אבינועם
היימישער קרעמלער
- זיך איינגעשריבן
- דעצ. 2, 2024
- מעסעדזשעס
- 59
- רעאקציע ראטע
- 343
- פונקטן
- 63
מען קען זאגן אז די גרעסטע איינצעלנע גורם פון אומגעהויערע שאדן ביי חסידישע סאסייעטי איז די אומגלויבליך קראנקע שידוכים סיסטעם.
ס'איז קראנק אויף אזוי פיל לעוועלס אז ס'איז אפילו שווער אלעס צו מסדר זיין אין איין ארטיקל. אבער לֹא עָלֶיךָ הַמְּלָאכָה לִגְמוֹר, וְלֹא אַתָּה בֶן חוֹרִין לִבָּטֵל מִמֶּנָּה.
איז לאמיר אנהייבן.
קודם כל די פשטות אז זיי מאכן פון די טפל א עיקר שבעיקרים און פון די עיקר א טפל שבטפלים... דהיינו? די פשטות פון א זיווג איז אז ס'קומט זיך צוזאמען א בחור מיט א מיידל, זיי געפעלן זיך איינער דעם צווייטן, זיי האבן זיך ליב, און בהמשך ווערן זיי נאנט און שליסן שידוך איינער מיטען צווייטן... דער עיקר איז אז זיי האבן זיך ליב. נישט ווער די זיידע איז געווען אדער וואו די עלטער באבע האט געהאנגען וועש...
ביי די חסידישע צעפידעלטע סיסטעם גייט עס אזוי: מען פרעגט זיך נאך וואכן אויף וואכן... אויף אלע סארט הבל הבלים... און אחרי ככלות הנאכפרעגען איז די שידוך פארטיג... ווען די בחור טרעפט זיך מיט'ן מיידל, אפילו טעכניש קען ער אדער זי זאגן ניין, אבער ביי רוב איז שוין די שידוך כמעט פארטיג פאר'ן זיך טרעפן... די זיך טרעפן איז נאר א טעכנישע דעטאל... און דאס לייגט אומגעהויערע פרעשור אויף די בחור און די מיידל, און ס'איז זייער שווער צו זאגן ניין, חוץ טאמער ס'דא עפעס א גאר ערנסטע סיבה.. אדער זייער א שטארקע געפיהל דערקעגן ...
און ס'איז אפילו מער פראבלעמאטיש, ווייל אזוי ווי די ביי די חסידישע חינוך איז דא א הערמאטישע אפשייד צווישן בחורים און מיידלעך, ממילא איז סיי דער בחור און סיי דאס מיידל בכלל נישט רייף צו וויסן וואס זיי ווילן באמת! ווייל דער בחור ווייסט נישט וואס א מיידל איז, נאר פון זיינע בחורישע דמיונות... און די מיידל פארשטייט נישט וואס א בחור איז נאר פון אירע דמיונות... דמיונות וואס האבן זיך קיינמאל נישט געדארפט פארמעסטן מיט רעאליטעט...
און וועגן דעם, ווען א בחור טרעפט א מיידל אדער פארקערט, ווערט ער זייער עקסיידעט דערפון, ווייל ס'די ערשטע מאל ער האט א געהעריגע פריוואטע שמועס מיט א פרעמדע מיידל! ממילא זענען אסאך מאל די געפילן צו שטארק בכלל צו קענען שפירן די מער איידעלע געפילן וואס זאגן צו ס'פאר דיר אדער נישט.
און אפילו ווען ער שפירט יא אז ער וויל נישט, איז ער צומאל נישט זיכער אז ער מעג עס זאגן... ער איז דאך א חסיד'ישער בחור... און אהבה איז תאוה...
און די זעלבע ביי א מיידל. א מיידל וואס האט נאכנישט געהאט א נארמאלער קשר מיט א בחור ווייסט נישט וואס זי וויל!!
ממילא די גאנצע זאך אז כאילו די בחור אדער די מיידל זאגט יא איז א מילתא דבדיחותא...
