זאכן וואס איך וויל וויסן

רצון השם איז אז א מענטש זאל זיך אויפירן אין א גוטע וועג. מענטשן וואס פירן זיך אויף גוט האבן בדרך כלל א בעסערע לעבן ווי מענטשן וואס פירן זיך נישט אויף גוט. מיינט דאס אז ער קען נישט קראנק ווערן אדער שטארבן פון אן עקסידענט? ניין. אבער א לעבן אויף א גוטע וועג מאכט א מענטש א גוטע לעבן.

פארוואס האלטסטו אז חז"ל האבן געקריגט, דא האסטו עטליכע מקורות אין חז"ל וואס גייען מיט די זעלבע בליק.

משנה אבות ב ו: אף הוא ראה גולגלת אחת שצפה על פני המים. אמר לה, על דאטפת, אטפוך. וסוף מטיפיך יטופון.

און די רמב"ם איז עס שיין מסביר
הכוונה בזה המאמר שפעולות הרעות ישובו בראש עושיהם כמו שאמר עונותיו ילכדונו את הרשע וגו׳ ואומר בור כרה ויחפרהו ואמרו חכמים במדה שאדם מודד בה מודדין לו וזה דבר הנראה לעין בכל עת ובכל זמן ובכל מקום שכל מי שיעשה רע ויחדש מיני החמס ופחיתיו׳ שהוא עצמו יוזק מן הרעות ההם בעצמם אשר חדש מפני שהוא למד מלאכה שתעשה נזק לו ולזולתו וכן כל המלמד מעלה שמחדש פעל טוב מן הטובות יגיעהו תועלת הפעל ההוא מפני שהוא מלמד דבר שיעשה טוב לו ולזולתו ודברי הכתוב בזה טובים מאד אמר כי פועל אדם ישלם לו.

בבא קמא נ:
ת"ר לא יסקל אדם מרשותו לרה"ר מעשה באדם אחד שהיה מסקל מרשותו לרה"ר ומצאו חסיד אחד אמר לו ריקה מפני מה אתה מסקל מרשות שאינה שלך לרשות שלך לגלג עליו לימים נצרך למכור שדהו והיה מהלך באותו רה"ר ונכשל באותן אבנים אמר יפה אמר לי אותו חסיד מפני מה אתה מסקל מרשות שאינה שלך לרשות שלך:

עס זענען דא נאך אזעלכע פלעצער. זענען דא אויך אנדערש? יא. אבער דאס איז שוין אמונות הכרחיות.
מען דארף פארשטיין די קושיא צו פארענטפערען ,
די דוגמאות וואס זענען דא דערמאנט, רעדן פון בין אדם לחבירו און דאס איז נראה בחוש אז מען פיערט זיך נישט אויף ארענטליך צווישען פעלאו מענטשען, גייט עס צוריק אהנקלאפען מיט א בומעראנג, אבער וואס באדערט זענען סתם פארבאטענע זאכען וואס שטערט נישט קיינעם,און ביי די זעהט מען נישט אזוי אז עס מאכט בעסער די לעבען,און משלי רעדט אויך נישט פון די לא תעשה’ס,
מוז מען צוקומען צו אמונה אין דבר ה׳.
 
מען דארף פארשטיין די קושיא צו פארענטפערען ,
די דוגמאות וואס זענען דא דערמאנט, רעדן פון בין אדם לחבירו און דאס איז נראה בחוש אז מען פיערט זיך נישט אויף ארענטליך צווישען פעלאו מענטשען, גייט עס צוריק אהנקלאפען מיט א בומעראנג, אבער וואס באדערט זענען סתם פארבאטענע זאכען וואס שטערט נישט קיינעם,און ביי די זעהט מען נישט אזוי אז עס מאכט בעסער די לעבען,און משלי רעדט אויך נישט פון די לא תעשה’ס,
מוז מען צוקומען צו אמונה אין דבר ה׳.
רש"י (שבת לא.) זאגט שוין אז רוב מצוות התורה זענען בין אדם לחבירו. און משלי רעדט אסאך פון גזל ניאוף ודומיהן. פרעגסט וואס איז די עונש אויב איינער עסט חזיר? זאגט שוין די רמב"ם (מו"נ ח"ג מ"ח) ואילו היתה מותרת אכילת החזיר היו השווקים עם הבתים יותר מלוכלכים מ׳בית הכסא׳ – כמו שתראה ארצות הצרפתים היום. כבר ידעת אמרם ״פי חזיר כצואה עוברת דמי״.
 
