בעלי תפילה
דעם יו"ט בין איך אויפגעקומען מיט א מאטעמאטישע פארמולא, נאר וויבאלד איך בין נישט קיין מאטעמאטיקער קען איך עס נישט ארויסשרייבן.
ס'איז איבער בעלי תפילה, און די ratio צווישן שלעפן דאס דאווענען ביים ברעטל און אראפלייגן א שיין שטיקל.
פון איין זייט זענען דא די נערדס וואס ווילן הערן חזנות און אויסגעצויגענע שטיקלעך נישט קיין חילוק ווילאנג עס נעמט. און פון די אנדערע זייט זענען דא די וועלכע ווילן זיין געענדיגט אפי' אויב איז עס פרץ בן דמה וואס גייט צו - אבי ס'איז שנעל. פון די צוויי גרופעס רעד איך נישט - ווייל איך וועל אננעמען אז זיי קענסלען זיך אויס אין די פיינעל עקוועישאן.
רוב עולם איז אבער אין די מיטעלסטע חלק פון דעם דיסטריביושאן, אז זיי האבן הנאה פון א שיינע בעל תפילה - א שיינע שטיקל - א גוטע קאלאראטור, אבער ווילן פארט נישט בלייבן סטאק מיט אן ענדלאזע הלל וואס דער חזן נעמט פאר זיך האסטעדזש.
און דא איז וואו מיין קאלקולאציע דארף אריינצוקומען, ס'איז א פיין-ליין צווישן ווילאנג מ'קען ציען ווס וויפיל די עולם האט ליב און קען אויסהאלטן. אפי' שיינע בעלי תפילות אויב גייען זיי אריין אין די רויטע זאנע פארלירן זיי די עפרישיעישאן פונעם עולם. אויב זענען זיי צו שנעל ערווארט די עולם אביסל א 'שענערע' דאווענען, און אויב זענען זיי צו אויסגעצויגן - אפי' מיט יוסעלעס שטומע אליין - וואונטשן זיך רוב מענטשן דעם ענדע. הגם, שנעלער איז אלץ בעסער ווי שטייטער, און אויב איינער זוכט צו מחמיר זיין זאל ער עס טון צום שנעלערן זייט, אזוי כאטש ווערט קיינעם'ס נערוון נישט צושפילט אויפן וועג.
די פארמולא דארף אריינצוקומען אויסקלארן די פונקטליכע רעשיו צווישן 1. א שיינע שטומע, 2. שיינע נוסח און געלונגענע קאלעראטור, און 3. די לענג וואס עס נעמט. ווייל לא הרי זה כהרי זה. א שיינע שטומע העלפט נאר ביז א געוויסע פונקט, אזוי אויך שיינע שטיקלעך קענען נאר אויפטון אויב האלט מען זיך צום טיים-זאנע.
מ'דארף דאס איינמאל פאר אלעמאל אויסקלארן - למען ישמעו ויראו.
רעדענדיג פון בעלי תפילות האב איך שוין אן אלטע פראבלעם - אז אפט מאל זוך איך דעם דיסלייק קנעפל מיט ליכט. טאקע בשעת ער וואקט זיך מיטן ספר תורה צום בומה זאג איך א געשמאקן 'יישר כח', אבער באמת ווילט זיך מיר אים אויפעסן לעבערדיגערהייט פארן פאר'הרג'נען דאס דאווענען - ווער רעדט נאך אויב געבט ער עס א פיינפולע -לאנגע- טויט...