ס'געווארן אזא מציאות אז מענטשן זוכן א איידעם אדער א שנור אזוי ווי א אתרוג... מען מאכט זיך משוגע מיט כל מיני בלאט-פלעקן און פינטעלעך וואס מען קען נאר זעהן מיט א פארגרעסערונג גלאז... און די עכטע מציאות פון וואס ס'איז עכט גוט פאר די בחור אדער מיידל ווערט פארגעסן... ס'ווערט אזא טעכנישע זאך ווי איידער א הייקעלע געפיהל פון ליבע ...
נאר ביי א אתרוג ווארפט מען עס אוועק נאך 7 טעג, משא"כ ביי א שידוך דארף מען לעבן דערמיט פאר 60-70 יאר...
ס'איז פשוט אומגלויבליך ווי קראנק חסידות איז!! אומגלובליך ווי א סאסייעטי וואס האט נישט די מינדעסטע ווירדען פון נארמאלקייט ביי די וויכטיגסטע החלטה פונעם לעבן, רעדט זיך איין אז זיי זענען הייליג!!
די תוצאה פון אזא צעפידעלטע סיסטעם איז אז בחורים און מיידלעך האבען חתונה מיט מיט שידוכים וואס איז נישט פאר זיי, מחמת כל מיני סיבות. און דאס ברענגט צו דיספאנקשינעל שטובער, א ים מיט אומסטאבילע שטובער! יעדער מיינט אז ביים צווייטען איז בעסער... מענטשן ווילן זיך נישט גט'ן ווייל קיינער וויל נישט זיין א גרוש אדער א גרושה... און אסאך מאל ווען מען חאפט זיך איז שוין דא א קינד אדער צוויי, ממילא בלייבט מען צוזאמען פאר די קינדער... און שפעטער בלייבט מען צוזאמען וועגן שידוכים פאר די קינדער... און אזוי גייט עס ליידער ביי אסאך שטובער!!
ס'איז א חורבן עולם!! ס'גייט אזוי דורות נאך דורות!! ביז מענטשן ווייסען שוין נישט וואס א געהעריגע רילעשענשיפ צווישען א מאן און פרוי איז!!!
ס'דא א געוויסע פראצענט וואס עס געלונגט יא, אבער ס'איז לויטער מזל... ס'איז א געמבל! רוב פארלירן און א מינדערהייט געווינט!
ס'איז א בכייה לדורות.. און די אזוי גערופענע חסידישע מנהיגים ווייסן נישט בחייכון וביומיכון... ווייל זיי אליינס האבן נישט קיין שלום בית...
איז ס'דא וואס טענה'ן אז למעשה איז נישטא דא מער גיטין ביי חסידים, ממילא מיינט עס אז די סיסטעם ארבעט... אבער ס'נישט אמת! די סיבה פארוואס ס'נישטא מער גיטין איז די זעלבע סיבה פארוואס די סיסטעם איז קראנק מלכתחילה, מענטשן זענען צוגעוואוינט צו קוקן מער אויף די טעכנישע זייט... איי ס'איז עיקר חסר מן הספר? נו, די סטיגמע פון זיך גט'ן שפירט זיך ערגער... נישט ווייל די שידוכים סיסטעם ארבעט.
ווען א בחור מיט א מיידל טרעפן זיך אויף א נארמאלן אופן מלכתחילה, גייען ארויס פאר א שטיק צייט אליינס, פארברענגען צוזאמען, נאך א שטיק צייט קענען זיי וויסן עכ"פ אסאך מער צו זיי זענען איינער פארן צווייטן. און אפילו טאמער ס'מאכט זיך שפעטער פראבלעמען, איז כאטש דא א פאנדעישען, ס'דא עפעס אויף וואס צו בויען... ביי חסידים לייגט מען זיך אריין אין בעט נאך די מצוה טאנץ מיט א מיידל וואס מען האט נישט קיין אהנונג ווער זי איז!!! ס'איז מער זנות ווי אישות!
מען ברויך מאכן א סוף צו דעי קראנקע סיסטעם, און מען קען מאכן א סוף דערצו! ס'איז א טראגעדיע וואס די קראנקע רבי'ס האבן אנגעווערטשאפט פאר חסידישע אידן. די רבי'ס זענען נישט דוקא שלעכט... זיי זענען פשוט קראנק אזוי ווי זייערע טאטעס און זיידעס... זיי פארשטייען נישט בעסער. מען ברויך זיי אפשניידן פון כלל ישראל, כדי זיי זאלען נישט פאר'סמ'ען כלל ישראל!