רש"י (שבת לא.) זאגט שוין אז רוב מצוות התורה זענען בין אדם לחבירו. און משלי רעדט אסאך פון גזל ניאוף ודומיהן. פרעגסט וואס איז די עונש אויב איינער עסט חזיר? זאגט שוין די רמב"ם (מו"נ ח"ג מ"ח) ואילו היתה מותרת אכילת החזיר היו השווקים עם הבתים יותר מלוכלכים מ׳בית הכסא׳ – כמו שתראה ארצות הצרפתים היום. כבר ידעת אמרם ״פי חזיר כצואה עוברת דמי״.
וודאי אזוי, בין אדם לחברו האט א דאפעלטע התחייבות ווייל עס איז דאך אויך בין אדם למקום .
סתם ניאוף וואס מיינט אשת איש איז דאך אויך בין אדם לחבירו , און אפילו ביי אופפען מערידזש ענדיגט זיך עס נישט גוט על פי רוב ,ווי עס ווייזען די סטאודיס אויף דעם פון די קינסי אינסיטוט ,ביי אכילת חזיר פארשטיי איך נישט וואס דער רמב״ם זאגט, צו ער וואלט ער עס וועהן אויך געשריבען לויט די היינטיגע פארגעשריטענע היגיענע וואס איז נוהג .אבער עס זענען דא ביי עריות די וואס האט גארנישט מיט בין אדם לחבירו , לדוגמא אחות אשה ווערט מותר לאחר מיתת אשתו און אשת אח בלייבט אסור שלא במקום יבום, און אויסער דעם אז איינער איז אין די מרחקים און עס פארגלוסט זיך איהם א בייגעל אין חול המועד פסח,מאן מפיס, וכדומה, המבין יבין, א ייד האלט זיך צוריק,ווייל עס איז דבר ה׳ היא תקום .
 
רצון השם איז אז א מענטש זאל זיך אויפירן אין א גוטע וועג. מענטשן וואס פירן זיך אויף גוט האבן בדרך כלל א בעסערע לעבן ווי מענטשן וואס פירן זיך נישט אויף גוט. מיינט דאס אז ער קען נישט קראנק ווערן אדער שטארבן פון אן עקסידענט? ניין. אבער א לעבן אויף א גוטע וועג מאכט א מענטש א גוטע לעבן.

פארוואס האלטסטו אז חז"ל האבן געקריגט, דא האסטו עטליכע מקורות אין חז"ל וואס גייען מיט די זעלבע בליק.

משנה אבות ב ו: אף הוא ראה גולגלת אחת שצפה על פני המים. אמר לה, על דאטפת, אטפוך. וסוף מטיפיך יטופון.

און די רמב"ם איז עס שיין מסביר
הכוונה בזה המאמר שפעולות הרעות ישובו בראש עושיהם כמו שאמר עונותיו ילכדונו את הרשע וגו׳ ואומר בור כרה ויחפרהו ואמרו חכמים במדה שאדם מודד בה מודדין לו וזה דבר הנראה לעין בכל עת ובכל זמן ובכל מקום שכל מי שיעשה רע ויחדש מיני החמס ופחיתיו׳ שהוא עצמו יוזק מן הרעות ההם בעצמם אשר חדש מפני שהוא למד מלאכה שתעשה נזק לו ולזולתו וכן כל המלמד מעלה שמחדש פעל טוב מן הטובות יגיעהו תועלת הפעל ההוא מפני שהוא מלמד דבר שיעשה טוב לו ולזולתו ודברי הכתוב בזה טובים מאד אמר כי פועל אדם ישלם לו.

