קאסא גראנדע סאמעטוכע

[איש פשוט]

פון ערגעץ דערקען איך דער רובין; כ'געדענק נישט פון װוּ.

אז ער לאזט זיך אינטערװיוּען האלט איך שױן פון אים: א נארמאלער מענטש. ער רעדט צום ציבור.

דרך אגב דער זײענץ פרעגט נישט אינטרעסאנטע שאלות און ער פארגעסט װעמען מען אינטערװיוּט דא - ער רעדט צופיהל.

Click to shrink...

א בליק / מאמענט

 

[אין הכי טאקע]

זייענץ רעדט א געשלאגענעם אידיש, ווי א בארא פארקער פרוי, ס׳נישט בא׳טעם׳ט צו הערן. בכלל רעדט ער שנעל ווי א שארפער צוועלעוו יעריג קינד. כ׳האב נישט צינעם, ער האט גרויסע חלומות און אדרבה, אבער ער האט נאך א וועג צו אנטוויקלען פערפארמענץ.

 

[דאנקבארקייט]

ווער איז בעל הבית איבער די מוסדות התורה אין שטאט?

 

[איש פשוט]

ווער איז בעל הבית איבער די מוסדות התורה אין שטאט?

Click to shrink...

ביידע קהילות האבן מוסדות

 

[יום טוב ליפמאן צונז]

נישט מעגליך צו מצליח זיין ווען מ'שלאגט זיך אזוי מי בראש......

 

[אפטימיסטיש]

אן אינטערוויו מיט דער אנפירער פון ראבינאוויטש מוסד (צד שכנגד יהושע רובין)

 

[קץ דוחק]

דעי יצחק גראסמאן, עפעס קוקט אויס ראָנג מיט אים. סיריעסלי.

 

[אין הכי טאקע]

ממש שווער צו הערן דעם כלאים שפראך, חברה, גיטס ארויס א גוטער פראדוקט פון אייער מויל

 

[קעניינע הארע]

סתם א קאמפיין, גארנישט איבער די קהלה פון קאסא גראנדע

 

[אין הכי טאקע]

זייענץ רעדט א געשלאגענעם אידיש, ווי א בארא פארקער פרוי, ס׳נישט בא׳טעם׳ט צו הערן. בכלל רעדט ער שנעל ווי א שארפער צוועלעוו יעריג קינד. כ׳האב נישט צינעם, ער האט גרויסע חלומות און אדרבה, אבער ער האט נאך א וועג צו אנטוויקלען פערפארמענץ.

Click to shrink...

איך שפיר א חוב מפייס צו זיין זייענץ, כ׳האב געהערט זיינע לעצטיגע פאדקעסטס און איך זעה ער האט מאטשורט, כ׳האב הנאה געהאט.

 

[קץ דוחק]

די פאלגענדע, א סאָמערי פון די נײעס אין דעם שנירל, איז נישט ארײן אין די לעצטע כװאליעס ממילא לײג איך עס דא.

יושע רובין, דער גרינדער פון די קאסא גראנדע קאמיוניטי אין פֿיניקס אריזאָנע האט זיך געלאזט אינטערװיוּען דורך שלמה זײענץ אין א צװײ-אהאלב שעה'איגע אינטערװיוּ. בנוסף צו די דוסקוסיעס װאס יושע האט דארטן אױסגעשמועסט איז אױכעט נתפרסם געװארן א פרישע פאשקעװיל װאס פארצײלט אביסל אין ײדיש װעגן די פאליטיק און מחלוקת װאס ציהט זיך שױן דארטן בערך א יאר-צװײ.

יושע רובין בײ דער אינטערװיוּ מיט שלמה זײאנץ

די קאסא גראנדע קהילה, װעלכע באשטײט הײנט פון ארום 30 תושבים פון פארשידענע חסידותן און בעקגראונדס (װי װיזניץ, קאסאן, ירושלמײם), איז געגרינדעט געװארן דורך יושע בערך ארום קאװיד צײט, אין 2020, און פארמאגט שױן הײנט 2 בתי כנסת װעלכע דינען א צעטײלטע קהילה פאר די סיבות װאס מיר װעלן אט אױסשמועסן.

װי יושע איז מסביר אין דעם אינטערװיוּ איז שױן יארן װאס ער פארט ארום פאר ביזנעס צװעק - ער ארבעט אין ריעלעסטעיט - אין די לענג און די ברײט פון אמעריקע אפירצוזוכן א ארט װאס איז סײ צוגעפאסט פאר פרומע חסידישע אידן מצד רוחניות, דהײנו אהנע קרײם און מיט אלע נױטיגע צוגעהערן, װי מקװה, מוסדות און כשרס, װאס א ײדישע ײשוב דארף, און סײ מצד גשמיות דהײנו װוּ ס'איז ביליג צו קױפן א הױז, ס'איז גרינג צו טרעפן ארבעט און װוּ די גאװערנמענט אפפערט אזעלכע פראגראמען װאס העלפן אױפציען א קינדער געבענטשטע פאמיליע.