אה און כ'האב פארגעסן... די עכטע פראבלעם איז ביי-האר... יאפ...
ס'איז קראנק אויף אזוי פיל לעוועלס אז ס'איז אפילו שווער אלעס צו מסדר זיין אין איין ארטיקל. אבער לֹא עָלֶיךָ הַמְּלָאכָה לִגְמוֹר, וְלֹא אַתָּה בֶן חוֹרִין לִבָּטֵל מִמֶּנָּה.
איז לאמיר אנהייבן.
קודם כל די פשטות אז זיי מאכן פון די טפל א עיקר שבעיקרים און פון די עיקר א טפל שבטפלים... דהיינו? די פשטות פון א זיווג איז אז ס'קומט זיך צוזאמען א בחור מיט א מיידל, זיי געפעלן זיך איינער דעם צווייטן, זיי האבן זיך ליב, און בהמשך ווערן זיי נאנט און שליסן שידוך איינער מיטען צווייטן... דער עיקר איז אז זיי האבן זיך ליב. נישט ווער די זיידע איז געווען אדער וואו די עלטער באבע האט געהאנגען וועש...
ביי די חסידישע צעפידעלטע סיסטעם גייט עס אזוי: מען פרעגט זיך נאך וואכן אויף וואכן... אויף אלע סארט הבל הבלים... און אחרי ככלות הנאכפרעגען איז די שידוך פארטיג... ווען די בחור טרעפט זיך מיט'ן מיידל, אפילו טעכניש קען ער אדער זי זאגן ניין, אבער ביי רוב איז שוין די שידוך כמעט פארטיג פאר'ן זיך טרעפן... די זיך טרעפן איז נאר א טעכנישע דעטאל... און דאס לייגט אומגעהויערע פרעשור אויף די בחור און די מיידל, און ס'איז זייער שווער צו זאגן ניין, חוץ טאמער ס'דא עפעס א גאר ערנסטע סיבה.. אדער זייער א שטארקע געפיהל דערקעגן ...
און ס'איז אפילו מער פראבלעמאטיש, ווייל אזוי ווי די ביי די חסידישע חינוך איז דא א הערמאטישע אפשייד צווישן בחורים און מיידלעך, ממילא איז סיי דער בחור און סיי דאס מיידל בכלל נישט רייף צו וויסן וואס זיי ווילן באמת! ווייל דער בחור ווייסט נישט וואס א מיידל איז, נאר פון זיינע בחורישע דמיונות... און די מיידל פארשטייט נישט וואס א בחור איז נאר פון אירע דמיונות... דמיונות וואס האבן זיך קיינמאל נישט געדארפט פארמעסטן מיט רעאליטעט...
און וועגן דעם, ווען א בחור טרעפט א מיידל אדער פארקערט, ווערט ער זייער עקסיידעט דערפון, ווייל ס'די ערשטע מאל ער האט א געהעריגע פריוואטע שמועס מיט א פרעמדע מיידל! ממילא זענען אסאך מאל די געפילן צו שטארק בכלל צו קענען שפירן די מער איידעלע געפילן וואס זאגן צו ס'פאר דיר אדער נישט.
און אפילו ווען ער שפירט יא אז ער וויל נישט, איז ער צומאל נישט זיכער אז ער מעג עס זאגן... ער איז דאך א חסיד'ישער בחור... און אהבה איז תאוה...
און די זעלבע ביי א מיידל. א מיידל וואס האט נאכנישט געהאט א נארמאלער קשר מיט א בחור ווייסט נישט וואס זי וויל!!
ממילא די גאנצע זאך אז כאילו די בחור אדער די מיידל זאגט יא איז א מילתא דבדיחותא...
ס'געווארן אזא מציאות אז מענטשן זוכן א איידעם אדער א שנור אזוי ווי א אתרוג... מען מאכט זיך משוגע מיט כל מיני בלאט-פלעקן און פינטעלעך וואס מען קען נאר זעהן מיט א פארגרעסערונג גלאז... און די עכטע מציאות פון וואס ס'איז עכט גוט פאר די בחור אדער מיידל ווערט פארגעסן... ס'ווערט אזא טעכנישע זאך ווי איידער א הייקעלע געפיהל פון ליבע ...
