איך האב נאר געוואלט זאגן ...

ברענג א נושא און איך וועל אריין לייגן און וועסט זעהן
אגב אויב דו וועלסט אריין לייגן די זעלבע פראומט ווי איך וועל אריין לייגן מן הסתם וויל איך באקומען א בעסערע תשובה
פרי ספיעטש. וואס זענען די גדרים. וויאזוי באלאנסירט מען קעגנזייטיגע פרייהייט? ;)
 
פרי ספיעטש. וואס זענען די גדרים. וויאזוי באלאנסירט מען קעגנזייטיגע פרייהייט? ;)
געזאגט און געטאן
פארשטייט זיך אז אויס דו וויסט נוצן chatgpt אויף צו שרייבן דארפסטו עס אריבער גיין, ווייל נאך אלעס קען ער נישט קיין גוטן אידיש
„פרי ספיעטש” – גדרים און באלאנסירן קעגנזייטיגע פרייהייט


דער באגריף „פרי ספיעטש” (freedom of speech) איז אין יסודו אן ענין פון פרייהייט, אבער ווי יעדער פרייהייט קען עס נישט זיין אומבאגרענעצט. די קלאַסישע פראגע איז: וואו ענדיגט זיך דיינע פרייהייט און וואו הייבט זיך אן מיינס?


די שליסל-געדערן פון פרייהייט פון רעדן


  1. קעגן אינדיווידועלן: מענטשליכע געזעלשאפטן האבן לענגסט איינגעזען אז פרי ספיעטש קען נישט מיינען א רעכט צו פארלעצטן אדער שעדיגן אנדערע. דערפאר זענען דא געזעצן קעגן לשון הרע, דעפאמאַציע און פאבריקאציעס.
  2. קעגן געזעלשאפט: אין רוב דעמאקראטיעס, איז עס אויך נישט ערלויבט צו אויפהעצן קעגן גרופעס (הייט ספיטש), ארויסרופן צו געוואלד, אדער פארשפרייטן פאלשע אינפארמאציע וואס קען פירן צו שאדן (ווי למשל שווינדלדיקע מעדיצינישע אינפארמאציע).
  3. קעגן די רעגירונג: אין דיקטאטורישע לענדער איז פרי ספיעטש שטארק אפגעשטעלט ווען עס באדרעט די מאכט פון די הערשער, אבער אין דעמאקראטיעס איז עס א וויכטיקער יסוד. דאך זענען דא לימיטן, למשל סוד-געשיכטע אדער אויפרייס צו רעוואלוציע.

ווי אזוי באלאנסירט מען פרייהייטן?


דער עיקר איז צו פארשטיין אז פרי ספיעטש איז א געזעלשאפטלעכער קאנטראקט, נישט סתם אן אבסאָלוט רעכט. אויב מיינע ווערטער שעדיגן דיר, קען מען נישט מער רעדן פון "פרייהייט", נאר פון "אנארכיע".


  • פרייהייט פון איינעם איז באגרענעצט דורך פרייהייט פונעם צווייטן.
  • די געזעלשאפט מוז פארמולירן די ליניעס לויט וואס איז פארנייטיג און וואס איז דעסטרוקטיוו.
  • פרי ספיעטש מיינט נישט פרייהייט פון קאנסעקווענצן.

אין קורצן, פרי ספיעטש איז נישט קיין רעכט צו זאגן אלעס – ס'איז א רעכט צו רעדן אינעם ראַם פון געזעלשאפטליכע נורמען און ליגאלע געדערן. אין א וועלט פון קעגנזייטיקע פרייהייטן, מוז מען שטענדיג טראכטן: איז מיינע פרייהייט א באגרענעצונג אויף דיינס? אויב יא – ווי באלאנסירט מען דאס? 😉
 
געזאגט און געטאן
פארשטייט זיך אז אויס דו וויסט נוצן chatgpt אויף צו שרייבן דארפסטו עס אריבער גיין, ווייל נאך אלעס קען ער נישט קיין גוטן אידיש
@החוקר סתם פאר נייגער לייג אריין די זעלבע שורה אין דיין chatgpt איך וויל וויסן וואס ברענגט ער דיר
 
@חוקר ודורש דאס האב איך באקומען.
די קשיא פון פרי ספיעטש און ווי עס ווערט באלאנסירט מיט קעגנזייטיגע פרייהייט איז א יסודדיקע און פילאסאפישע פראבלעם. אויף א הויכן מדרגה איז עס א פראבלעם פון דעם וואס איז דער שלעפט פון פרי ספיעטש און ווי עס באפעקטירט אנדערע מענטשן אין א געזעלשאפט.

איינע פון די סארטן פון באלאנסירונג איז "לימיטעד פרי ספיעטש", וואס מיינט אז פרי ספיעטש איז באפרייט ביז די צייט וואס עס קען פארגרינדן צו זיי פון אנדערע, אדער עס קען שטיין אויף א חילוק אדער איבערגעשלאג וואס קען ברענגען שווער און אויף א גרעסערע דערשטראגע. דער ידוע ערשטע סיינטיסט און פילאסאף, דזשון סטוארט מיל, האט דערמאנט אין זיין ספר "On Liberty" אז די גרענעץ פון פרי ספיעטש איז ווען דער ווירקונג פון יענער רעכט קען רייכן צו אנדערע מענטשן, און ווען מען קען באהאנדלען דעם מיט מאסנע.

מיט דעם גedenken, איז די פאנדלינג פון דעם נושא דא צו פערזענליכע צוקומע ווירקונגען וואס די סביבה האט אויף צוויי מענטשהייט.
כאש'קיינאנוג וואס די לעצטע שורה זאגט.
 
