Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.
Note: This feature may not be available in some browsers.
היה נעים להכיר
עליכם שלום. איך שעץ דיין באגריסונג און שטיצע פאר מיר און דער יישוב, עס איז זייער שיין פון דיר.@תושב קאסא גראנדע
איך באגריס דיר אויף דיין שריט פון זיך אריבערמופן קיין קאסא גראנדע (נאך אביסל)
איך בין א שטארקע שטיצער פון אלע יישובים
און איך פריי מיך אויף יעדער וואס מאכט דעם שריט.
אויב איך מעג פרעגן איך ווייס אז אין אלע די פלעצער איז שווער מיט פרנסות, איך האף אז די ארבעטסט עפעס גוט אויס.
דאס איז א גוטע זאך און ירבו כמות זה בישראל.עליכם שלום. איך שעץ דיין באגריסונג און שטיצע פאר מיר און דער יישוב, עס איז זייער שיין פון דיר.
איך וויל נישט אריינגיין אין מיינע פריוואטע עניינים, איך וויל בלייבן אנאנומיס.
איך וועל נאר זאגן אז מיין פרנסה איז ב"ה נישט אנגעוואנדן אין די פלאץ וואס איך וואוין.
אויב איינער דארף אדווייז איבער פרנסה אין אריזאנע קען ער רופן די קהילה, זיי האבן א אפיס וואס טרייט צו העלפן מיט זשאבס.
איך וויל מער ארויסהאבן די צד שכנגד, מיט וואס קאנראלירט ער? וואס דיקטירט ער? אפשר קענסטו פארברייטערן?איך האב גערעדט סיי מיט רובין חסידים און סיי מיט די ראבינאוויטש חסידים. לאמיר מסכם זיין ביידע זייטן׳ס טענות
צד רובין
רובין האט אריינגעלייגט שווערע ממון ודמים און די פלאץ, און יעמט קומען פרעמדע אינוועסטירס און מאכן עם חרוב די פלאץ, במילא מוז יעדער פאלגן רובין אויף אלע זיינע שגעונות, אז עטץ האטס נישט ליב די שגעונות זיכטס ענק א נייע שטעטל.
צד ראבינאוויטש
יישר כח רובין פארן אויפשטעלן די פלאץ, אבער די קענסט אויז נישט קאנטרעלירן מיטן תירוץ אז אינוועסטערס לייגן חרוב די פלאץ, איך בין נישט דיין מאשקע, דא איז א נערמאלע שטאט און אונז זענען נישט מסכים אז איין מענטש זאל דיקטירן די פלאץ דא, און די קענסט אונז נישט ארויסווארפן פון דיין שטאט אזויווי מען האט געטון אין שפאניע, אונז זעמיר געקומען אין good faith און אינז האלטן זיך נישט צושטעלן צי א קאנטראלער.
נאכן שרייבן האב איך באמערקט אז איך בין געזיצן זיבן שעה און געשריבן, איך האב נישט געחלוםט אז איך קען אפילו שרייבן אזויסאך, למעשה זיץ איך שוין פאר 7 שעה און שרייב. איך האף די עולם וועט כראש הנאה האבן פון די טריפ וואס האט מיר געפירט צו מיין מסקנה.@תושב קאסא גראנדע אפשר טאקע שמועסטו אויס וואס איז פשט אז עס האט זיך געגרינדעט אזא קהילת הפירושים? אזוי פרי און אזוי שטארק. איך בין נישט אויסגעקאכט אין די גאנצע זאך, אבער עפעס געדענק איך אז איינע פון רובין'ס ערשטע רבנים איז אויך אריבער צו די אנדערע זייט. די חברה וואוינען דארטן. זיי ווילן אויך אז עס זאל וואקסן און ווילן נישט אז אינוועסטערס זאלן קומען און ארויפריקן די פרייזן. איך ווארט נאך פאר א געהעריגע ענטפער אויף די שאלה. (בעסער געזאגט, איך ווארט נאך אז איינער זאל מיר געבן גענוג א גוטע תשובה וואס זאל איבערנעמען די תשובה וואס האט זיך מיר אריינגעזעצט אין קאפ, און דאס איז אז אין עפעס א וועג איז דער רובין א שווערע מענטש וואס מאכט די לעבן ענג).
זייער קלאר. ווי נאר איך האב געהערט די ערשטע מאל ביידע צדדים פון די געראַטשקע האב איך עס פארשטאנען גענוי ווי די האסט עס געשריבען. אין א ישוב מיט אזא קליינע צאל איינוואוינערס האט נישט דאס מינדעסטע זין צו צעברעכן א טייני קהילה צי צוויי פיצי קהילות. אחוץ פאר די אינוועסטארס וואס זענען בצדק נישט וועלקאם ביי רובין אדער איינער וואס האט הקדיח תבשילו געווען ביי רובין (עפעס געווען אמאל א ממונות מעשה מיט א געוועזענע רובין ארבעטער דארט, עיין יצחק גרין ושותפו ביוטוב און די לענגערע אויפקלערונגס ווידעאס א יאר צוויי צוריק, אויב נאכנישט אראפגענומען), פון די קאטעגאריעס באשטייט לכאורה די קהילת פרושים. אן אנשטענדיגע שטענדיגע תושב העיר איז לכאורה מכיר טובה פאר רובין און מ'גייט עלאָנג מיט זיינע משוגעתן, לטובת העיר והקהילה. יעדע מענטש האט משוגעתן און מ'פרובירט זיך צו דורכקומען. עס נעמט צו זיין אן אויבער חכם און עגאאיסט צו צעברעכן אזא קליינע קהילה. דאס איז מיינע איינדרוקען נאכען באגלייטן די אנטוויקלונגען פון שטאט און די דאזיגע פרשה מיום הווסדה. ס'קען זיין א מארזשין אָוו ערראר מיט מיינע אפיניאנס, אבער דאס איז מיין מיינונג. והעושה שלום במרומיו הוא יעשה שלום עלינו ועל כל ישראל.נאכן שרייבן האב איך באמערקט אז איך בין געזיצן זיבן שעה און געשריבן, איך האב נישט געחלוםט אז איך קען אפילו שרייבן אזויסאך, למעשה זיץ איך שוין פאר 7 שעה און שרייב. איך האף די עולם וועט כראש הנאה האבן פון די טריפ וואס האט מיר געפירט צו מיין מסקנה.