נאר ביי א אתרוג ווארפט מען עס אוועק נאך 7 טעג, משא"כ ביי א שידוך דארף מען לעבן דערמיט פאר 60-70 יאר...
ס'איז פשוט אומגלויבליך ווי קראנק חסידות איז!! אומגלובליך ווי א סאסייעטי וואס האט נישט די מינדעסטע ווירדען פון נארמאלקייט ביי די וויכטיגסטע החלטה פונעם לעבן, רעדט זיך איין אז זיי זענען הייליג!!
די תוצאה פון אזא צעפידעלטע סיסטעם איז אז בחורים און מיידלעך האבען חתונה מיט מיט שידוכים וואס איז נישט פאר זיי, מחמת כל מיני סיבות. און דאס ברענגט צו דיספאנקשינעל שטובער, א ים מיט אומסטאבילע שטובער! יעדער מיינט אז ביים צווייטען איז בעסער... מענטשן ווילן זיך נישט גט'ן ווייל קיינער וויל נישט זיין א גרוש אדער א גרושה... און אסאך מאל ווען מען חאפט זיך איז שוין דא א קינד אדער צוויי, ממילא בלייבט מען צוזאמען פאר די קינדער... און שפעטער בלייבט מען צוזאמען וועגן שידוכים פאר די קינדער... און אזוי גייט עס ליידער ביי אסאך שטובער!!
ס'איז א חורבן עולם!! ס'גייט אזוי דורות נאך דורות!! ביז מענטשן ווייסען שוין נישט וואס א געהעריגע רילעשענשיפ צווישען א מאן און פרוי איז!!!
ס'דא א געוויסע פראצענט וואס עס געלונגט יא, אבער ס'איז לויטער מזל... ס'איז א געמבל! רוב פארלירן און א מינדערהייט געווינט!
ס'איז א בכייה לדורות.. און די אזוי גערופענע חסידישע מנהיגים ווייסן נישט בחייכון וביומיכון... ווייל זיי אליינס האבן נישט קיין שלום בית...
איז ס'דא וואס טענה'ן אז למעשה איז נישטא דא מער גיטין ביי חסידים, ממילא מיינט עס אז די סיסטעם ארבעט... אבער ס'נישט אמת! די סיבה פארוואס ס'נישטא מער גיטין איז די זעלבע סיבה פארוואס די סיסטעם איז קראנק מלכתחילה, מענטשן זענען צוגעוואוינט צו קוקן מער אויף די טעכנישע זייט... איי ס'איז עיקר חסר מן הספר? נו, די סטיגמע פון זיך גט'ן שפירט זיך ערגער... נישט ווייל די שידוכים סיסטעם ארבעט.
ווען א בחור מיט א מיידל טרעפן זיך אויף א נארמאלן אופן מלכתחילה, גייען ארויס פאר א שטיק צייט אליינס, פארברענגען צוזאמען, נאך א שטיק צייט קענען זיי וויסן עכ"פ אסאך מער צו זיי זענען איינער פארן צווייטן. און אפילו טאמער ס'מאכט זיך שפעטער פראבלעמען, איז כאטש דא א פאנדעישען, ס'דא עפעס אויף וואס צו בויען... ביי חסידים לייגט מען זיך אריין אין בעט נאך די מצוה טאנץ מיט א מיידל וואס מען האט נישט קיין אהנונג ווער זי איז!!! ס'איז מער זנות ווי אישות!
מען ברויך מאכן א סוף צו דעי קראנקע סיסטעם, און מען קען מאכן א סוף דערצו! ס'איז א טראגעדיע וואס די קראנקע רבי'ס האבן אנגעווערטשאפט פאר חסידישע אידן. די רבי'ס זענען נישט דוקא שלעכט... זיי זענען פשוט קראנק אזוי ווי זייערע טאטעס און זיידעס... זיי פארשטייען נישט בעסער. מען ברויך זיי אפשניידן פון כלל ישראל, כדי זיי זאלען נישט פאר'סמ'ען כלל ישראל!
אה און כ'האב פארגעסן... די עכטע פראבלעם איז ביי-האר... יאפ...
והם מדייטים..