בבא קמא נ:
ת"ר לא יסקל אדם מרשותו לרה"ר מעשה באדם אחד שהיה מסקל מרשותו לרה"ר ומצאו חסיד אחד אמר לו ריקה מפני מה אתה מסקל מרשות שאינה שלך לרשות שלך לגלג עליו לימים נצרך למכור שדהו והיה מהלך באותו רה"ר ונכשל באותן אבנים אמר יפה אמר לי אותו חסיד מפני מה אתה מסקל מרשות שאינה שלך לרשות שלך:

עס זענען דא נאך אזעלכע פלעצער. זענען דא אויך אנדערש? יא. אבער דאס איז שוין אמונות הכרחיות.
בקיצור דו לערנסט אז שכר ועונש מיינט קארמא. ס'איז גאנץ גוט, אבער ווייט פון וואס חז"ל האבן געהאלטן באמת.
פארשטייט זיך מ'קען אויך טרעפן אמאל גוטע זאכן אין חז"ל, אבער נישט דאס איז געווען זייער וועלט בליק.
 
די תלמוד אין חולין זאגט אין אדם נוקף אצבעו מלמטה אלא אם כן מכריזין עליו מלמעלה, לויט דעם איז דא השגחה אויף יעדע פרט פון א מענטש, די ראשונים האבען געמאכט חילוקים צווישען מדריגות פון מענטשען
ביי וועהם עס איז שייך מקרה העולם, אבער אלע האבען אהנגענומען אז עס איז דא דין וחשבון פאר שכר ועונש אויסער די בענעפיט פון הנהגה טובה בעצם .
 
בקיצור דו לערנסט אז שכר ועונש מיינט קארמא. ס'איז גאנץ גוט, אבער ווייט פון וואס חז"ל האבן געהאלטן באמת.
פארשטייט זיך מ'קען אויך טרעפן אמאל גוטע זאכן אין חז"ל, אבער נישט דאס איז געווען זייער וועלט בליק.
Karma מיינט אויך נישט דאס און נאך אלץ נוצט מען עס פארדעם, די זעלבע מיט שכר ועונש

חז"ל זענען באשטאנען פון הונדערטער מענטשן, האלטסט נישט אז צווישן זיי זענען אויך געווען אזעלכע מיט די מיינונג? מסתבר אז יא. אבער אפילו אויב נישט, די שאלה איז געווען אויב איינער וואס גלייבט נישט אין שכר ועונש איז א כופר, און אויף דעם זאג איך אז עפעס א סארט שכר ועונש גלייבט יעדער און דאס איז גענוג נישט צו זיין א כופר, די רמב"ם האט לכאורה אויך נישט געגלייבט מער ווי דעם.
 
וואס איז געווען די ענדע פון אסתר המלכה? געהאט קינדער מיט אחשוורוש? זיך שפעטער גע'גט פון דעם גוי? אדער זי מיט אירע דורות זענען געבליבן פרסישע איראן'ע דזשיהאד מוסלמענער, ווי מרדכי הצדיק האט איר געשאלטן, אונז צו לערנען אז א צדיק'ס קללה ווערט מקיים אפילו ס'איז נאר על תנאי
 
מ'דארף מעיין זיין אין די דברי הימים למלכי מדי ופרס. די פראבלעם איז אז דארט טרעפט מען גארנישט פון די גאנצע מעשה
 
וואס איז געווען די ענדע פון אסתר המלכה? געהאט קינדער מיט אחשוורוש? זיך שפעטער גע'גט פון דעם גוי? אדער זי מיט אירע דורות זענען געבליבן פרסישע איראן'ע דזשיהאד מוסלמענער, ווי מרדכי הצדיק האט איר געשאלטן, אונז צו לערנען אז א צדיק'ס קללה ווערט מקיים אפילו ס'איז נאר על תנאי
גיי ווייס, חמינאי קען נאך זיין איר'ס אן אייניקל.
 