פרעגסט זייער אויפריכטיג, די זעלבע זאכן האב איך געהערט און אויך ביי מיר אין קאפ האט זיך אזוי אריינגעזעצט אז רובין איז זיכער א שווערע מענטש, ווייל אויב נישט פארוואס שלאגט מען זיך מיט אים?, ביז... ביז עס איז מיר געווען נוגע למעשה. דעמאלטס הערט זיך אויף די אלע גלייבאכצער אדער לשון הרע'ס, איך האב געמוזט עכט אויסטשעקן וואס גייט דא פאר, צו וועלעכע צד איך זאל גיין.
ביי מיין וויזיט אין קאסא גראנדע האב איך זיך אנגעשטויסן אין א גאנץ אנדערע מציאות פון וואס איך האב געהערט אין ניו יארק עס איז געווען א בחינה פון הרוצה לשקר ירחיק עדותו, ביי רובין האב איך געטראפן א הערליכע קהילה מיט פרייליכע מענטשן, משפחות פון טאטעס מיט זון און איידימער, ברידערס מיט שוואגערס, עס קומען אלץ צו נייע משפחות זיך באזעצן ביי אים, מסודרדיגע מוסדות, א פול פלעטש גראסערי מיט גוטע פרייזן, א שיינע מקוה, זיי האבן געבויעט א עירוב. די קינדער לעבן אריין מיט טשיקענס און מיט פראגראםס, מיין ווייב האט באזוכט די סקול און אונז זעמיר ארויס פון די כלים.
אונז זעמיר אבער געווען זיכער אז אויב רוביןס קהילה איז אזוי גוט וועל איך זיכער טרעפן די רבינוביץ קהילה אסאך בעסער. אבער איך בין געווארן זייער אנטוישט, איך בין אנגעקומען צו זייער שול און געטראפן אז עס איז קוים געווען מנין, יעדער טוט א גאנצע טובה אז מען שטעלט זיך צו צום מנין, זיי זענען געווען זייער אן-העפי, אנגעגעסן און אפסעט, איך האב געפרעגט ווען איך קען רעדן צום רב האט מען מיר געגעבן זיין טעלעפאן נאמבער, איך האב געפרעגט ווען ער קומט צוריק צו קאסא גראנדע האבן זיי מיר געענטפערט אין א פאר וואכן ארום, ווייל ער קומט איינמאל אין עטליכע וואכן פאר א טאג אדער צוויי און ער איז יעצט דא געווען, זיי האבן מיר געזאגט אז ווען איך קום צוריק צו ניו יארק זאל איך זיך טרעפן מיט אים ער איז זייער א געשמאקע מענטש און לעבט מיט מיט די קהילה מער ווי עניוואן וואס וואוינט אפילו דאהי, דאס איז געווען א רעד פלעג, ווען ער וואוינט ווען אין קאסא גראנדע וואלט איך שוין אראפגעשלינגן אז ער שלאגט זיך, אבער איך האב נישט געקענט פארשטיין פארוואס א מענטש פון ניו יארק וואס וואוינט נישט דארט זאל זיך שלאגן מיט רובין, וואט איז אין איט פור הים? אויב רובין איז א שגץ פארוואס דארף ער זיין די שטעקן צו שלאגן רובין? ער איז ג-ט'ס פוליס?,
זיי האבן א מקוה אין חצר פון די ביהמ"ד וואס איז א קאראנע מקוה. איך בין געגאנגן באזוכן די מוסדות, אבער אויך דארט בין איך געווארן שטארק אנטוישט, עס זענען קוים דא קינדער אין די מוסדות. אלעס אין די מוסד איז געווען שטארק נישט מסודר. נאכדעם בין איך אריבער צו זייער גראסערי עפעס איינקויפן אבער אויך דארט האב איך געזען אז די חברה זענען בכלל נישטא מיט די קאפ אויפן פלאץ, די גראסערי באשטייט פון ווייניגער אייטעםס וואס די קלענסטע קענטין האט, נישטא קיין מילך אדער ברויט אדער פלייש, יא עס זענען געווען פעפער גודס מיט בעקעלעך און גרעיפ זשוס. אזוי אויך האבן זיי נישט קיין מקוה טהרה, האב איך זיי געפרעגט צו זיי ניצן רוביןס מקוה האבן זיי מיר אנגעהויבן געבן א שיעור עיון אין די רשעות פון רובין וואס א דיקטעיטאר ער איז, ער איז א מסור, ער האט ריסטרעינט יעדעם איינעם און לאזט קיינעם נישט קומען צו זיין מקוה, זיי האבן געגאסן פיל מיט העיט קעגן דעם רובין און רב בערגער, אז עכט האט רובין גארנישט יעדער איז אוועקגעגאנגן פון אים. עס איז מיר געווען א גרויסע חידוש צו הערן אזעלכע זאכן דא אין קאסא גראנדע בו בזמן וואס איך האב דאך אליין געזען רוביןס קהילה און ער האט דעמאלטס געהאט כמעט דאפעלט משפחות פון זיי, אויך האב איך אליין געזען אז רוביןס קהילה זענען זייער צוגעלאזענע אוו געשמאקע מענטשן, און זענדיג רובין אליין האט ער מיר אויך נישט אויסגעזען ווי אזא בוגי-מען. האב איך זיי געפרעגט ווי אזוי קען זיין אז רובין איז מער מצליח פון זיי? האבן זיי מיר געענטפערט אז רובין זאגט צו גרויסע הבטחות פאר יעדעם איינעם כדאי ער זאל קומען און למעשה האלט ער נישט ווארט פאר זיינע הבטחות, געב עס צייט אלעס וועט צעפאלן ווייל ער איז א פאפער, און אלע מענטשן וועלן נאך קומען צו אונז.