זײן מיה האט זיך לבסוף אײנגעגעבן און בנוסף צו די 30 משפחות, סײ באלעבאטישע און סײ כלי קודש סארט, האט ער שױן הײנט צוגעשטעלט א גראסערי, א מקװה טהרה און א חדר און סקול פאר די אינגלעך און מײדלעך פון די אײנװױנער. דאס איז חוץ פון די מרא דאתרא (יושע'ס טאטע), רב און דײן װאס װױנען שױן דארטן און באדינען דעם ציבור מיט אלע זײערע רוחניות'דיגע צרכים.

די פלאץ װאס האט לױט באריכטן גאר קלארע לופט און א גוט געאײגענטע טרוקענע װעטער פאר די היצן אין די זומער, טוהט אױך צוצציעהן מענטשן איר צו באזוכן דורכאױס די װינטער צוליב אירע מילדע װעטערן היות גאנץ װינטער שפירט זיך דארטן װי אין ספרינג.

דערפאר, כדי צופארזיכערן א סטאבילע האוזינג מארקעט, פאר די װאס באזעצן זיך דארטן פערמענאנט האט יושע רובין אײנגעשטעלט א מערקװעדיגע און רעװעלוציאנערע סיסטעם, װאס לפיהו איז שױן פרובירט געװארן אין אנדערע פלעצער מיט סוקסעס, אװוּ מ'מעג נאר קױפן און פארדונגען הײזער דורך א װעד ספעציעל געמאכט פאר דעם צװעק. ס'טײטש װען עמיצער װיל קױפן א הױז פון א גױ למשל (די הײזער אװעילעבל זענען נאך אצינד על פי רוב פון גױם) מוז ער עס טוהן נאר דורך דער װעד כדי אזױ ארום צוהאלטן די פרײזן פון הײזער נידעריג. די זעלבע װען עמיצער װיל פארדונגען א הױז פאר א צװײטן פאר די זומער דארף עס אױך גײן נאר דורכ'ן װעד כדי אז אפילו דורכאױס די האָלידעי פעריאד זאלן פרײזן בלײבן פארהעלטעניסמעסיג (?). לױט יושע האט זיך אין דער הינזיכט אנגעזעהן א שטארקע הצלחה און טאקע צוליב זײנע שטרענגע פאלעסיס קאסט א הױז דארטן צװישן די הױכע $200,000ס ביז $400,000 דאלער.

האט זיך אבער דער יצר פארלײגט װי אײנער זאגט און דא אױך געשעהן א פילוג אין ליכט פון אפאר קריגערײען. אײן קאנפליקט דרײט זיך ארום די געלטער װאס איז אױפגעטריבן געװארן בײם ציבור הרחב צו בױען דער מקװה. דער װאס האט צוזאמגענומען די געלט, אײנער א ראובן יוסף לעפקאװיטש, האט חוץ פון אראפגנבענען פון די צוזאמענגעקליבענע געלטער, אױך עובר געװען אױף די תקנות פון דעם װעד אנבאלאנגט קױפן אדער דונגען הײזער, און איז דערפאר אױסגעשלאסן געװארן פון דער קהילה, אצינד פארלאנגט ער אטײל אין די בעלות פון דעם מקװה היות ער איז דער װאס האט צוזאמענגעקליבן די פאָנדינג דערױף.

מינװהײל האט זיך, פון עטליכע אױסגעשלאסענע אינדיװידועלן בראשם, דער קהילה צעטײלט און א נײע רב איז אױפגענומען געװארן פאר די אנדערע קהילה (דער רב אין יושע'ס קהילה איז ר' חײם שלמה בערגער, װאס פארמאגט א קאלום אין דער װאכן שריפט - דער מאמענט). א שטיקל האט זיך מר לעפקאװיטש'ן אױסגעצאלט זײן קלאגע אין דין תורה װײל א בי"ד האט לעצטנס געפסקנט אז יושע מוז אלעמען לאזן זיך באנוצן - מענטשן פון בײדע קהילות - מיט דעם מקװה.

דער צװײטער סכסוך רעװאלװד ארום דער רב פון די קהילה. װי געשמועסט האט די צװײטע צד ערװעלט א רב ר' אברהם ראבינאװיטש װאס װױנט אבער נישט אין קאסא גראנדע נאר אין בארא פארק און ער קומט ארײן אײנמאל א חודש פאר אפאר טאג (?) מסדר זײן װאס נאר א רב קען מסדר זײן. ער מאכט אבער זיכער ממשיך צוזײן מיט זײנע פריערדיגע התחײבותן אין ניו יארק װאס זענען לערנען מיט חתנים און דינען אלס מו"ץ און קארלעסבורג קהילה אין בארא פארק.