וואס איז געווען די ענדע פון אסתר המלכה? געהאט קינדער מיט אחשוורוש? זיך שפעטער גע'גט פון דעם גוי? אדער זי מיט אירע דורות זענען געבליבן פרסישע איראן'ע דזשיהאד מוסלמענער, ווי מרדכי הצדיק האט איר געשאלטן, אונז צו לערנען אז א צדיק'ס קללה ווערט מקיים אפילו ס'איז נאר על תנאי
עס גייט רצוא ושוב, די תלמוד זאגט מבני בניו של המן למדו תורה בבני ברק רבי עקיבא, און עס גייט פארקערט אויך ויתערבו בגויים ווי דער תלמוד זאגט אז א גוי שקידש בת ישראל חוששים לקידושין -אז זי האט דין אשת איש לחומרא- ווייל עס קען זיין אז דער גוי איז פון די עשרת השבטים וואס האבען זיך אויסגעמישט , די הלכה איז אז אין חוששין וועגען טעקניקעלעטיס אבער די דאס איז די מציאות,אז זרע ישראל איז אריינגעמישט אין די שבעים אומות , מן הסתם פון אסתר אויך , לעתיד וועט זיין להוציא יקר מזולל חיל בלע ויקיאנו .
 
וואס איז געווען די ענדע פון אסתר המלכה? געהאט קינדער מיט אחשוורוש? זיך שפעטער גע'גט פון דעם גוי? אדער זי מיט אירע דורות זענען געבליבן פרסישע איראן'ע דזשיהאד מוסלמענער, ווי מרדכי הצדיק האט איר געשאלטן, אונז צו לערנען אז א צדיק'ס קללה ווערט מקיים אפילו ס'איז נאר על תנאי
כורש איז געווען אחשורוש'נס זוהן, יש אומרים צוזאמען מיט אסתר.
 
אן אריינרעדן צו מ'זאל יא מאכן אנקעטעס צו נישט, אבער ווען מ'מאכט יא, פארוואס קען מען נישט מאכן אלע אפציעס...?
מ'פרעגט א שאלה - צומאל אינטערעסאנטע... - אבער מ'גיבט נישט קיין אפשן צו ענטפערן ריכטיג...
ס'פעלט זייער אסאך אפציעס צו קענען ענטפערן ריכטיג
 
וואס איז געווען די ענדע פון אסתר המלכה? געהאט קינדער מיט אחשוורוש? זיך שפעטער גע'גט פון דעם גוי? אדער זי מיט אירע דורות זענען געבליבן פרסישע איראן'ע דזשיהאד מוסלמענער, ווי מרדכי הצדיק האט איר געשאלטן, אונז צו לערנען אז א צדיק'ס קללה ווערט מקיים אפילו ס'איז נאר על תנאי
לויט די מדרשים איז זי נישט געגאנגען מיט אחשורוש נאר זי האט געשיקט א שד
 
  • לייק
רעאקציעס: Yesh
פארוואס ווען א אובער דרייווער קענסעלט די רייד ווען איך ווארט שוין פינף מינוט טשארדשט מען אים נישט קיין געלט אבער ווען איך קענסעל קאסט עס מיר?
 
פארוואס ווען א אובער דרייווער קענסעלט די רייד ווען איך ווארט שוין פינף מינוט טשארדשט מען אים נישט קיין געלט אבער ווען איך קענסעל קאסט עס מיר?
ס'איז נישט גיט פאר זייער רעקארד אויב זיי האבן צופיל קענסעלשינס פון זייער זייט, ס'קאסט זיי טאקע נישט געלט אבער ס'שאדט פאר זייער סטעטוס און באונעסעס.
 
Back
Top