ווען איך בין צוריק צו רוביןס מענטשן שמועסן און הערן האב איך קלאר געזען די שקר, עס זיצן דארט ביי רובין מענטשן וואס זענען שוין אין קאסא גראנדע פון די ערשטע יאר וואס די יישוב שטייט. זיי ארבייטן מיט רובין און קומען זיך גוט אויס מיט אים און זיי רעדן זיך גארנישט אפ אז מען האט זיי אויסגעפאפט, האב איך געטראכט אפשר די נייע תושבים האט רובין עפעס צוגעזאגט און האלט נישט ווארט, לאמיר זיי אויספרעגן, אבער לא מיניה ולא מקצתיה, עס איז זיי גאר געווען אינטרעסאנט צו הערן אז מען זאגט אז דער רובין זאגט צו זאכן, זיי וואלטן זיך געווינטשן עס זאל זיין אמת. ער האט קיינעם גארנישט צוגעזאגט. אזוי זענען געגאנגן מיינע חקירות ודרושות (איך שרייב איינס פון אפאר טאפיקס וואס איך האב שטודירט)
בין איך צוריק צו די קהילת הפרושים און געוואלט רעדן מיט זייער ראש הקהל און איך האב זיי געפרעגט ווער איז דער וואס נעמט אחריות אויף זייער קהילה, ווייל איך וויל רעדן מיט אים און פארשטיין וואס איז די מחלוקה. די ענטפער איז געקומען ווי א בליץ, אנשטאט צו ענטפערן אז עס איז א געוויסע תושב אדער דער רב הקהילה האבן זיי מיר געענטפערט אז דא איז נישט ווי ביי רובין אז ער איז בעה"ב נאר דא איז יעדער איינער בעה"ב צוזאמען, בקיצור א קדירא דבי שותפא דלא חמימא ולא קרירא, ווען איך האב געהערט די ענטפער האב איך אויך פארשטאנען די תירוץ אויף די באמבע קשיא וואס איז די יסוד פון די מחלוקה, זיי ווילן נישט אז רובין זאל זיין בעל הבית, כאטש וואס רובין צאלט אלעס פון זיין אייגענעם טאש, ער האלט אלעס אויס, און אלע בניינים זענען זיין פריוואטע אייגענטום, דאך זאל ער נישט זיין די בעל הבית, ווען איך האב זיי געפרעגט וואס דען ווילן זיי, אז רובין זאל באצאלן און נישט זיין בעל הבית? האבן זיי אנגעהויבן טענהן אז ס'איז נישט העלטי פאר א נייע יישוב אז איינער זאל אלעס אוינען. סאו זיי ווילן אז רובין זאל זיי לאזן פירן אליין און ער זאל לאזן זיינע זאכן אינעם יישוב ביי זיי אין די הענט (אינטער זייער קאנטראל) און ער זאל זיצן און די זייט. (זיי האבן געטענהט אז די מקוה האט איינער ראובן יוסף לעפקאוויטש געשאפט געלט פארדעם איז עס זייער מקוה), א קיצור די גאנצע שמועס האט ארויסגעברענגט איין פוינט, רובין גיב געלט, אויב רובין וועט אונז נישט לאזן פירן מיינט עס אז ער איז א קאנטראלער.
זייערע סעפארטערס (ספרנסערס) זענען קלאר די אינוועסטארס וואס רובין מיט זיין ועד העיר האבן דעזיגנעיט פאר מייקרי השער ווי אלעזר דאנציגער (דער איד דארף א באזונדערע שנירל פאר אלע זיינע מעשיםhttps://www.google.com/url?sa=t&sou...r4kDegQIGhAD&usg=AOvVaw1wxm54ZpTcP_6YZj4easEG) ער איז זייער בעל אכסניא, אנשיל פערל מיט זיין שוואגער פנחס עסטרייכער און זייער פעטער ישראל שיפף, און בראשם אברהם הערש ברייער וואס אלע האבן אים אויסגערימט אלץ זייער ראש הקהל און מייסד פון זייער קהילה, ראובן יוסף לעפקאוויטש, די אלע זענען אינוועסטארס וואס וואוינען אפילו נישט אין קאסא גראנדע נאר אין ניו יארק. אזוי אויך זייער רב אברהם רבינוביץ און זייער מנהל עמרם הערצאג יואלי גאלדמאן מיט אביו רבי בנציון גאלדמאן מנייפעסט די האבן אויך געקויפט אינוועסטמענט הייזער אין קאסא גראנדע, די אלע זיצן אין ניו יארק און שלאגן זיך מיט יהושע רובין און זיין קהילה בשעת זיי רעדן איין דעם עולם אין ניו יארק אלע שטותים קעגן רובין וואס שטערט זייער חלום פון מאכן געלט אויפן חשבון פון אנדערע אידן ווי איך וואס מופן אהין צו וואוינען פאר א רואיגע ביליגע לעבן.