ר' ראבּינאָװיטש, דער רב פון דער שפלינטער קהילה

פריער אבער, װען די קהילה איז נאך אײנס געװען איז געװען אַן אנדער רב װאס האט געדינט דער קהילה מיט'ן נאמען ר' יחיאל שטײנמעץ. איז אבער געשעהן אז ר' יחיאל האט נישט געװאלט מער ממשיך זײן צוליב סײ װאספארא סיבות, זענען געגאנגען אפאר יחידים און הונטערן רוקן פון יושע אױפגענומען א רב, ר' ראבינאװיטש הנזכר, אהן זײן צושטימונג און װיטאָו און אהן קודם אדורכפירן געהעריגע װאלן בײ אלע מיטגלידער פון די קהילה, װי קלײנטשיק די קהילה זאל נאר זײן.

יושע, אנשטאט רופן זײן קהילה א 'קאנגערגעישְן' רופט ער עס א 'ארגענײַזעישאָן'; ער קוקט עס אָן פאר א נאָן פראפיט ענטיטי װוּ אלע געברױכן װערן צוגעשטעלט דורך די מיטארבעט און צושטימונג פון אלע אירע מעמבערס, מיט זײן גוטהײסונג און אדמיניסטראציע פאר עפישענסי, און דערפאר טענה'ט ער אז חוץ אױב באשליסן אלע מעמבערס אז זײ דארפן ענדישער דעם רב װי יושע, האט ער די רעכט צו מחליט זײן װעמען אױפצונעמען און װעמען נישט. ער זאגט אז ר' ראבינאװיטש איז נישט נאכגעקומען זײנע סטאנדארטן פאר די רבנות שטעלע און ס'איז דערפאר געװען א מעטטער פון אדער ער בלײבט אדער ראבינאװיטש און זינט רוב עולם האט געװעהלט פאר אים איז געשעהן דער פיצול.

אנדערע טענה'ן אז יושע מײקרא-מענעדזשד צופיהל דעם עולם און מײנט אז יעדע קלײניקײט דארף אדורכגײן זײנע אױגן, א טרעיט װאס זײ זאגן שטערט פאר די װאוּקס און בליה פון די קהילה. בכל אופן, זינט יושע האט נישט מסכים געװען צו דאס התמנות פון ראבינאװיטש, חוץ פונװאס ער האט געברױכט עמיצן װאס קען זײן פּרעזענט די גאנצע יאר אױפ'ן ארט, האבן זיך יענע צעטײלט און אױפגעעפנט זײער אײגן שולכל װאס פארמאגט הײנט 13 מתפללים און יושע'ס קהילה האט אױפגענומען בערגער.

װען מען פרעגט אבער יושע װאס עס זענען די עיקר תקנות אױף װאס ער שטעלט זיך איז די ענטפער װאס מען באקומט בעיקר אײנע און דאס איז ארום די נגד מוקירי השערים תקנות. אזױ װײט אז ס'איז שױן געװען עמיצער, א גבר אלים, װאס יושע האט אום תשעה באב, אינמיטן קינות זאגן, ארױסגעשיקט מיט פאליצײ צוליב װאס ער איז אין די װערטער פון יושע "ריסטרעינד" אדער בלעקליסטעד געװארן צוליב'ן נישט אױספאלגן די תקנות ארום קױפן הײזער אין דעם ײשוב.

אַן אנדער פיגור װאס האט לעצטנס געמאכט די נײעס בשײכות מיט דעם ײשוב איז דער פּראָליפיק און באגאבטער שרײבער, און אינטערװיוּאי, שמעון ראלניצקי װעלכער האט עוקר געװען פון מונסי נ"י און געפארן זיך באזעצן אהין, אַטײל װערענדיג פון יושע'ס קהילה.

אין א װידעאו אפגעכאפט מיט אים ממש אין די לעצטע טעג רעדט ער אין גרױס שבח פון דאס פלאץ און ספעציעל פון א װעטער קוק-װינקל אבער אױך אין לױב פון די װעלקאָמינג אױפנאמע פון די גױאישע שכנים װעלכע זענען לדידו זײער מענטשליך, און זײער עטיטוּד כלפי די די נײ-קומער איז א פאזעטיװע. זאל עס נאר אנהאלטן.

שמעון ראלניצקי בײ זײן אינטערװיוּ מיט יצחק גרין. פון יואליש פעלזן'ס יוטיוּבּ טשענעל.

בלײבט איבער צוזעהן - אױב װען דער ײשוב װעט זיך צוװאקסן צו 400 משפחות, יושע'ס ציהל, װאס ער זאגט איז א נאמבער װאס ער שטרעבט צוהאבן כדי צוזעהן זײן עפֿפֿאָרט געקרױנט מיט סוקסעס - צו אױב דעמאלס װעט דער װעד הדירות נאכאלס אָנגײן און צו דער מהלך װעט נאכאלס זײן סוסטעינעבל און רעזיליענט צו װאוקס און סקעיל. ספעציעל גיװען אז דער מהלך איז בעצם אזא סארט סאציאליסטישע מהלך װאס שטימט לכאורה נישט מיט א קאפיטאליסטישע מארקעט און אױך נישט מיט די פאקט אז נאטורליך, אױב װעט זיך דאס פלאץ אױסארבעטן, װעט דאס אז חסידישע אידן זוכן צו װױנען צוזאמען, אױטאמאטיש הײבן די פרײזן אױכעט מיט א װעד.