שיך און זאקן - אפאר מקורות דערוועגן געקליבן אינעם געוועב

אין הכי טאקע

אלטגעזעסענער קרעמלער
וועטעראן
זיך איינגעשריבן
סעפ. 14, 2024
מעסעדזשעס
78
רעאקציע ראטע
553
אויף עברית האט מען עס א נאמען געגעבן אברקיים נאך א ירושלמי אין מסכת שבת, אברקין. אין די השמטות אויפן מוסף הערוך זאגט ער אזוי: אברקין, ירושלמי פרק י״ח, בל״ר מכנסיים, עיי׳ ברקין, תרגום ומכנסי בד, אברסקין דבוץ, ויש נוסחא שכתוב בהם אוורסקין. ע״כ.

אט איז ווי עס ווערט פארגעשטעלט אין עברית: ״אַבְרָקַיִם הם מכנסיים קצרים המגיעים עד הברך ולעיתים עד הקרסול. היו פופולריים במיוחד כפריט לבוש במאות ה-17 וה-18. הם מכנסיים הנסגרים סביב הברך. שימשו הן לאירועי יום-יום והן לרכיבה. אברקיים הפכו לסמל ל"משטר הישן" שלפני מהפכה הצרפתית והתקופה המודרנית.

אויף ענגליש הייסט עס ״בריטשעס״ אדער קני-בריטשעס, און אז דו גלייבסט מיר נישט אז זיי רעדן טאקע פון די זעלבע שווארצע זאקן, גיב א קוק אליינס און איבערצייג זיך:

Breeches are an article of clothing covering the body from the waist down, with separate coverings for each leg, usually stopping just below the knee, though in some cases reaching to the ankles. Formerly a standard item of Western men's clothing, they had fallen out of use by the mid-19th century in favour of trousers.

דער מקור המקורות פון דעם ווארט בריטשערס איז א דייטשע וואס קלינגט ענדליך צום אידישן ווארט, ברעכערס, און דאס איז מלשון הבדלה/מבדיל, דהיינו צוטיילן די איבער די קני מיט די אונטער די קני (אויף היימיש לשון קען מען זאגן א ״קני-גארטל״ - שלא יראו רגליו את הערווה חחחחח). די היינטיגע דייטש האט שוין פארלוירן קאנטאקט מיט דעם ווארט.

דער ענגלישער וויקיפידיע ברענגט א ציון אז דאס האט אן אסמכתא פון פסוק, די מכנסי כהן הדיוט: ״ועשה להם מכנסי בד לכסות בשר ערווה ממתנים ועד ירכיים יהיו״. דעם ״מכנסי בד״ טייטשט דער קינג-דזשעימס בייבל, ״בריטשעס״.

אויף היינטיגן דייטש, הגם ס׳הייסט נישט ברעכעס פון איר מקור, הייסט עס כמעט ווי אין ענגליש ברעשעס, אדער ״קניעלאנגע האוז״ knielange Hose (קני לאנגע הויז).

זעט זיך אויס אז פאר דער מאדע איז נישט באשערט קיין לייטישער באצייכענונג כמות שהוא, ווייל אויך אין אידיש ״שיך אין זאקן״ איז א אום דעפעניצירטער טערמינילאגיע, להוציא פון די וואס רופן עס ״האלבע הויזן זאקן״ וואס איז יא קרוב למציאות;

אויף פראנצויזיש הייסט עס: אוט׳דע-שוס Haute-de-chausses (אז גאט וויל שיסט א בעזים...) וואס מיינט בעצם א סארט הויזן, און בימים ההם, ״סתם הויזן - האלבע הויזן הוא״;

אין נעדערלאנס (דאטש, פלעמיש, אפריקאנס) אז מען רעדט שוין, הייסט עס קניבראעק, Kniebroek, וואס איז באשיינפערליך א קאמבינאציע פון דעם דייטשן קני הויזן מיט דעם ענגלישן בריטשעס-ברעכערס, דער לענגערער נאמען אין פלעמיש איז Broek tot an de knie.

דער פלעמישער נאמען פאר הויזן זאקן, איז געבליבן איינגעווארצלט אויך אינעם אמעריקאנעם ענגליש, וואס קלינגט ״ניקערבארקס״, און סימבאליזירט די קאלאניסטישע העלדן מיט די טיפישע אריסטראקראטישע הויזן זאקן. דער אמעריקאנער היסטאריקער וואשינגטאן אירווינג, א שרייבער איבער די היסטאריע פון די בראשית יארן פון אמעריקא, מאז ימי קאלאמבוס ועד ימי דזשארדזש וואשינגטאן, האט ארויס געגעבן א בוך איבער די היסטאריע פון ניו יארק, מיטן נאמען, Diedrich Knickerbocker, דאס הייסט, דיעטריך דער הויזן זאקנער. דאס רעדט זיך פון א ניו יארקער ממוצא האלאנד מיט די טיפישע ״ניקערבאקערס״. זייט דעם בוך, איז ניקערבאקער געווארן דער כינוי פאר אן אלט אפשטאמיגער ניו יארקער, און על שמם רופט זיך דער ניו יארקער בעיס באל גרופע אין מאנהעטן New York Knicks.

הויזן זאקן איז געווען די מאדע פון סיי אייראפעאישע אריסטראקראטן און סיי געוויסע אריענטאלישע אריסטראקראטן, און ווערט היינט אנגערופן ביי טייל, דער סימבאל פון פארצייטישן אריסטראקראטיע, גלייך ווי היינט א שניפסל.