פון דארט און ווייטער האב איך געפרעגט ביידע זייטן קשיות הין און צוריק און עס איז מיר אלץ מער און מער קלאר געווארן אז מיין הנחה אז עס איז א סטראגעל פון מי בראש דאס איז די אמתדיגע יסוד המחלוקה. און פאר אט די מצוה איז מותר צו באוואשן יהושע רובין און אים צו טערארעזירן און מוציא שם רע זיין אויף אים ביז ער וועט זען אז ער האט נישט קיין ברירה און וועט זיך מוזן ברעכן צו זיי. איך האב פריער געברענגט נאך זאכן וואס האט מיר געפירט צו מיין מסקנה. ווי די רבנים אדער עסקנים וואס זענען געווען אינוואלווד, עס איז געווען זייער פאני צו זען די רבנים און בתי דין וואס זענען געווען זייער בעד לטובת די נייע קהילה און גאר שטארק קעגן רובין, ווען איך האב זיי געפרעגט צו זיי האבן שוין גערעדט מיט רובין צו הערן זיין מעשה איז אלעמאל געווען די תירוץ, ניין. אבער ווען איך האב גערעדט מיט א רב וואס האט זיך אנגענומען פאר רובין און איך האב געפרעגט צו ער האט גערעדט צו די צד הפרושים איז די ענטפער געווען יא.
איי רבי יחיאל שטיינמעץ וואס איז געווען ביי רובין שטייט יעצט אויף די זייט פון די קהילת הפרושים, דאס איז אפילו נישט קיין קשיא פאר דעם וואס קען רב שטיינמעץ און געדענקט נאך וויזוי ער האט זיך געשלאגן און באשמיצט פנחס קליין פון ראקלענד קאוישער ווען ראקלענד קאוישער האט געטוישט פון שטיינמעץ'ס הכשר צו הרב פאלאטשעק, און ויזניץע רבי איז דעמאלטס ארויס זייער שטארק קעגן רב שטיינמעץ, און פארדעם איז ער טאקע קיינמאל נישט געווארן א דיין אין ויזניץ. אבער ווען איך האב גערעדט צו רובין'ס קהילה פארוואס רבי יחיאל שטיינמעץ האט איבערגעלאזט די רבנות האבן זיי געלאכט אז ער האט עס נישט איבערגעלאזט, אפילו ער איז רוב יאר נישט געווען אין קאסא גראנדע און האט געפסקנט מראות אויפן טעלעפאן, די מקווה טהרה האט געהאט שאלות און ער האט נישט געקענט, דאך האט ער (שטיינמעץ) זיך געשלאגן צו בלייבן דיין ביי רובין, ער האט געסטראשעט רובין און זיינע מענטשן אז אויב זיי שיקן אים גייט ער אים באשמיצן אז די יישוב וועט אינטערגיין, אבער רובין האט זיך נישט דערשראקן פון אים און האט געטון וואס ער דארף, ער האט אים יא פארשיקט פון קאסא גראנדע, סאו איזה פשוט פארוואס ער האט זיך געשטעלט אויף די זייט פון די קהילת הפרושים.
רבותי אזא דיקטאטור וואס דערשרעקט זיך נישט וואס קיינער זאגט אבער טוט וואס זיין זשאב איז, אזא איינער קען בויען דאס וואס רובין בויעט. נאר א מענטשן מיט ביינער. מאך דיין ריסורטש פאר די מופסט צו וויסן מיט ווים דו גייסט זיין אין בעטן אין קאסא גראנדע, און אויב איינעם געפעלט עס נישט מוז ער נישט אהינגיין! אבער קומען און זיך שלאגן מיט אים? ווי מעג מען טון אזא זאך?
סאו ביי מיר איז פשוט אויב איז דא א מחלוקה איבער די סטראגעל אוף פאויער איז רובין די געווינער, ער האט אלעס אסאך בעסער און שענער, ער האט אויפגעשטעלט אלעס וואס את אידישע ישוב דארף האבן! דאס איז אויסער דעם וואס ער איז אויפגעקומען מיטן יישוב, ער איז געווען דער נחשון, ער איז דער אינוועסטאר. און וואס נישט, וועם עס געפעלט נישט זאל זיין שטיל ביז קאסא גראנדע האט כאטשיג הונדערט פעמיליס,
נ.ב. רוביןס מענטשן האבן מיר דערציילט אז רובין האט אפילו געאפפערט פאר עטליכע פון די קהילת הפרושים די קאסטן פון אוועקמופן און זיך מסדר זיין אין א נייע יישוב אבער זיי האבן עס אפגעווארפן, איך האב עס נישט געקויפט גלייך האבן זיי אפילו גערופן א ברידער פון איינעם פון די קהילת הפרושים וואס האט עס מאשר געווען
די מעשה אז רובין האט זיי ארויסגעווארפן האב איך אויך אויסגעטשעקט און עס איז גארנישט אזוי פשוט, לויט מיין ריסורטש איז די גאנצע מעשה דארט געווען אינטערגעשטעלט צו צוברעכן רובין און רובין איז דארט אויך געווען גערעכט, אבער איך מוז שוין גיין שלאפו עס איז שוין 4:00 פארטאגס ועוד חזון למועד
גוטע נאכט
שכח פאר די לאנגע כראנאלאגיע און הסבר, אבער דאך פעלט עפעס. די קהילת הפורשים זענען סתם געווען ברוגז אויף רובין ווייל ער אוינט אלעס? איך קען הערן אזא דערהער אז מענטשן ווילן ענדערש אז א קהילה זאל געהערן פאר יעדעם ווי איידער פאר א יחיד, אבער קאסא גראנדא איז דאך אוועקגעשטעלט געווארן דורך א יחיד, און די אלע ערשטע תושבים האבן דאס געוויסט, איז וואס עפעס האבן זיי זיך איין טאג אויפגעוועקט און אנגעמאכט א ריזיגע מחלוקת און צושפליטערט זייער אייגענע שטאט פלעין ווייל רובין אוינט אלעס?נאכן שרייבן האב איך באמערקט אז איך בין געזיצן זיבן שעה און געשריבן, איך האב נישט געחלוםט אז איך קען אפילו שרייבן אזויסאך, למעשה זיץ איך שוין פאר 7 שעה און שרייב. איך האף די עולם וועט כראש הנאה האבן פון די טריפ וואס האט מיר געפירט צו מיין מסקנה.