כ'וואלט געוואלט זעהן א פונקטליכן ליסט פון די באדשעט פון אמעריקע, דעטאלירט, פונקטליך ווי יעדע פעני גייט! (זעלבע איז מיט די מוסדות.)

די איינציגסטע וואס כ'וואלט נישט געפרעגט איז א ביזנעס - ווייל זיי זענען נישט מיין ארבייטער, זיי זענען דא פאר געלט.

אבער מיין לאנד איז מיין ארבייטער, כ'צאהל אין מיט מיין טעקס ער זאל מיר צושטעלן, כ'וויל זעהן ווי מיין געלט גייט.
 
כאש'קיינאנוג וואס די לעצטע שורה זאגט.
איך האב נעכטן געהאט א מאסיוון שמועס מיט Grok 3, אויף ריין אידיש. א גאנצע דין ודברים איבער די תפקיד פון די יועהמשי"ת, און נאך. די גראק 3 איז פיינע נייעס.
איך האב אים אויך געבעטן צו שרייבן אן ארטיקל איבער פרופ' לייבוביץ און זיין צוגאנג צו מדינת ישראל, בפרט מיט זיינע נבואות שחורות איבער 'יודנאצים', דער בחור האט מיר עס אזוי גוט אראפגעלייגט, אז כ'האב געהאט א גרויסן נסיון עס צו פאוסטן דא אלס אן ארטיקל מיינס.

נאכדעם בין איך אבער אריבער צו חסידי'שע פאליטיק, דארט האט ער זייער ווייניג געוואוסט...

די פראבלעם איז נאר אז מ'דארף צאלן, אדער קען מען פרעגן 15 קושיות יעדע צוויי שעה.
 
איך דארף פארשטיין וואס דאס מיינט?
יעצט ווען איך ליין איבּער זעה איך אז כ'האב נישט פארשטאנען וואס דו האסט געשריבן, כ'קלער צו כ'זאל עס פארמעקן, אבער נאכדעם וועט דיין מעסעדזש בלייבן הענגן ווי אן אבר המדולדל
 
איך בין נישט דער גרויסער שרייבער איז אפשר נישט אין פלאץ איך זאל טיילן דיעות
אבער איך וויל נאר זאגן אז ווען איינער שרייבט אן ארטיקל געשריבן דורך עי איי וואלט געווען א טובה אז מען זאל עס רעדאגירן פון נארישע טעותים
און גאר מאדנע לשונות וואס ס'ניצט (די צווייטע איז שוין סאך שווערער איז עס נאר א קליינע בקשה)
איך וואלט געזאגט אז מ'זאל בעסער נישט פארעכטן די טעותים אזוי זאל איך גלייך וויסן צו אויסלאזן די תגובה און גיין ווייטער.

די עי איי תגובות גייט מיר אויף די נערוון, האסט עפעס צו זאגן זאג עס, א תגובה פון עי איי האט עפעס א אומבאזאלצענע טעם.

וואס זאל מען טון, עי איי האלט נאכנישט ביי א מדריגה צו שרייבן ווי א מענטש, און איך רעד נישט פון די ספעלינג מיסטעיקס און אויפמאכן ווערטער, איך רעד פון די וועג וויאזוי ס'דעליווערט די מעסעזש.
 
איך האב נעכטן געהאט א מאסיוון שמועס מיט Grok 3, אויף ריין אידיש. א גאנצע דין ודברים איבער די תפקיד פון די יועהמשי"ת, און נאך. די גראק 3 איז פיינע נייעס.
איך האב אים אויך געבעטן צו שרייבן אן ארטיקל איבער פרופ' לייבוביץ און זיין צוגאנג צו מדינת ישראל, בפרט מיט זיינע נבואות שחורות איבער 'יודנאצים', דער בחור האט מיר עס אזוי גוט אראפגעלייגט, אז כ'האב געהאט א גרויסן נסיון עס צו פאוסטן דא אלס אן ארטיקל מיינס.

נאכדעם בין איך אבער אריבער צו חסידי'שע פאליטיק, דארט האט ער זייער ווייניג געוואוסט...

די פראבלעם איז נאר אז מ'דארף צאלן, אדער קען מען פרעגן 15 קושיות יעדע צוויי שעה.
איך האב באמערקט אז גראק און מסתם רוב אנדערע עי איי'ס קענען נישט לייענען אייוועלט און קרעמל.

גראק האט געזאגט אז אייוועלט איז א פארמאכטע זאך ער קען נישט אריינגיין.

ווען זיי זאלן ווען קענען לייענען די פארומ'ס וואלטן זיי געהאט סאך א בעסערע פארשטאנד אויף היימישע זאכן.

און זיי וואלטן סאך בעסער געקענט שרייבן אידיש.
 
יא, איך האב אים אויך געפרעגט וועגן קרעמל, האט ער מיר געגעבן א קורצן סך הכל איבער קרעמל, און געברענגט אפאר דוגמאות פון שנירלעך. אבער ער האט נישט געקענט ענטפערן מער.
די שאלה איז צו אנדערע פארומען קען ער יא ליינען.
 
כ'וואלט געוואלט זעהן א פונקטליכן ליסט פון די באדשעט פון אמעריקע, דעטאלירט, פונקטליך ווי יעדע פעני גייט! (זעלבע איז מיט די מוסדות.)

די איינציגסטע וואס כ'וואלט נישט געפרעגט איז א ביזנעס - ווייל זיי זענען נישט מיין ארבייטער, זיי זענען דא פאר געלט.

אבער מיין לאנד איז מיין ארבייטער, כ'צאהל אין מיט מיין טעקס ער זאל מיר צושטעלן, כ'וויל זעהן ווי מיין געלט גייט.
פרוביר doge.gov
 
Back
Top