בימי די פראנצויזישער רעוועלוציע האט זיך פארמירט א גרופע קנאים, שארפע קעגנערס פון אריסטראקראטיע און האבן זיך גערופן, סנאקילאטן Sans-culottes, וואס הייסט, אום-הויזן-זאקענדיג, וועלעכע האבן רעפרעזענטירט די פשוטי עם (די נישט רעבישע, די באלעבאטים) וועלעכע זענען מיד געווארן פון דער אריסטראקראטישער ווירטשאפט אויפן חשבון פונעם המון עם. און דאס האט טאקע צוביסליך צו געברענגט דערצו אז אלע, ארעם צו רייך, זאלן אנהייבן גייען אין פשוט׳ע לאנגע הויזן, וואס פון דעם אליינס האט זיך צוביסליך אנטוויקלט א נייער סארט אריסטראקראטישער מאדעל, וואס איז ברמיזה, דאס הייסט, טאקע אפעציעל נישט אריסטראקראטיש, אבער א געניטער אויג וועט פארשטיין אז דער סוט פון מיסטער פלוני איז צעהן מאל די פרייז ווי דער סוט פון מיסטער אלמוני. א ביישפיל דערצו קען מען אויך זעהן היינט צווישן די שפיצל פרויען וועלעכע פארמירן זיך ביסלעכווייז א מאדע פון אט די באבושקע טיכללעך.

בילדער מיט אונטער קעפליך אין ענגליש


Breeches are still worn as livery for special
occasions in several European courts. Here, a coachman in the Netherlands wears them.


Breeches as worn in the United States in the late 18th century: Elijah Boardman by Ralph Earl, 1789.


A pair of buckles for dress breeches. The T-hook of the buckle is inserted into a buttonhole located on the strap at the bottoms of the leg of the breeches. The end of the strap is slipped through, the prongs lowered and then the end slipped through the other side of the buckle.
 
לעצט רעדאגירט:
WhatsApp Image 2025-03-24 at 14.39.08_097d8e4a.jpg
 
יא, איך געדענק די ערשטע מאל וואס כ'האב געזען די בילד, האב איך נישט געקענט גלייבן מיינע אויגן.
הייסט דאס אז ווייסע זאקן איז גארנישט אזוי הייליג?! און ס'איז נישט קיין תקנה פונעם בעל שם טוב?! ;)
 
יישר כח @אין הכי טאקע פאר דיין אנאליז, איך האב אמאל געהערט אביסל אן אנדערע קנייטש, נעמליך אז די סטייל איז אלץ געווען צו גיין קורצע הויזן (-הויזן זאקן) און ביום מן הימים - מעגליך טאקע פאר די סיבות וואס דו ערווענסט - האט זיך די מאדע געטוישט, און פונקט ווי גאפלעך און קנעפלעך איז דאס פשוט נאך אז 'מאדערנע' זאך וואס ביי חסידים האט מען נישט געוואלט אדאפטירן, ממילא איז עס געבליבן אז ביי חסידים גייט מען הויזן זאקן, און וואס מער צייט גייט אריבער טוישן זיך זאכן פון 'חסידיש' צו 'רבי'ש' - אזויווי די העמדער אן קיין קנעפלעך הייסט שוין היינט 'רבי'ש' נישט 'חסידיש'..
 
יישר כח @אין הכי טאקע פאר דיין אנאליז, איך האב אמאל געהערט אביסל אן אנדערע קנייטש, נעמליך אז די סטייל איז אלץ געווען צו גיין קורצע הויזן (-הויזן זאקן) און ביום מן הימים - מעגליך טאקע פאר די סיבות וואס דו ערווענסט - האט זיך די מאדע געטוישט, און פונקט ווי גאפלעך און קנעפלעך איז דאס פשוט נאך אז 'מאדערנע' זאך וואס ביי חסידים האט מען נישט געוואלט אדאפטירן, ממילא איז עס געבליבן אז ביי חסידים גייט מען הויזן זאקן, און וואס מער צייט גייט אריבער טוישן זיך זאכן פון 'חסידיש' צו 'רבי'ש' - אזויווי די העמדער אן קיין קנעפלעך הייסט שוין היינט 'רבי'ש' נישט 'חסידיש'..
גאפלעך איז די פראבלעם געווען ווייל מען האט עס אנגעקוקט פרעסעריש (ביז דעמאלטס האט מען עס געניצט צום קאכן )

און הויזן האט מען אנגעקוקט אלס נישט איידל

קנעפליך ווייס איך נישט

די פראבלעם מיט די מאדעס איז טאקע געווארען יענע תקופה צוליב די פראבלעמען מיט די מאדעס פון יענע תקופה
 
960px-Declaration_of_Independence_%281819%29%2C_by_John_Trumbull.jpg


דאס איז א בילד ווי מ'חתמ'ט די דעקלערעישאן אוו אינדעפענדענס, עס געפינט זיך אויך אויף די פארקערטע זייט פון די 2 דאלער ביל, מערקט א שיינע פאר מיט שיך און זאקן.
די נייע האלבע פלארשיים שיך וועט זיין אט די סטייל. אבער, דער טרעגער פון די ווייסע שיך און זאקן דארף האבן די ריכטיגע לאפעס דערפאר אויב נישט איז די גרנצע זאגן געשיכטע א נזם זהב באף ח.....
 
Back
Top