פרעגסט זייער אויפריכטיג, די זעלבע זאכן האב איך געהערט און אויך ביי מיר אין קאפ האט זיך אזוי אריינגעזעצט אז רובין איז זיכער א שווערע מענטש, ווייל אויב נישט פארוואס שלאגט מען זיך מיט אים?, ביז... ביז עס איז מיר געווען נוגע למעשה. דעמאלטס הערט זיך אויף די אלע גלייבאכצער אדער לשון הרע'ס, איך האב געמוזט עכט אויסטשעקן וואס גייט דא פאר, צו וועלעכע צד איך זאל גיין.
ביי מיין וויזיט אין קאסא גראנדע האב איך זיך אנגעשטויסן אין א גאנץ אנדערע מציאות פון וואס איך האב געהערט אין ניו יארק עס איז געווען א בחינה פון הרוצה לשקר ירחיק עדותו, ביי רובין האב איך געטראפן א הערליכע קהילה מיט פרייליכע מענטשן, משפחות פון טאטעס מיט זון און איידימער, ברידערס מיט שוואגערס, עס קומען אלץ צו נייע משפחות זיך באזעצן ביי אים, מסודרדיגע מוסדות, א פול פלעטש גראסערי מיט גוטע פרייזן, א שיינע מקוה, זיי האבן געבויעט א עירוב. די קינדער לעבן אריין מיט טשיקענס און מיט פראגראםס, מיין ווייב האט באזוכט די סקול און אונז זעמיר ארויס פון די כלים.
אונז זעמיר אבער געווען זיכער אז אויב רוביןס קהילה איז אזוי גוט וועל איך זיכער טרעפן די רבינוביץ קהילה אסאך בעסער. אבער איך בין געווארן זייער אנטוישט, איך בין אנגעקומען צו זייער שול און געטראפן אז עס איז קוים געווען מנין, יעדער טוט א גאנצע טובה אז מען שטעלט זיך צו צום מנין, זיי זענען געווען זייער אן-העפי, אנגעגעסן און אפסעט, איך האב געפרעגט ווען איך קען רעדן צום רב האט מען מיר געגעבן זיין טעלעפאן נאמבער, איך האב געפרעגט ווען ער קומט צוריק צו קאסא גראנדע האבן זיי מיר געענטפערט אין א פאר וואכן ארום, ווייל ער קומט איינמאל אין עטליכע וואכן פאר א טאג אדער צוויי און ער איז יעצט דא געווען, זיי האבן מיר געזאגט אז ווען איך קום צוריק צו ניו יארק זאל איך זיך טרעפן מיט אים ער איז זייער א געשמאקע מענטש און לעבט מיט מיט די קהילה מער ווי עניוואן וואס וואוינט אפילו דאהי, דאס איז געווען א רעד פלעג, ווען ער וואוינט ווען אין קאסא גראנדע וואלט איך שוין אראפגעשלינגן אז ער שלאגט זיך, אבער איך האב נישט געקענט פארשטיין פארוואס א מענטש פון ניו יארק וואס וואוינט נישט דארט זאל זיך שלאגן מיט רובין, וואט איז אין איט פור הים? אויב רובין איז א שגץ פארוואס דארף ער זיין די שטעקן צו שלאגן רובין? ער איז ג-ט'ס פוליס?,
זיי האבן א מקוה אין חצר פון די ביהמ"ד וואס איז א קאראנע מקוה. איך בין געגאנגן באזוכן די מוסדות, אבער אויך דארט בין איך געווארן שטארק אנטוישט, עס זענען קוים דא קינדער אין די מוסדות. אלעס אין די מוסד איז געווען שטארק נישט מסודר. נאכדעם בין איך אריבער צו זייער גראסערי עפעס איינקויפן אבער אויך דארט האב איך געזען אז די חברה זענען בכלל נישטא מיט די קאפ אויפן פלאץ, די גראסערי באשטייט פון ווייניגער אייטעםס וואס די קלענסטע קענטין האט, נישטא קיין מילך אדער ברויט אדער פלייש, יא עס זענען געווען פעפער גודס מיט בעקעלעך און גרעיפ זשוס. אזוי אויך האבן זיי נישט קיין מקוה טהרה, האב איך זיי געפרעגט צו זיי ניצן רוביןס מקוה האבן זיי מיר אנגעהויבן געבן א שיעור עיון אין די רשעות פון רובין וואס א דיקטעיטאר ער איז, ער איז א מסור, ער האט ריסטרעינט יעדעם איינעם און לאזט קיינעם נישט קומען צו זיין מקוה, זיי האבן געגאסן פיל מיט העיט קעגן דעם רובין און רב בערגער, אז עכט האט רובין גארנישט יעדער איז אוועקגעגאנגן פון אים. עס איז מיר געווען א גרויסע חידוש צו הערן אזעלכע זאכן דא אין קאסא גראנדע בו בזמן וואס איך האב דאך אליין געזען רוביןס קהילה און ער האט דעמאלטס געהאט כמעט דאפעלט משפחות פון זיי, אויך האב איך אליין געזען אז רוביןס קהילה זענען זייער צוגעלאזענע אוו געשמאקע מענטשן, און זענדיג רובין אליין האט ער מיר אויך נישט אויסגעזען ווי אזא בוגי-מען. האב איך זיי געפרעגט ווי אזוי קען זיין אז רובין איז מער מצליח פון זיי? האבן זיי מיר געענטפערט אז רובין זאגט צו גרויסע הבטחות פאר יעדעם איינעם כדאי ער זאל קומען און למעשה האלט ער נישט ווארט פאר זיינע הבטחות, געב עס צייט אלעס וועט צעפאלן ווייל ער איז א פאפער, און אלע מענטשן וועלן נאך קומען צו אונז.
