד זיך אנטוהן ווי א גוי, בוסטו א משוגענער!!!

Click to shrink...

שטארק!

נישט אז איך האלט פונקט ווי דיך, אבער דאס איז די באדייט פון ”פרייהייט פון ווארט“,
אז אפי' אויף די פלאץ מעג מען ארויס ברענגען אלע צדדים

למעשה, זענען זיי נישט פונקט גערעכט!
קוק אויף די בילדער פון 50 60 יאר צוריק ווי אזוי מ'איז געגאנגען אין די היימישע מוסדות !!

 

[אקטיווע בחור]

שטארק!

נישט אז איך האלט פונקט ווי דיך, אבער דאס איז די באדייט פון ”פרייהייט פון ווארט“,
אז אפי' אויף די פלאץ מעג מען ארויס ברענגען אלע צדדים

למעשה, זענען זיי נישט פונקט גערעכט!
קוק אויף די בילדער פון 50 60 יאר צוריק ווי אזוי מ'איז געגאנגען אין די היימישע מוסדות !!

Click to shrink...

אמאל וואלט מען נישט געמאכט אזא מצב פון טייטע הויזן…

אפשר האט מען נאכנישט געהאט ׳געי׳ מלמדים…

 

[הק' לייביש שרייבער]

דו אידן וואס פירן דעס אהן, ווילן נישט לייגן סאטמאר פון אויבן, ווייל דעמאלטס וועלן די אנדערע זיך נישט ווילן דוקא צושטעלן, וכו'

והאמת, אז ס'גייט לויט די סדר האלף בית

ס'איז יא דא דארט ביידע באבוב'ס

Click to shrink...

נישט געמערקט. אויך א חידוש אז סאטמאר איז נישט פון די ראושן למקראי קודש פון אזא קול קורא

 

[זית רענן]

הערטס אויף זיין וואן טרעק מיינדעד!! קיינער ווערט נישט געטריגערט פון נארישע טייט הויזן!!!
ס'פשוט א עכטע גויאישע וועג פון זיך אנטוהן!! זייער זייער פראסט!! און אז דו ווילסט לעבן ווי א גוי, שיק דיינע קינדער אין פובליק סקול!!
שיקן אין א חסידישע חדר און ווערן בייז אז מ'לאזט נישט דיין קינד זיך אנטוהן ווי א גוי, בוסטו א משוגענער!!!

Click to shrink...

ווען ס'זאל נאר זיין הויזן, קען מען זיך נאך דינגן.
וואס טוט זיך מיט גויאישע קאפלעך, פיאות, תפילין בייטלעך, ברילן וכו' וכו'?
דאס האט צו טון מיט סטייל'ס וואס טוישן זיך כסדר, און מ'וויל איינגעוואוינען די יוגנט אז יעדער מוז זיין די זעלבע אזוי אז ווען מ'ווערט עלטער זאל מען זיך נישט וואגן צו זיין אנדערש.

קולט אלערט.

 

[שמעקעדיג]

אמאל וואלט מען נישט געמאכט אזא מצב פון טייטע הויזן…

אפשר האט מען נאכנישט געהאט ׳געי׳ מלמדים…

Click to shrink...

למעשה אז עס זענען נאר דא צו באקומען געי מלמדים (די גראדע אפלייען דאך נישט פאר די דזשאב) מוז מען דאך עפעס טון זיי צו האלטן אין די ראמען.
האסט א בעסערע עצה?

 

[טרעפיק]

הערטס אויף זיין וואן טרעק מיינדעד!! קיינער ווערט נישט געטריגערט פון נארישע טייט הויזן!!!
ס'פשוט א עכטע גויאישע וועג פון זיך אנטוהן!! זייער זייער פראסט!! און אז דו ווילסט לעבן ווי א גוי, שיק דיינע קינדער אין פובליק סקול!!
שיקן אין א חסידישע חדר און ווערן בייז אז מ'לאזט נישט דיין קינד זיך אנטוהן ווי א גוי, בוסטו א משוגענער!!!

Click to shrink...

חסידיש? לכאורה מיינסטו אידיש. ווייל ביי חסידים האט מען דיירעקט נישט גערעדט איבער קליידער. די עיקר איז פנימיות. אז קליידער האבן ממש אזא שטארקע השפעה דאן פעלט יסודות פון דער וואס ווערט נשפע.

 

[אפענער]

ווענדט זיך ביי וועלכע חסידים, ר' מענדעלע רימנובער האט שוין איינמאל גערעדט פון קליידער

 

[עמקות התם]

א תשובה מהרב יצחק גינזבורג,
ווי ער איז משיב בענין צניעות, און בדרך אגב, זאגט ער אט דאס, וואס האט א חסיד אן ידיעה אין בגדים….

 

[לאנגע לאקן]

א תשובה מהרב יצחק גינזבורג,
ווי ער איז משיב בענין צניעות, און בדרך אגב, זאגט ער אט דאס, וואס האט א חסיד אן ידיעה אין בגדים….

Click to shrink...

אויב דער תירוץ איז אז א מאן דארף נישט וויסן, וויאזוי ווייסט ער אז א פאה דעקט גוט צו די האר? דו קענסט נישט זאגן אז ס'איז בעסער און נאכדעם זאגן אז מ'דארף נישט וויסן קיין חילוק

 

[עמקות התם]

על הא דאמארי ״אם אין דעת הבדלה מניין״

 

[לאנגע לאקן]

על הא דאמארי ״אם אין דעת הבדלה מניין״

Click to shrink...

אויב דו רעדסט צו מיר, מיר גייט עס קנאפ אן. כ'האב נישט קיין שטעלונג אין דעם גאר וויכטיגן נושא. כ'האב ס"ה געפרעגט לשיטתו

 

[היימישע]

חסידיש? לכאורה מיינסטו אידיש. ווייל ביי חסידים האט מען דיירעקט נישט גערעדט איבער קליידער. די עיקר איז פנימיות. אז קליידער האבן ממש אזא שטארקע השפעה דאן פעלט יסודות פון דער וואס ווערט נשפע.

Click to shrink...

בוסט גערעכט, איך האב געמיינט 'חסידיש' פון די לעצטערע צייטן...
באמת קומט זיך עס אן אשכול פאר זיך, ווייל דאס איז לכאורה זיכער אז דעם מושג פון "חסידיש" היינטיגע צייטן, האט זיך אינגאנצען געטוישט, עס האט גארנישט מיט'ן בעש"ט ותלמידיו.
בימי הבעש"ט ותלמידיו איז א "חסידישע" יוד נישט געווען "פרומער" ווי איינער וואס איז נישט חסידיש, עס איז בלויז געווען אן אנדערע וועג ווי אזוי צו דינען דעם אויבערשטער'ן, ווי דו זאגסט, פינימיות. אבער היינטיגע צייטן, איז דאס ווארט 'חסידיש' געווארן א טערם וואס מ'ניצט אויף איינער וואס איז פארקערט פון מאדערן! ס'געווארן א לעוועל פון 'פרומקייט'!
זאל די היסטאריקער אריינקומען און זאגן ווען און וואו דאס איז אזוי געווארן.
אין פלעצער ווי עס וואוינען פונקט אזוינע ערליכע יודן נישט חסידיש ווי חסידיש, ווי למשל אין בני ברק, וואס דארט זענען יא דא עכטע ערליכע ליטווישע יודן, וואס זענען זאך אזוי פרום ווי די פרומסטע חסידישע יודן, בין איך נייגעריק צי דארט ניצט מען אויך דער שפראך.