ווען איך בין צוריק צו רוביןס מענטשן שמועסן און הערן האב איך קלאר געזען די שקר, עס זיצן דארט ביי רובין מענטשן וואס זענען שוין אין קאסא גראנדע פון די ערשטע יאר וואס די יישוב שטייט. זיי ארבייטן מיט רובין און קומען זיך גוט אויס מיט אים און זיי רעדן זיך גארנישט אפ אז מען האט זיי אויסגעפאפט, האב איך געטראכט אפשר די נייע תושבים האט רובין עפעס צוגעזאגט און האלט נישט ווארט, לאמיר זיי אויספרעגן, אבער לא מיניה ולא מקצתיה, עס איז זיי גאר געווען אינטרעסאנט צו הערן אז מען זאגט אז דער רובין זאגט צו זאכן, זיי וואלטן זיך געווינטשן עס זאל זיין אמת. ער האט קיינעם גארנישט צוגעזאגט. אזוי זענען געגאנגן מיינע חקירות ודרושות (איך שרייב איינס פון אפאר טאפיקס וואס איך האב שטודירט)
בין איך צוריק צו די קהילת הפרושים און געוואלט רעדן מיט זייער ראש הקהל און איך האב זיי געפרעגט ווער איז דער וואס נעמט אחריות אויף זייער קהילה, ווייל איך וויל רעדן מיט אים און פארשטיין וואס איז די מחלוקה. די ענטפער איז געקומען ווי א בליץ, אנשטאט צו ענטפערן אז עס איז א געוויסע תושב אדער דער רב הקהילה האבן זיי מיר געענטפערט אז דא איז נישט ווי ביי רובין אז ער איז בעה"ב נאר דא איז יעדער איינער בעה"ב צוזאמען, בקיצור א קדירא דבי שותפא דלא חמימא ולא קרירא, ווען איך האב געהערט די ענטפער האב איך אויך פארשטאנען די תירוץ אויף די באמבע קשיא וואס איז די יסוד פון די מחלוקה, זיי ווילן נישט אז רובין זאל זיין בעל הבית, כאטש וואס רובין צאלט אלעס פון זיין אייגענעם טאש, ער האלט אלעס אויס, און אלע בניינים זענען זיין פריוואטע אייגענטום, דאך זאל ער נישט זיין די בעל הבית, ווען איך האב זיי געפרעגט וואס דען ווילן זיי, אז רובין זאל באצאלן און נישט זיין בעל הבית? האבן זיי אנגעהויבן טענהן אז ס'איז נישט העלטי פאר א נייע יישוב אז איינער זאל אלעס אוינען. סאו זיי ווילן אז רובין זאל זיי לאזן פירן אליין און ער זאל לאזן זיינע זאכן אינעם יישוב ביי זיי אין די הענט (אינטער זייער קאנטראל) און ער זאל זיצן און די זייט. (זיי האבן געטענהט אז די מקוה האט איינער ראובן יוסף לעפקאוויטש געשאפט געלט פארדעם איז עס זייער מקוה), א קיצור די גאנצע שמועס האט ארויסגעברענגט איין פוינט, רובין גיב געלט, אויב רובין וועט אונז נישט לאזן פירן מיינט עס אז ער איז א קאנטראלער.
זייערע סעפארטערס (ספרנסערס) זענען קלאר די אינוועסטארס וואס רובין מיט זיין ועד העיר האבן דעזיגנעיט פאר מייקרי השער ווי אלעזר דאנציגער (דער איד דארף א באזונדערע שנירל פאר אלע זיינע מעשיםhttps://www.google.com/url?sa=t&sou...r4kDegQIGhAD&usg=AOvVaw1wxm54ZpTcP_6YZj4easEG) ער איז זייער בעל אכסניא, אנשיל פערל מיט זיין שוואגער פנחס עסטרייכער און זייער פעטער ישראל שיפף, און בראשם אברהם הערש ברייער וואס אלע האבן אים אויסגערימט אלץ זייער ראש הקהל און מייסד פון זייער קהילה, ראובן יוסף לעפקאוויטש, די אלע זענען אינוועסטארס וואס וואוינען אפילו נישט אין קאסא גראנדע נאר אין ניו יארק. אזוי אויך זייער רב אברהם רבינוביץ און זייער מנהל עמרם הערצאג יואלי גאלדמאן מיט אביו רבי בנציון גאלדמאן מנייפעסט די האבן אויך געקויפט אינוועסטמענט הייזער אין קאסא גראנדע, די אלע זיצן אין ניו יארק און שלאגן זיך מיט יהושע רובין און זיין קהילה בשעת זיי רעדן איין דעם עולם אין ניו יארק אלע שטותים קעגן רובין וואס שטערט זייער חלום פון מאכן געלט אויפן חשבון פון אנדערע אידן ווי איך וואס מופן אהין צו וואוינען פאר א רואיגע ביליגע לעבן.
פון דארט און ווייטער האב איך געפרעגט ביידע זייטן קשיות הין און צוריק און עס איז מיר אלץ מער און מער קלאר געווארן אז מיין הנחה אז עס איז א סטראגעל פון מי בראש דאס איז די אמתדיגע יסוד המחלוקה. און פאר אט די מצוה איז מותר צו באוואשן יהושע רובין און אים צו טערארעזירן און מוציא שם רע זיין אויף אים ביז ער וועט זען אז ער האט נישט קיין ברירה און וועט זיך מוזן ברעכן צו זיי. איך האב פריער געברענגט נאך זאכן וואס האט מיר געפירט צו מיין מסקנה. ווי די רבנים אדער עסקנים וואס זענען געווען אינוואלווד, עס איז געווען זייער פאני צו זען די רבנים און בתי דין וואס זענען געווען זייער בעד לטובת די נייע קהילה און גאר שטארק קעגן רובין, ווען איך האב זיי געפרעגט צו זיי האבן שוין גערעדט מיט רובין צו הערן זיין מעשה איז אלעמאל געווען די תירוץ, ניין. אבער ווען איך האב גערעדט מיט א רב וואס האט זיך אנגענומען פאר רובין און איך האב געפרעגט צו ער האט גערעדט צו די צד הפרושים איז די ענטפער געווען יא.
איי רבי יחיאל שטיינמעץ וואס איז געווען ביי רובין שטייט יעצט אויף די זייט פון די קהילת הפרושים, דאס איז אפילו נישט קיין קשיא פאר דעם וואס קען רב שטיינמעץ און געדענקט נאך וויזוי ער האט זיך געשלאגן און באשמיצט פנחס קליין פון ראקלענד קאוישער ווען ראקלענד קאוישער האט געטוישט פון שטיינמעץ'ס הכשר צו הרב פאלאטשעק, און ויזניץע רבי איז דעמאלטס ארויס זייער שטארק קעגן רב שטיינמעץ, און פארדעם איז ער טאקע קיינמאל נישט געווארן א דיין אין ויזניץ. אבער ווען איך האב גערעדט צו רובין'ס קהילה פארוואס רבי יחיאל שטיינמעץ האט איבערגעלאזט די רבנות האבן זיי געלאכט אז ער האט עס נישט איבערגעלאזט, אפילו ער איז רוב יאר נישט געווען אין קאסא גראנדע און האט געפסקנט מראות אויפן טעלעפאן, די מקווה טהרה האט געהאט שאלות און ער האט נישט געקענט, דאך האט ער (שטיינמעץ) זיך געשלאגן צו בלייבן דיין ביי רובין, ער האט געסטראשעט רובין און זיינע מענטשן אז אויב זיי שיקן אים גייט ער אים באשמיצן אז די יישוב וועט אינטערגיין, אבער רובין האט זיך נישט דערשראקן פון אים און האט געטון וואס ער דארף, ער האט אים יא פארשיקט פון קאסא גראנדע, סאו איזה פשוט פארוואס ער האט זיך געשטעלט אויף די זייט פון די קהילת הפרושים.
רבותי אזא דיקטאטור וואס דערשרעקט זיך נישט וואס קיינער זאגט אבער טוט וואס זיין זשאב איז, אזא איינער קען בויען דאס וואס רובין בויעט. נאר א מענטשן מיט ביינער. מאך דיין ריסורטש פאר די מופסט צו וויסן מיט ווים דו גייסט זיין אין בעטן אין קאסא גראנדע, און אויב איינעם געפעלט עס נישט מוז ער נישט אהינגיין! אבער קומען און זיך שלאגן מיט אים? ווי מעג מען טון אזא זאך?
סאו ביי מיר איז פשוט אויב איז דא א מחלוקה איבער די סטראגעל אוף פאויער איז רובין די געווינער, ער האט אלעס אסאך בעסער און שענער, ער האט אויפגעשטעלט אלעס וואס את אידישע ישוב דארף האבן! דאס איז אויסער דעם וואס ער איז אויפגעקומען מיטן יישוב, ער איז געווען דער נחשון, ער איז דער אינוועסטאר. און וואס נישט, וועם עס געפעלט נישט זאל זיין שטיל ביז קאסא גראנדע האט כאטשיג הונדערט פעמיליס,
נ.ב. רוביןס מענטשן האבן מיר דערציילט אז רובין האט אפילו געאפפערט פאר עטליכע פון די קהילת הפרושים די קאסטן פון אוועקמופן און זיך מסדר זיין אין א נייע יישוב אבער זיי האבן עס אפגעווארפן, איך האב עס נישט געקויפט גלייך האבן זיי אפילו גערופן א ברידער פון איינעם פון די קהילת הפרושים וואס האט עס מאשר געווען
די מעשה אז רובין האט זיי ארויסגעווארפן האב איך אויך אויסגעטשעקט און עס איז גארנישט אזוי פשוט, לויט מיין ריסורטש איז די גאנצע מעשה דארט געווען אינטערגעשטעלט צו צוברעכן רובין און רובין איז דארט אויך געווען גערעכט, אבער איך מוז שוין גיין שלאפו עס איז שוין 4:00 פארטאגס ועוד חזון למועד
גוטע נאכט
וויפיל מאל איך האב זיי געפרעגט וואס רובין קאנטראלט, האב איך נאכאמאל באקומען די זעלבע ענטפער, ער מיינט ער איז בעל הבית. ער מאכט אליין אם ווער איז א מייקרי השער, ער קען נישט אלעס אוינען. איך בין אלץ געבליבן מיט דיין קשיא אן א קלארע תירוץ וואס זאל זאגן עפעס אנדערש ווי עס איז דא א שנאה היוצא מתוך קנאה אז זיי ווילן אלעס קאנטראלן אנשטאט רובין.שכח פאר די לאנגע כראנאלאגיע און הסבר, אבער דאך פעלט עפעס. די קהילת הפורשים זענען סתם געווען ברוגז אויף רובין ווייל ער אוינט אלעס? איך קען הערן אזא דערהער אז מענטשן ווילן ענדערש אז א קהילה זאל געהערן פאר יעדעם ווי איידער פאר א יחיד, אבער קאסא גראנדא איז דאך אוועקגעשטעלט געווארן דורך א יחיד, און די אלע ערשטע תושבים האבן דאס געוויסט, איז וואס עפעס האבן זיי זיך איין טאג אויפגעוועקט און אנגעמאכט א ריזיגע מחלוקת און צושפליטערט זייער אייגענע שטאט פלעין ווייל רובין אוינט אלעס?
וואס האט ער קאנטראלט? וואס האט ער איינגעטיילט וואס זיי האבן נישט ליב געהאט? עס שמעקט ווי עפעס מער ליגט דא וואס דו שמועסט נאכנישט אויס
א. ווען מען איז דארט אויפן פלאץ ביי רובין אין ביהמ"ד איז אלעס שא שטיל, ווען נישט איך פרעג זיי אויס וואלט איך אוועקגעפארן נישט חלוםענדיג אז די חברה ווייסן בכלל אז זיי לעבן אין א מחלוקה, ד.מ. אז כהיום זייענדיג דארט לעבט דער עולם ביי רובין בכלל נישט אין קיין מחלוקה.@תושב קאסא גראנדע קודם כל, אשריך פארן טון די ריכטיגע שריט און ארויסמופן פון ניו יארק צו א פלאץ וואו דיין הארץ באגערט.
יעצט א קליינע פראגע, למעשה שפירסטו נישט עטוואס אומרואיג צו מופן אין א פלאץ וואס איז שרוי במחלוקת? א קליינע פלאץ פון קוים עטליכע צענדליג משפחות און מ'קריגט זיך אזוי העפטיג ארום. אפילו דו האסט קלאר מברר געווען אז רובין איז גערעכט און ער פירט א שענערע קהילה ווי דער צד שכנגד.
נאך מער, אויב ווי דו זאגסט איז דא א חלק ניכר פון די ארטיגע איינוואוינער וועלכע האבן, פאר סיי וועלכע - אומבארעכטיגטע - סיבה, אזוי פיינט רובין עד כדי כך אז זיי זענען גרייט זיך אליין צו שיסן אין די פיס אבי ער זאל נישט מצליח זיין, דאן ווער זאגט אז דו ביסט באהיטן פון די קרענק? אפשר נאך א שטיק צייט וואוינען דארט וועסטו אויך באקומען די מיסטעריעזע שנאה?
ס׳דא די טענות פון די אינוועסטירס, אז ער לאט זיי נישט אינוועסטירן אין די פלאץ, וואס איך האלט אז רובין איז גערעכט מיט דעם, אז די ווילסט גיי מאך געלט ערגעץ אנדערש, קום נישט רייטן אויף מיין שווערע ארבייט און חרוב מאכן מיין שטעטל.איך וויל מער ארויסהאבן די צד שכנגד, מיט וואס קאנראלירט ער? וואס דיקטירט ער? אפשר קענסטו פארברייטערן?
איך שרייב שוין פריער אז איך גיי נאך אנקומען צו שרייבן איבער די קאנספירעסי פון די מעשה פון תשעה באב וואס איך האב שטארק דורכגעטון,ס׳דא די טענות פון די אינוועסטירס, אז ער לאט זיי נישט אינוועסטירן אין די פלאץ, וואס איך האלט אז רובין איז גערעכט מיט דעם, אז די ווילסט גיי מאך געלט ערגעץ אנדערש, קום נישט רייטן אויף מיין שווערע ארבייט און חרוב מאכן מיין שטעטל.
די טענה פון די פשוטי עם איז אז ער איז א פשוטע אלד פעשענד קאנטראלער, ברצותו מיישר וברצותו מעקם, ער אונט די גראסערי מוסד טעיקאוט בית מדרש און מקווה. במילא מוז יעדער עם פאלגן אז נישט לאט ער דיך נישט ניצן זיינע סערוויסעס. בעיסיקלי ער עקט ווי דער ראש הקהל פון די אונטערן פלעיס, לאו דוקא אז ער טוט שלעכטע זאכן, אבער אלעס איז ער מחליט און ער איז די לעצטע ווארט, אזוי האב איך געזאגט און אזוי וועט זיין, און אז סע געפעלט דיר נישט ביסטו אויסגעשפילט ווייל איך לאז דיך גארנישט ניצן פון מיינע סערוויסעס.
אזוי איז אנגעגאנגען ביז תשעה באב תשפ״ד, דער עולם האט געשלינגען און געשאלטען שטילערהייט.
אויף תשעה באב האט זיך איינער מתחצף געווען צי עם און עם נישט געפאלגט, האט ער עם ארויס געווארפען פון בית מדרש ברבים. דאס האט געטריגערט א אויפשטאנד און בערך א האלבע עולם האט מחליט געווען עד כאן, ער האט איבערגעצויגען די שטריק מער גייען אונז נישט שלינגען, אונז דארפן נישט דיינע סערוויסעס, האלט דיך מיט אלעס, מיר עפענען אייגענע מוסדות בית מדרש גראסערי מקווה וכו. (בבחינת ווען קרעמל האט זיך אפגעטיילט פון קאווע שטיבל…. זאל נישט אויסגערעט זיין.)
איך האב געזען ביי יצחק גראסמאן פון די אנדערע קהילה אז איינער האט אהין געמופט, סאו לפחות איינער האט יא געמופט צו יענע קהילה.א. ווען מען איז דארט אויפן פלאץ ביי רובין אין ביהמ"ד איז אלעס שא שטיל, ווען נישט איך פרעג זיי אויס וואלט איך אוועקגעפארן נישט חלוםענדיג אז די חברה ווייסן בכלל אז זיי לעבן אין א מחלוקה, ד.מ. אז כהיום זייענדיג דארט לעבט דער עולם ביי רובין בכלל נישט אין קיין מחלוקה.
ב. פון די כמעט צען נייע משפחות וואס האבן געמופט צו רובין די לעצטע אנדערטהאלבן יאר זייט די מחלוקה איז נאך קיינער נישט געווארן פארכאפט אין די מיסטריעזע שנאה.